Yohannis 16:13

Hojiin Hafuura Qulqulluu akka barsiisaatti qabu kutaa tajaajila barsiisuu Isaa hundumaa of keessatti qabata: dhugaa yeroo isaatti mulʼisuu, beekumsa dabarsuu fi ogummaa kennuu. Dhugaan marii kana hundumaa duuba jiru, beekumsi Waaqayyoo Kiristaanota jajjaboo fi guddachaa jiraniif murteessaa taʼuu isaa beekuu dha. Hafuura Qulqulluun akkuma abbaa yookaan haadha kunuunsaa, Kiristaanonni jajjaboon Isa tajaajilan akka hundeeffamanii fi milkaaʼan waan barbaaduuf, beekumsa Waaqayyoo isa yeroo sanatti isaan baayʼee barbaachisu isaanitti dabarsa.

A. Hafuurri Akka Mulʼisu Barbaachisaa Taʼuu Isaa

Yohannis 16:13–15

Haalli dubbii Yohannis 16 kanaa baayʼee barbaachisaa ture; halkan Yesuus fannifamuu Isaa dura ture. Yesuus saʼaatii muraasa keessatti addunyaan guutuun dukkanaaʼee, amala hamaa fi sodaachisaa akka qabaatu beeka ture. Kanaaf bartoota Isaa—nuunis!—jajjabeessuu fi isaaniif kadhachuuf kakaʼe. Mata-dureen guddaan dhufaatii Hafuura Qulqulluu irratti xiyyeeffata. Akkuma Yesuus hanga yeroo sanaatti bartoota wajjin ture, sana booda Hafuurri isaan wajjin jiraata.

“Hafuurri dhugaa sun yommuu dhufutti gara dhugaa hundaatti isin geessa. Inni waan dhagaʼu qofa dubbata malee ofuma isaatiin hin dubbatu; waan dhufuuf jirus isinitti hima. Inni sababii waanuma koo fuudhee isinitti beeksisuuf ulfina naa kenna. Wanni Abbaan qabu hundinuu kan koo ti. Inni waanuma koo fuudhee isinitti beeksisa jechuun koos kanumaaf.” (Yohannis 16:13–15).

Dhugaan Barbaachisaa Taʼuu Isaa

Kun Yesuusiif qofa utuu hin taʼin, bartootaa fi mulʼata mootummaa Waaqayyoo itti fufuuf yeroo guddaa ture. Yesuus maal jedha laata? Galata Waaqayyoo, boqonnaawwan hedduun jechoota Isaa gati jabeeyyii kana galmeessaniiru (Yohannis 13–17). Boqonnaan 17 haasaa Yesuus mataan Isaa Waaqa Abbaa wajjin godhe illee ibsa. Hafuura Qulqulluun yeroo rakkoo dhufaa jiru keessatti bartoota gargaaruu fi wangeela babalʼisuu wajjin gadi fageenyaan walqabata. Garuu tarii wanti nama caalaatti dinqisiisu, dhugaan yeroo sanaa fi harʼa illee isanii fi nuuf hammam barbaachisaa akka taʼe dha. “Yeroo namoonni jireenya keenya sodaachisaa jiranitti dhugaan maaliif akkas barbaachisaa taʼa?” jennee gaafachuu dandeenya.

Dhimmi kun guutuun Hafuura Qulqulluu “Hafuura dhugaa” jedhamee ibsamuu Isaa keessatti nu dura kaaʼama. Kun Isa dhugaa wajjin baayʼee walitti fida; maqaa “Hafuura Dhugaa” jedhu fakkaata. Maqaan kun hiika hedduu qaba; keessaa tokko Hafuurri Qulqulluun dubbataa amanamaa taʼuu Isaa ti. Inni waan dhagaʼe qofa dubbata. Kun jechoonni Isaa guutummaatti kan amanaman akka taʼan godha; jechoonni Isaa dhugaa wajjin wal qixa taʼu. Taʼus, baayʼeen keenya dhugaan akkamitti kutaa jireenya keenyaa isa murteessaa akka taʼu hin hubannu.

Wanti barbaachisaan biraa sammuu keessa kaaʼamuu qabu, bofa bara durii isa jechoota nama dogoggorsan malaan dhiheesse wajjin faallaa taʼuu isaa ti. Jechoonni bofaa sun gara duʼaatti geessan; jechoonni Hafuuraa garuu jechoota gaarii gara jireenyaatti nu geessan. Dhugaan jechoota qajeelfamaa, barsiisaa fi jajjabinaa Waaqayyo yeroo sirriitti lubbuu keenya isa gargaarsa barbaadutti fidu of keessatti qabata; kanaanis hojii fi tajaajila amanamaa Isaatiif nu jabeessa.

Dhufaatii Hafuuraa

Akkuma boqonnaa duraa “Hafuuraan Guutamuu” keessatti balʼinaan ibsame, Hafuurri Qulqulluun akka dhufu dubbatameera. Haasawaan Kutaa Olʼaanaa, Yesuus duʼaa kaʼuu Isaa dura taʼe; kanaaf guyyaan dhufaatii Hafuura Qulqulluu (16:13) Phenxeqostee waggaa sanaa (Hojii Ergamootaa 2:1), guyyoota 53 qofa booda taʼe. Yesuus yeroo duʼe, dhiigni Isaa—jechuunis duuti Isaa—Kakuu Haaraa hundeessuuf fayyade. Kunis karaa namoonni Waaqayyo wajjin itti wal qunnamanii fi hojii Isaa itti raawwatan guutummaatti haaraa taʼe jalqabsiise.

Yohannis 16:13 keessatti jechi “ni” jedhu irra deddeebiʼamee fayyadamuun, amantoonni tajaajila barsiisuu Hafuuraa isa itti fufiinsaan akkamitti akka bocaman ibsa. Kun sadarkaa haaraa Hafuura Qulqulluu ibsa; hariiroo Inni yeroo hunda nu wajjin qabu murteessa. Fakkeenyaaf, “gara dhugaa hundaatti isin geessa” jedha; kunis dhugaa akka beeknuuf karaa ittiin malaan nu geggeessu nu barsiisa jechuu dha. Fakkeenyi gaariin qajeelfamaa, karaa deemaa jirruuf kallattii yeroo yeroon haaromfame nuuf kennuu dha. Fakkeenyaaf, GPS bakka karaa murteessaa hundaatti ibsa dabalataa kenna. Gorsi Hafuuraa akkuma eegnutti battaluma yookaan ifatti dhufuu dhiisuu dandaʼa; garuu yeroo hunda amanamuu dandaʼa. Odeeffannoo dabalataa yeroo sirriitti fi sirrummaadhaan akka nuuf kennu Isa amanachuu dandeenya. Yeroo tokko appiin GPS maatii koo gara hoteela barbaadnutti geessuu mannaa gara gamoo dukkanaaʼe tokkootti geesse yaadadha; boodarra hoteelichi maayilii sadii fagoo akka jiru argine. Appiin sun dhugumaan sirrii yookaan amanamaa hin turre. Hafuura Qulqulluu irratti garuu akkas miti.

“Inni ulfina anaaf kenna; waan kan koo taʼe fudhatee isinitti beeksisa.” Hafuura Qulqulluun hubannoo Abbaa biraa fudhatee warra isa barbaadanitti akkamitti akka dabarsu hubadhaa. Waaqni Abbaan haala keenya yeroo hunda ilaalee, beekumsa nu barbaachisu hundumaa yeroo sirriitti nuuf dabarsa. Nus xiyyeeffannoo kennuu qabna—kun gama keenyaan leenjii hafuuraa gaafata—kanaafis Abbaan ulfina argata. Dubbiin kun gara fuulduraatti waan taʼu ilaala: “Waan dhufu illee isinitti beeksisa.” Waaqayyo matumaa waan hin eegneen waan hin mudanneef, dhugaan kun lubbuu keenyaaf tasgabbii kenna. Jechi “beeksisa” jedhu yeroo sadii fayyadame; hiikni isaa “labsuu” dha. Waan amma iyyuu hin raawwatamin ilaalchisee illee beekumsi nu barbaachisu yoo jiraate, Inni nuuf labsuu ni dandaʼa; ni labsas.

Fakkii keessatti geengoon guutummaa Hafuuraa bakka buʼa. Hafuurri Waaqayyoo nu keessa jiraatee yeroo barbaachisutti dubbachuuf qophaaʼaa dha. Inni nu miti; garuu nu keessa jiraata. Yeroo odeeffannoo—yeroo hunda dhugaa—fudhatu, Hafuurri yeroo isaatti nuuf dabarsa; xiyyi gara gadiitti jiru kana agarsiisa. Kun immoo akkuma xiyya bitaa fi mirgaa keessatti mulʼatutti murtoo keenya irratti dhiibbaa qaba. Akkasumas garaa keenya galataan guutamee Waaqayyoon akka jajatu boca; xiyyi gara olii kana agarsiisa. Haalli kun irra deddeebiʼamee yeroo raawwatamu, Gooftaan ulfina Isaatiif nu keessatti fi karaa keenya akkamitti akka hojjetu argina.

Gooftaan akkaataa geggeessummaa kana Ofii Isaa wajjin walqabsiisa; kunis Isatti caalaatti hirkachuu, nagaa, ajajamuu, jechoota Isaatiif dammaqinaan xiyyeeffachuu fi Isa galateeffachuu fida. Marsaan kun amanannaa fi hariiroo Waaqayyo wajjin qabnu ijaara. Gaarummaa keenya irraa kan kaʼe utuu hin taʼin, araara Inni fannoo irratti fi jireenya keenya guyyaa guyyaa keessatti nuuf argisiise irraa kan kaʼe, jaalala Inni nuuf qabu keessatti yeroo hunda gammaduu dandeenya.

Yaadni itti aanu kun akkamitti akka hojjetu fakkeenyaan nan ibsa; garuu Waaqayyo yeroo hunda nu barsiisuu akka barbaadu barachuun murteessaa dha. Nu amantoonni idileen hundi barsiisa Isaa nu barbaachisa; kan nama dinqisiisu, Inni nu barsiisa. Walitti dhufeenya kana yeroo hubannu, hariiroon Isa wajjin qabnu battalumatti baayʼee jabaata. Rakkoon jiru, amantoonni hedduun walitti dhufeenya kana takkaa hin hubanne. Tokko tokko Waaqayyo yeroo rakkoo qofa nu barsiisa jedhu; warri kaan immoo barsiisa Isaa jireenya isaanii keessatti adda baasuu hin dandaʼan. Rakkoon inni lammaffaan kun irra caalaatti isaan barsiisa sana waan hin barbaadneef uumama! Yaada isa lammaffaa kana caalaatti haa ibsinu.