Kutaalee Rakkisoo

1. Yohannis 20:22 maal jechuu dha?

Hafuurri karaa addaa kanaan kennamuun amanaa Kiristaanaa idileetiif harʼa hiika maalii qaba?

“Innis erga waan kana jedhee booddee Hafuura isaanitti baafatee akkana jedheen; “Hafuura Qulqulluu fudhadhaa.” (Yohannis 20:22).

Yohannis 20:22 hiikuun rakkisaa dha. Garuu caqasni kun fannoo booda, Guyyaa Phenxeqostee dura ergamootatti waan dubbatameef, taateen kun yeroo tokko qofaaf taʼe taʼuu isaa xumurri sirriin taʼuu dandaʼa. Kiristaanonni dhugaan hundi Hafuura Waaqayyoo waan qabaniif, gochi Yesuus kun saba Waaqayyoo harʼa jiraataniif guutummaatti akka seera yeroo hunda hordofamuutti hin kennamne.

Yesuus hafuura afaanii Isaa—jecha Hafuura bakka buʼu—fayyadamee Hafuura Qulqulluudhaan isaan dibe.

Kun taatee Phenxeqostee dura, jechuunis Hafuurri Waaqayyoo bartoota Isaa hundumaa irratti dhangalaafamee dura taʼe. Hafuura Qulqulluu addatti isaaniif kennuudhaan, guyyoota shantama gara dhufaatii Hafuuraatti geessan keessa akka isaan geggeessuuf ture. Dibamuu addaa hundi keenya barbaaduu qabnu wajjin matumaa wal hin qabatu; Hafuura Qulqulluun hunduma isaanii irra buʼuu Isaa dura qophii yeroo muraasaaf godhame qofa. Hanga yeroo kanaatti Yesuus Seexana irraa isaan haguugaa fi eega ture (Yohannis 17:15; Luqaas 22:31–32); amma immoo Hafuura Qulqulluu isaan keessa jiraatuun akkasuma godha. Hojiin Hafuuraa as irratti amala isaatiin adda miti; yeroo addaa sana keessatti hojii Waaqayyoo saba Isaa keessa jiru eeguuf qophii addaa godhame dha.

2. “Hafuura Qulqulluudhaan cuuphamuu” jechuun maal jechuu dha?

Sabni Waaqayyoo “Hafuura Qulqulluudhaan ni cuuphamtu” jechuun maal jechuu dha (Hojii Ergamootaa 1:5)? Hafuuraan guutamuun cuuphamuu Hafuuraa isa Yohannis cuuphaan dursee dubbate wajjin walqabachuu isaa hubadhaa: “Inni Hafuura Qulqulluu fi ibiddaan isin cuupha” (Maatewos 3:11; Maarqos 1:8; Luqaas 3:16). Kun Boqonnaa 4, Kutaa C, “Dhalachuu Hafuuraa” keessatti balʼinaan ibsameera.

3. Afaanota hin beekamneen dubbachuu

Afaanota hin beekamneen dubbachuun—hiikni isaa illee—waldaa ammayyaa gaddisiisummaadhaan qoodeera. Kitaaba Hojii Ergamootaa keessatti garuu gareewwan Kiristaanaa garaagaraa tokkummaa tokkoo fi toʼannaa ergamootaa jalatti fiduudhaan waldaa jalqabaa tokko godhe (Boqonnaa 9, Kutaa B, “Hafuuraan Guutamuu” ilaalaa). Hafuura Qulqulluun yeroo tokko tokko kennaa hafuuraa afaanota hin beekamneen dubbachuu—jechuunis afaanota biyya alaa namni sun hin beekneen dubbachuu—saba Waaqayyootiif kenna (1 Qorontos 14:27–32).

4. Maaliif amantoonni tokko tokko Hafuuraan guutamuu mormu?

Kiristaanonni Hafuuraan akka guutaman ajajamanii utuu jiranii (Efesoon 5:18), amantoonni tokko tokko maaliif kana jabinaan mormu? Hafuurri qeeqaa kun irra caalaa “guutamuu” jechuun waan dogoggoraan hojjetame irraa madde; garuu abdii kutachuu, hubannaa dhabuu fi barsiisni jireenya Kiristaanaa isa buʼuuraa irratti qajeelfama gahaa hin qabne illee ajaja kana dinqisiifachuu diduu keessatti gahee qabaachuu dandaʼu. Boqonnaan 9 waaʼee Hafuuraan guutamuu caalaatti dubbata.

5. Amanaan Hafuura Qulqulluudhaan akkamitti guutama?

Hafuuraan guutamuun ajaja yoo taʼe (Efesoon 5:18), ajajamuu qabna. Haa taʼu malee, yaadni kun hundi baayʼee walxaxaa fakkaata. Amanaan “idilee” Hafuura Qulqulluudhaan akkamitti guutama? Caqasni kun dhugumaan “amanaa idilee” jedhamee kan waamamu akka hin jirre akeeka. Waaqayyo amanaa dhugaa hundumaa keessa jira; tokkoon tokkoon Kiristaanaas fedhii Waaqayyoo akka raawwatuuf isa yookaan ishee guutuudhaan guutummaatti humna kennuu barbaada. Ergamaan wayiniidhaan guutamuu fi toʼatamuu, Hafuura Qulqulluudhaan guutamuu fi toʼatamuu wajjin waan wal bira qabuuf, naannoon dubbichaa baayʼee barbaachisaa dha. Phaawulos itti fufee, Waaqayyoo wajjin tokkummaa qabaachuun faarfachuu, galata galchuu fi walii wajjin sirriitti jiraachuun akka mulʼatu ibsa (Efesoon 5:18–21); kunis Boqonnaa 9, “Hafuuraan Guutamuu,” keessatti caalaatti ibsameera. Qabxiin isaa amantoonni hundi jireenya isaanii keessatti Hafuuraan dinqisiisaadhaan gargaaramuu fi qajeelfamuu akka dandaʼanii fi akka qaban dha.

6. Maaliif namoonni tokko tokko dinqiiwwanii fi kennaawwan akka hin jirre jedhu?

Kitaabni Qulqulluun waaʼee dinqiiwwanii fi kennaawwan, kan akka afaanota hin beekamneen dubbachuu, utuu dubbatuu namoonni tokko tokko harʼa isaan akka hin jirre maaliif cimsanii dubbatu? Gaaffiin kun gaarii dha. Mata-duree kana irratti manneen yaadaa yookaan ilaalchawwan waliigalaa lama jiru: ilaalcha kennaawwan addaan citaniiru jedhuu fi ilaalcha kennaawwan itti fufaniiru jedhu. Isaan Boqonnaa 13, “Kennaawwan Hafuuraa—Kutaa 1/2,” Kutaa B keessatti balʼinaan ibsamaniiru.

Gaaffii dabalataa yoo qabaattan, bilisaan naaf barreessaa.