Amanaa Shakkiidhaan Rakkatu

(1) Amanaa Shakkiidhaan Rakkatu (Yohannis 15:2–3, 6)

Dameen wayinii dhoqqeedhaan xuraaʼee lafa irra ciisu kun eenyuun fakkeeffama? Akka ibsa kanaatti, Yesuus lakkoofsa 2 keessatti Kiristaana amantiin isaa laafee duubatti deebiʼaa jiru dubbata: “Damee ana keessa jiruu fi ija hin godhanne hundumaa inni ni irraa fuudha.”

Kitaabni Qulqulluun dhoqqee hin caqasu. Fakkeenya keenya keessatti garuu dameewwan tokko tokko lafa irratti kufanii ija godhachuu dhiisaniiru. Dameen saffisaan guddatus yoo wanta itti hirkatu hin qabaanne gadi kufuu dandaʼa. Muka wayiniif deggersi barbaachisaa dha. Hiddoonni xixiqqoon muka irraa baʼan wantoota itti aanan maranii akka inni of qabatu gargaaru. Dameewwan lafa irra ciisan garuu salphaatti dhukkubaa fi ilbiisotaaf saaxilamu. Ija gaarii godhachuuf dameen qilleensaa fi ifa aduu argachuu qaba. Lafa irra wayinii gaarii ija godhatu hin argitu! Kun amanaa rakkoo keessatti kufee of baasuuf dadhabee, ija godhachuu dhiise tokko nu yaadachiisa. Abbaan keenya garuu nama wayinii gara laafinaan kunuunsu dha. Inni dameewwan akkanaa ol kaasee akka qilleensa, ifaa fi deggersa argatan godha; isaanis deebiʼanii ija godhachuu dandaʼu.

“Irraa Fuudha” Moo “Ol Kaasa”? (Yohannis 15:2)

Hiikawwan Kitaaba Qulqulluu baayʼeen lakkoofsa 2 keessatti “irraa fuudha” yookaan “muree gata” jedhu fayyadamu. Akka ilaalcha kootti, hiikni kun kunuunsa cimaa namni wayinii kunuunsu dameewwaniif godhu akka hubannu nu rakkisuu dandaʼa. Jechi Giriikii asitti argamu hiika adda addaa qaba: “ol kaasa,” “baata,” “ol qabee deggara,” yookaan “irraa fuudha.” Kanaaf “ol kaasa” jechuun hiikuun ni dandaʼama; ani immoo haala fakkeenya kanaa keessatti hiikni kun caalaatti akka mijatu nan amana.

Hiiktonni “irraa fuudha” jechuu kan filatan tarii lakkoofsa 6 wajjin wal qabsiisuu isaaniitiin taʼuu dandaʼa. Garuu lakkoofsi 6 jecha Giriikii lakkoofsa 2 keessatti argamu (airō) hin fayyadamu. Kana caalaas, lakkoofsi 2 waaʼee dameewwan “ana keessa” jiran dubbata. Lakkoofsi 6 immoo warra Kiristoos keessa hin jiraanne maaltu akka irra gaʼu ibsa: gad gatamanii ibiddaan gubamu.

Kana jechuun dameen tokko illee gatamuu hin dandaʼu jechuu miti. Lakkoofsi 6 warra Yesuus keessa hin jiraanne akka damee gatamanii gubamanitti ibsa. Dameewwan hundi dhugumaan Kiristoos keessa jiru jennee hin dubbannu. Namoonni tokko tokko amantoota fakkaatu, akka amantootaatti dubbatu, tarii akka amantootaatti kennaa illee kennu (Ibroota 6:1–8); garuu amantoota dhugaa miti. Ilaalcha kana barruu biraa keessatti balʼinaan ibseera.

Haala Seenaa Duubaa

Mee haala Yesuus Yohannis 15 keessatti itti dubbate yaadadhaa. Akka Yohannis 13 keessatti ibsametti, Yesuus duʼuu isaa dura barattoota isaa wajjin Ayyaana Faasikaa kabajee ture. Sana dura Yihudaan Asqorot eenyummaa isaa dhugaa mulʼisee Yesuusiin dabarsee kennuuf isaan keessaa baʼee ture. Inni Yesuus duukaa buʼuu caalaa jijjiirama siyaasaa fi fincila barbaada ture. Dhuma irratti Yesuus karoora isaa akka hin raawwanne, harka warra Roomaatti of kennuuf akka jiru hubate. Yihudaan kana fudhachuu hin dandeenye; carraa jireenyaa tokko qofa akka qabu yaada ture. Amalli isaa Kiristoos keessa jiraachuu dhiisuu ifatti mulʼisa. Inni Kiristoosii fi warra hiyyeeyyiif jaalala dhugaa hin qabu ture; maallaqa korojoo keessaa illee hatu ture. Yeroo Yohannis 15 irratti geenyu Yihudaan isaan wajjin hin jiru. Barattoonni gara Gaara Ejersaa, bakka Yihudaan Yesuusiin dabarsee kennutti, deemaa turan. Tarii Yesuus karaa irra muka wayinii tokko argee dhaabatee fakkeenya kana itti fayyadamee isaan barsiise. Barattoonni waggoota dheeraaf isaan wajjin ture Yihudaan maal akka taʼe yeroo gabaabaa keessatti gaafachuuf jiru turan. Garuu Yihudaan isaan keessaa baʼeera. Inni qulqulluu hin turre; Yesuus duraan “garuu isin hundi miti” jedhee ture (Yohannis 13:10–11). Barattoota isaa kudha tokkoof garuu Yesuus shakkii malee, “Isin qulqulluu dha” jechuu dandaʼe (Yohannis 15:3)!

Namni Yesuusitti dhugumaan amanuu, isa jaallachuu fi isa hordofuu yoo qabaate, fayyina isaa ilaalchisee yeroo hundumaa sodaan jiraachuu hin qabu. Garuu akkuma Abbaan ija dameewwanii irratti xiyyeeffatu, bartoonni Yesuusis ija hammam akka godhatan irratti yaaduu qabu. Yeroo hawaasni addunyaa hojii idilee hedduu dhaabeetti, walgaʼiin waldaa Kiristaanaa illee addaan citee ture. Yeroon akkanaa balaa hafuuraa qaba. Namni tokko waldaa irraa, obboloota isaa irraa, suuta suutas Gooftaa irraa fagaachuu dandaʼa. Isa keessa jiraachuu dhiisuun gara kanaatti nama geessa. Of eeggadhu! Isa jireenya kennu tokkicha irraa hin fagaatin. Yesuus muka wayinii dhugaa akka taʼe dubbateera. Amantiiwwan, barsiifamni fi falaasamni addunyaa Kiristoos keessa jiraachuu waan hin dandeenyeef murtii jala jiru. Yesuus abdiin keenya inni tokkichi isa wajjin tokkummaa qabaatanii “Kiristoos keessa” jiraachuu akka taʼe beeka.

Seexanni amantoota burjaajessuuf mala garaagaraatti fayyadama. Abbaan inni wayinii kunuunsu garuu warra abdii kutatan, gaddan yookaan karaa irraa badan ol kaasa. Gooftaan jireenya ijoollee isaa keessatti hirmaatee isaan jajjabeessa; kun baayʼee nama gammachiisa.

• Abdii kutatteettaa? Kiristoositti hirkadhu; Gooftaan jireenya kee keessatti hojii gaarii hojjechuuf abdii qaba.
• Kitaaba Qulqulluu dubbisuu dhiisteettaa? Tarii waan inni dubbatu amanuun illee si rakkisaa jiraa? Dubbii Waaqayyoo dubbisuudhaan gara isaatti deebiʼi. Akka amantiin kee jabaatu si gargaaru isa kadhadhu.
• Akka damee ija hin godhanne tokkootti of ilaaltaa? Gooftaan rakkoo keessaa si baasuuf si gargaara. Harka isaatti si fudhatee si qulqulleessa, haala kee sirreessa; dameewwan ija godhatan kaanii wajjin walitti si hidhee akka deebiʼee guddattu si gargaara.

Dameen tokko muka wayinii irraa guutummaatti yoo addaan cite garuu, baala isaa halluu magariisaa dibuun yookaan deggersa irratti hidhuun homaa hin fayyadu. Jireenyi damee sanaa muka wayinii wajjin wal qabatee jiraachuu isaa irraa dhufa.

Ati akka damee ija hin godhanne, of gargaaruufis humna hin qabne tokkootti of argitaa? Amma Abbaatti dubbadhu. Akka inni si ol kaasu, jaalalaan si hammatu, deebisee si dhaabu isa eeggachaa akka jirtu itti himi. Jaalalli Abbaa kana fakkaata. Tarii yeroo ati kufte abbaan si gargaaru siif hin turre taʼa; Abbaan keenya inni samii garuu nu gargaaruu ni dandaʼa. Geggeessaan Kiristaanaa hundi amantootaaf gara laafina qabaachuu fi tokkoon tokkoon isaanii akka gaariitti guddatan hawwuu qaba.

Caqasawwan Kitaaba Qulqulluu: Biblica® Hiikkaa Ammayyaa Banamaa Haaraa™, Loqoda Dhiʼaa (HABH), © 2022 Biblica, Inc. CC BY-SA 4.0.

Barreeffama kana jalqabaan Afaan Ingiliziitiin dubbisuuf: God’s Grand Purposes (John 15:1–3). Qoʼannaa dabalataaf: Abiding in Jesus Christ (John 15:1–17).