Seensa

Imalli jireenyaa tokkoon tokkoon isaa adda adda. Muuxannoowwan jireenya keessatti nu qunnamu keessaa tokko tokko gammachuudhaan simanna; kanneen biroo immoo ni sodaanna. Yaaddoo keenya dura dhaabbachuun wantoota baayʼee nu sodaachisan keessaa tokko. Nu keessaa baayʼeen keenya, yeroo yaaddoon nu moʼu illee, yaaddoo keenya dhoksinee namoonni akka hin beekne abdanna. Nagaa akkamitti argachuu akka dandeenyu waan hin beekneef, yookaan furmaata dhugaa argachuun hin dandaʼamu jennee waan amannuuf, sodaa fi yaaddoo keenya dura dhaabbachuu irraa baqanna.

Dhiphinaa fi yaaddoo jireenya keenya keessa jiru irraa bilisa baʼuun ni dandaʼama. Yaaddoo toʼachuun qofa utuu hin taʼin, moʼuunis ni dandaʼama. Sababoota namoonni itti yaaddayan keessaa tokko, dhiphina isaan qunnamu dandamachuuf akka hin uumamne amanuu isaanii ti.

Kaayyoon keenya, sadarkaalee leenjii kitaaba kana keessatti dhihaatan keessa yeroo darbattan, yaaddoo isin qunnamu kam iyyuu akka moʼattan isin gargaaruu dha. Waaqayyo yaaddoo dhabuu qofa caalaa waan guddaa nuuf qaba: nagaa Isaa nuuf kennuu barbaada! Dhugaan jiru, yaaddoodhaan akka jiraannuuf keessaa tokko illee hin uumamne. Garuu Waaqayyo nagaa jireenya keenya keessatti fiduudhaan yaaddoo akka moʼannu nu gargaaruuf jira.

Uumaan keenya imala jireenyaa keessa utuu deemaa jirruu nagaa keessaa akka muuxannu karaa nuuf qopheesseera. Nagaa keessaa kana akkamitti arganna? Fakkeenya riqichaa tokko haa ilaallu. Riqichi kun rakkoowwan jireenyaa keessaa nu ceessee gara nagaa Isaa isa gama biraatti nu geessa. Waaqayyo tokkoon tokkoon keenya riqicha kana ceessee gara nagaa Isaa isa guutuutti akka galu barbaada.

Boqonnaan kitaaba kanaa tokkoon tokkoon isaa akka tarkaanfii riqicha irraatti tajaajila; tarkaanfii tokkoon tokkoon gara gama biraatti isin geessa. Tarkaanfiiwwan tokko tokko ulfaatoo taʼuu dandaʼu; kanneen biroo immoo akka gadi fageenyaan yaaddan isin godhu. Garuu isaan hundi gara bakka nagaa Waaqayyoo beekuu fi muuxachuu dandeessanitti isin dhiheessu.

Boqonnaa tokkoon tokkoon keessa yeroo deemnu kaayyoo sadii qabna:

• Qajeelfamoota dhihaatan barachuu
• Tarkaanfiiwwan barbaachisan fudhachuu
• Injifannoo Waaqayyoo warra kaanitti himuu

Tarkaanfiin tokkoon tokkoon gabaabinaan ibsamee, chaartii fi fakkiiwwaniin deeggarameera. Dhuma kitaaba kanaatti, boqonnaa tokkoon tokkoon isaatiif gaaffiiwwan qoʼannaa ni argattu. Gaaffiiwwan kun barumsa barbaachisaa boqonnaa tokkoon tokkoon keessatti dhihaate sirriitti keessa darbuu fi hubachuu keessan mirkaneessuuf isin gargaaru.

Dhugaawwan kana hojii irra oolchuu malee jireenya keessan keessatti jijjiirama guddaa hin argitan. Hojii irra oolchuu yeroo jalqabdan, jalqabatti waan salphaa hin taane fakkaachuu dandaʼa. Garuu humni Waaqayyoo inni guddaan yaaddoo keessan hirʼisuu fi jireenya keessan nagaan guutuu yeroo jalqabu ni argitu.

Kaayyoon koo, ayyaana Waaqayyootiin yaaddoo keessan moʼachuu akka dandeessan isinitti agarsiisuu dha; kunis hojii Waaqayyo jireenya keessan keessatti hojjetuuf ragaa akka qabaattan isin gargaara. Waaqayyo akkamitti yaaddoo keessan moʼachuuf akka isin gargaare namoota kaanitti himuudhaan Isa galateeffachuu yaadadhaa. Nama tokkoon, “Torban kana Waaqayyo baayʼee na gargaareera,” jedhaa. Inni yookaan isheen, “Akkamitti si gargaare?” jedhee yoo gaafate, Waaqayyo yaaddoo tokko jireenya keessan keessaa akkamitti balleessaa jiru karaa tokko qofa itti himaa.

Yaaddoo Moʼachuu: Nagaa Argachuu, Waaqayyoon Beekuu dhaloota yaaddoon itti baayʼachaa jiruuf ergaa yeroo isaa eeggatee fi humna qabu dhiheessa. Waaqayyo yaaddoo keessaa baʼanii nagaa Isaa isa itti fufiinsa qabu keessa jiraachuuf dhugaawwan Isaa gatii guddaa qaban nuuf mulʼiseera. Yaaddoo yeroo hunda nu qunnamu qofa utuu hin taʼin, yaaddoo cimaa akka weerara sodaa illee karaa hojii irra ooluu dandaʼuun ilaalla.

Dhugaa Waaqayyoo Kitaaba Qulqulluu keessaa yeroo qorannu, nagaa Waaqayyoo keessa akka jiraannu waamamna. Oduun waraanaa, shororkeessummaa baayoloojii, dhibee addunyaa, rakkoo maallaqaa fi haleellaan of ajjeesuu yeroo naannoo keenyaatti dhiʼachaa deeman, akkasumas rakkoowwan jireenya guyyaa guyyaa yeroo nu qunnaman, dhugaawwan kun jireenya keenyaaf baayʼee barbaachisoo taʼu.

Yaaddaʼuu mannaa, Waaqayyo dhuunfaadhaan riqicha abdii kana irra nu ceessee yeroo nu geggeessu, jaalalaa fi qulqullummaa Isaa karaa hojii irra ooluun arguu fi muuxachuu dandeenya. Isa keessatti yeroo dahannaa argannu, Inni nagaa Isaa jireenya keenya keessa ni kaaʼa.

Paul J. Bucknell

Pittsburgh, Pennsylvania, USA

Waliigala Imalaa

Waliigalli kun boqonnaa tokkoon tokkoon gabaabinaan beeksisa. Dubbisaan imalli fuuldura isaa jiru maal akka fakkaatu akka hubatu, tarkaanfii tokkoon tokkoon yaaddoo irraa fagaatee gara nagaa argachuutti akka dhihaatu gargaara.

Riqicha Abdii Ceʼuu

Boqonnaa #1

Waaqayyoo wajjin yaaddoo irraa gara nagaatti imaluu.

Namoonni baayʼeen abdii isaanii dhabaniiru. Yaaddoo fi dhiphina jireenyaa dandamachuu akka dandaʼan hin amanan. Tarkaanfiin jalqabaa kun, Waaqayyo isin akka kunuunsu irratti amantii keessan guddisa; kanaanis abdii haaraa Waaqayyo irratti akka qabaattan isin gargaara. Inni yaaddoo keessan moʼattanii keessaa baatanii gara nagaa Isaatti akka galtan isin gargaaruu barbaada. Maqaan Yesuus iyyuu “Fayyisaa” fi “Oolchaa” jechuu dha.

Nagaan Waaqayyoo akka nagaa addunyaa yeroo muraasaaf turuu miti; yeroo dhiphina baayʼee cimaa keessattillee garaa keenya jabeessee dhaaba. Fakkeenyi addaa tokko Waaqayyo dhuunfaadhaan akkamitti riqicha abdii irra nu ceesisu akka taʼe agarsiisa.

Yaaddoo Keenya Hubachuu

Boqonnaa #2

Sababii namoonni itti yaaddayan hubachuu.

Namoonni ni yaaddaʼu. Garuu maaliif? Kun waan “baramaa” dhaa? Yaaddoon namoota biratti baayʼinaan argama; garuu kana jechuun jireenya keenyaaf waan sirrii yookaan idilee taʼe jechuu miti. Boqonnaan kun madda yaaddoo keenyaa ibsa. Rakkoo sana adda baasnee hidda isaa yeroo buqqifnu, jireenya keenya keessaa balleessuuf tarkaanfii barbaachisaa fudhachuu jalqabna.

Boqonnaan kun ilaalcha keenya yaaddoo fi jireenya waliigalaa irratti jijjiirama guddaa fiduu dandaʼa. Akkasumas, jijjiiramni jireenya nama tokko keessatti taʼe akkamitti jireenya saamtuu hidhannoo qabu tokko illee akka tuqe fakkeenya tokkoon ni ilaalla.

Itti Gaafatamummaa Keenya Beekuu

Boqonnaa #3

Yaaddoo keenyaaf itti gaafatamummaa fudhachuu.

Yaaddoo keenyaaf itti gaafatamummaa fudhachuun jireenya keenya keessatti jijjiirama guddaa fidaa? Eeyyee, baayʼee fida! Boqonnaan kun humna itti gaafatamummaa fudhachuu fi tarkaanfiiwwan baʼaa yaaddoo jalaa nama bilisa baasan ibsa.

Jijjiiramni yeroo waan naannoo keenya jiru hunda komachuu dhiifnee, yaadawwan yaaddoon guutaman filannoo keenya irraa akkamitti akka maddan ofitti himnu jalqaba. Filannoowwan kun gara yaaddootti yookaan gara nagaatti nu geessu. Boqonnaa kana keessatti, Yesuus yaaddaʼuu diduudhaan waan Isa barbaachisu hunda akkamitti akka argate ni ilaalla.

Akkaataa Yaaddoon Deebiʼee Deebiʼee Dhufu Hubachuu

Boqonnaa #4

Walitti dhufeenya yaaddoo fi yaadawwan yaaddessaa adda baasuu.

Yaaddoon akka nama balbala duratti dhufee, “Seenuu dandaʼaa?” jedhee hayyama gaafatuu miti. Inni akka nama seeraan alaa sagalee malee gara manaatti seenuutti, suuta suuta garaa fi jireenya keenya keessa seena. Boqonnaan kun yaadawwan dhoksaadhaan seenu kana fi akkaataa isaan garaa keenya qabatan adda baasuuf nu gargaara.

Akkaataa deebiʼee deebiʼee mulʼatu yeroo arginu, yaaddoo keenya haala haaraadhaan hubanna. Akkaataa kana yeroo qorannu, yaaddoo keessa “kufuu” irraa of leenjisuu dandeenya. Fakkeenya keessatti, nama ogummaa qabu tokko qajeelfamoota kana hordofuudhaan jeequmsa guddaa fi dhiphina miiraa akkamitti akka irraa hafe ni ilaalla.

Yaaddoo Dandamachuu

Boqonnaa #5

Yaadawwan yaaddessaa yeroo nu rukutan Waaqayyo qofti akka nu gargaaru hubachuu.

Qaama keessan irratti iddoo hin baramnetti kuusa tokko argitanii beektuu? Hojii keessan dhabuu dandeessu jedhamee isinitti himamee jiraa? Yookaan sodaan hin malle tokko halkanii isin dammaqsee jiraa? Boqonnaan shanaffaan yaadawwan humna nu caalan fakkaatanii fi sodaa fidan irratti loluu keessatti meeshaa nu barbaachisu nuuf kenna. Qajeelfamoota boqonnaawwan darban keessatti baranne hojii irra oolchinee miira nu liqimsu fakkaatu dandamachuu dandeenya.

Balleessuu fi Iddoo Qabachuu

Boqonnaa #6

Hidda yaaddoo adda baasuu fi balleessuu.

Namoonni yaaddoo isaanii of irraa balleessuuf yeroo dheeraa fi humna guddaa baasaniiru; garuu baayʼeen isaanii milkaaʼina guddaa hin arganne. Dhumarratti abdii kutanii, “Ani akkanuma” jedhu. Nu keessaa baayʼeen keenya yaaddaʼuun keenya waan jijjiiramuu hin dandeenye fakkaatee fudhannee jirra.

Garuu akkas taʼuun dirqama miti! Yaaddoo keenya furuu irraa maaltu nu dhowwa? Boqonnaan jaʼaffaan humna dhokataa, hidda yaaddoo fi dhiphinaa taʼe, isa yaaddoo moʼuun rakkisaa akka taʼu godhu mulʼisa. Walʼaansoo dhokataa kana fakkeessuuf lola beekamaa tokko irraa fakkeenya fudhanna.

Nagaa Waaqayyoo Argachuu

Boqonnaa #7

Karoora qorumsaa fashaleessuu.

Namoonni baayʼeen waaʼee nagaa abjootu qofa; dhugumaan isa hin muuxanne. Yaaddoon, dhiphinni fi sodaan akka michuu yeroo hunda isaan bira jiruutti isaan hordofu.

Boqonnaa torbaffaa keessatti qorumsawwan akkamitti akka nu tuqan qofa osoo hin taane, waadaawwan Waaqayyoo dinqisiisoon qorumsawwan kana akkamitti akka morman ni ilaalla. Barnoonni kun hojii irra ooluu irratti hundaaʼe; hojii irra akka oolchinu nu waama. Dhufaa, dubbii Waaqayyoo isa dinqisiisaa, yoo itti jiraanne nagaa dhugaa nuuf mirkaneessu haa ilaallu.

Yaaddoo Cimaa Dandamachuu

Boqonnaa #8

Sadarkaalee yaaddoo sadii adda baasuu fi hubachuu.

Yaaddoon salphaatti toʼannaa keessaa baʼuu dandaʼa. Namoonni yaaddoon irra deddeebiʼee mulʼatu akka itti dhaabbatu gochuuf furmaata yeroo dheeraa hin arganne. Namoonni “weerara yaaddoo” akka hin cimin gorsa kennuu dandaʼu; garuu akkamitti guutummaatti keessaa bilisa baʼuun dandaʼama?

Boqonnaan saddeettaffaan hidda yaaddoo isa yeroo tokko tokko namaaf hin mulʼanne ibsa; sadarkaalee isaa sadan ni ibsa. Rakkoo sirriitti adda baafachuun furmaata dhugaatti geessa. Seenaa nama hawwatu tokko, amantii keenya deebiʼee argachuu fi haaromsuudhaan yaaddoon akka nu hin moone nu gargaaru ni ibsa.

Tarkaanfiiwwan Yaaddoo Moʼachuu

Boqonnaa #9

Adeemsa sadarkaa sadii yaaddoo moʼachuuf gargaaru sirriitti barachuu.

Boqonnaawwan lamaan dhumaa kun barnoota duraanii hunda walitti qabanii gabaabinaan kaaʼu. Nagaan murtoo sirrii walitti aanan irraa akka dhufu yaadadhaa. As keessatti qoricha dinqii yookaan waan tasa nama jijjiiru hin jiru; murtoowwan salphaa fi ifaa, guyyaa guyyaatti itti jiraachuun nu barbaachisa. Leenjiin fi of-qajeelchuun kun yaaddoo garaa keenya keessatti dhokfanne kam iyyuu dura dhaabbachuuf nu dandeessisa.

Garaan qophaaʼuu malee homaa gochuun hin dandaʼamu. Garuu Waaqayyo yeroo hojjetu, tarkaanfiiwwan kun deebisanii ijaaruuf ni tajaajilu. Fakkeenyota nama kakaasan fi hojii irra oolmaa baayʼeen barnoota kana keessatti ni argamu.

Nama Moʼataa Taʼuu

Boqonnaa #10

Yaaddoo ulfaataa moʼachuudhaan ragaa jireenyaa uumu.

Yaaddoo fi sodaa baayʼee duuba duuti jira. Namoonni baayʼeen kana amanuu hin barbaadan; sababni isaas duʼaa fi sodaa duʼa waliin walqabatu akkamitti akka dandamatan hin beekan.

Hanga duʼa sodaannutti Waaqayyoof bilisaan jiraachuu akka hin dandeenye Waaqayyo ni beeka. Boqonnaa xumuraa kana keessatti, ijoollee Waaqayyoo warra injifatan keessaa tokko akka taanu dhugaawwan humna qaban nu kakaasu. Seenaawwan dhugaa Kiristaanota duʼa dura dhaabbatan, qajeelfamoota barbaachisoo barnoota kanaa ifatti agarsiisu.

Gooftaan biyya yaaddoo kana keessaa gara addunyaa nagaa Isaatti nu ceesisuuf riqicha qopheesseera. Kottaa, imala kana amma waliin haa jalqabnu!