B. Argamuu Hafuura Qulqulluu Isa Dhuunfaa

Yohannis 14:26

“Jajjabeessaan sun, Hafuurri Qulqulluun kan Abbaan maqaa kootiin ergu garuu waan hunda isin barsiisa; waan ani isinitti hime hundas isin yaadachiisa.” (Yohannis 14:26).

“Gargaaraan, Hafuurri Qulqulluun”—Afaan Giriikiitiin parakletos, jechuunis Parakleetos—hojii hedduu qaba; garuu irra caalaatti nama tokko bira dhufee isa jajjabeessu, qajeelchu yookaan gargaaru taʼee tajaajila. Jechi kun dandeettii fi itti gaafatamummaa Hafuura Qulqulluu bartoota hunda wajjin akka gorsaa, barsiisaa, qajeelchaa fi tikseetti hojjechuuf qabu caalaatti ibsa. Boqonnaa boodaa keessatti waaʼee kennaawwan hafuuraa yookaan hojii waliigalaa Hafuura Qulqulluu amantoota keessatti hojjetu ni dubbanna; kunis barsiisaa fi humna Hafuuraa irratti guutummaatti akka hirkannu nu taasisa. Kanaaf barsiisaan Kitaaba Qulqulluu hojii isaa sirriitti raawwachuuf Hafuura Qulqulluutiif guutummaatti xiyyeeffachuu qaba. Gorsitootas irratti haaluma wal fakkaatu. Gorsaan dhugaan Hafuura Qulqulluu ti. Lakkoofsi kun fedha Isaa raawwachuuf hammam Isa irratti akka hirkannu agarsiisa. Nuti meeshaa Inni guutu qofa; kanaanis fedha Isaa jaalalaan raawwachuuf jechootaa fi yaadawwan Isaatti fayyadamna. Dhuunfaatti, Hafuura Qulqulluun yaadawwan haaraa sammuu koo keessatti burqisiisee, Isaa fi Dubbii Isaatiif hawwii gadi fagoo na keessatti uumuun isaa baayʼee na dinqisiisa.

Jechoonni “Hafuura Qulqulluu isa Abbaan maqaa kootiin ergu” jedhan, gantummaa irraa jalqabee guyyoottan sodaachisoo lama itti aanan bartoonni akka obsan gargaaruuf barbaachisaa akka taʼan yeroo baayʼee yaanna. Garuu Yesuus hojii Hafuura Qulqulluu isa duʼaa kaʼuu fi ol baʼuu Isaa booda itti fufu illee yaadaa ture. Yesuus karaa adda taʼeen, karaa Hafuura Qulqulluu, dhuunfaatti isaan geggeessuu akka itti fufu hordoftoota Isaa hundaaf mirkaneessa (Maatewos 28:20). Yesuus akkana jedha:

“Ani Abbaa nan kadhadha; innis akka inni bara baraan isin wajjin jiraatuuf Jajjabeessaa biraa isinii kenna;” (Yohannis 14:16).

Jechi “kan biraa” jedhu gosa wal fakkaatu keessaa kan biraa jechuu dha. Kana jechuun, Hafuurri Qulqulluun Yesuus mataa Isaa bakka buʼa. Yesuus yeroo Israaʼel keessatti bartoota bira deddeebiʼu hammam isaan jajjabeessee fi geggeesse, amma Hafuura Qulqulluun inni hin mulʼanne saba Isaa addunyaa maraa guutuu fi geggeessuu Isaa akkuma sana. Yesuus nama tokko ture; Hafuurri garuu yeroo tokkotti saba Waaqayyoo hunda guutuu dandaʼa. Fakkiin kun dinqisiisaa dha; bartootaa fi saba Isaa hundaaf waadaa ulfina qabeessa dhiʼeenyaa, gargaarsa dhuunfaa, qajeelfamaa fi ergama keenya keessatti deeggarsa kenna.

Jechi “waan hundumaa” jedhu wanta Gooftaan karaa Hafuura Qulqulluu nuuf dabarsu, akka guutummaatti Isaaf jiraachuuf hidhachiifamnu nu barbaachisu hundumaa of keessatti qabata. Hafuura Qulqulluun kaayyoo Waaqayyoo raawwachuu keessatti akka moʼannuuf dhuunfaatti nu barsiisaa fi nu qajeelcha. Kiristaanni tokkoon tokkoon isaa “dibame” waan taʼeef—jechichi kallattiidhaan Christos dha—Hafuurri akkuma ergamoota yookaan Yesuus wajjin karaa waliigalaa hojjetetti nu keessattis hojjechaa akka jiru hundi keenya mirkanaaʼoo taʼuu dandeenya. Hafuura Qulqulluun ergamootaa fi amantoota biroo hedduu—fakkeenyaaf Isxifaanosii fi Apholoos—keessatti dammaqinaan hojjechaa akka jiru argachuuf Kitaaba Hojii Ergamootaa qofa ilaaluun gaʼa.

“Isin barsiisa” jechuun tajaajila barsiisuu Hafuura Qulqulluu isa gama lama qabu calaqqisiisa:

Dhugoota Haaraa

“Waan hundumaa isin barsiisa” jechuun tajaajila Hafuura Qulqulluu jireenya keenya keessatti qabu daangessuun amanannaa keenya gufachiisuu akka dandaʼu argisiisa. Haala rakkisaa hundumaa keessatti waan beekuu qabnu akka nu barsiisu Isa amanachuu dandeenya. Yoo Inni nu hin barsiifne, utuma beekuu hawwinus, beekuun nu hin barbaachisu. Garuu yeroo tokko tokko utuu nuti baayʼee hin xiyyeeffatin nu barsiisa. Kanaaf akka qajeelfama Isaa isa gati jabeessa nu jalaa hin dabarreef, akkaataa jireenyaa Gooftaa wajjin yeroo gaarii qabaachuu jajjabeessu jiraachuu qabna.

Dhugoota Duraa

“Waan ani isinitti hime hundumaa isin yaadachiisa” jechuun dubbii Yesuus bartootatti dubbate qofa utuu hin taʼin, dhugoota Dubbii Waaqayyoo Waaqayyo duraan nu barsiise irratti illee hojii irra ooluu dandaʼa. Kun Dubbii Waaqayyoo yaadatti qabachuu fi yeroo barbaachisutti battalumatti akka yaadatamuuf sammuu keenya keessatti kuusuu baayʼee akka barbaachisu nu agarsiisa. Yeroo Hafuura Qulqulluun wanta kanuma godhe keessaa fakkeenya tokko isinitti nan hima.

Tajaajilli BFF yeroo jalqabaa keessa turetti, iimeelii nama hojii Hindii keessatti na wajjin hojjetuuf deebii kenne galmee guyyaa koo keessatti barreesseen ture. “Gara Hindii gaʼuuf qofa maallaqa gaʼaa qaba; deebiʼuuf garuu hin qabu. Waaqayyo maallaqa akka kaasu nan amana. Garuu baajata doolaara 8,000 kanaaf hin qophoofne” jedheen isaaf hime. Yeroon gabaabaa ture. Tikkeetii deebiʼuuf illee maallaqni na hanqata ture. Maallaqa balaliʼuuf hin qabnu jechuun amantii dhabuu irraa kan kaʼe, viizaadhaaf iyyadhee hin turre. Yeroo sanatti Paastar Isxifaanos seminaaraaf doolaara 8,000 akka na barbaachisu natti hime. Kunis seminaarota barsiisaa guyyaa kudhan hin guunne keessatti geggeeffamuu qaban sana raawwachuun koo akka hin dandaʼamne caalaatti natti mulʼise. Maallaqa sana paastaroota leenjii kana irratti hirmaataniif baasuun rakkoo tokko illee natti hin taane. Hundumaa irraa, nyaataa fi bultii dabalatee guyyaa sadiif paastara tokkoof doolaara 14 qofa ture; garuu paastaroonni dhibbaan lakkaaʼaman waan dhufaniif baasichi guddate. Kana malees, achi gaʼuu qofa nan dandaʼa ture; seminaara mataa isaatiif garuu maallaqa hin qabu ture. Qusannaan dhuunfaa nu hin turre; tajaajilli BFF maallaqa baayʼee muraasaan jiraachaa ture.

Baayʼee yaaddaʼe—kun amala koo idilee miti; garuu namni tokko yaaddoon garaa isaa keessa akka seenu yeroo eeyyamu, yaaddoon sun sammuu isaa akka jeequtti hundi keenya beekna. Hamma ergaa koo qopheessuu irratti xiyyeeffachuu hin dandeenyetti dhiphadhe. Kanaa mannaa, dirree duubaa mana koo isa akka poostaa xiqqaa taʼe keessa naannaʼaa deddeebiʼe. Yeroo murtaaʼe tokko irratti cubbuu koo nan himadhe; gargaarsas nan kadhadhe. Waaqayyo Kitaabota Qulqulluu lama gara fuuldura sammuu kootiitti fiduudhaan battalumatti na gargaare.

Inni jalqabaa, “Isin waan isaan nyaatan kennaaf!” jedhu ture (Luqaas 9:13; Maarqos 6:37). Kana jechuun, Gooftaan kutaa Kitaaba Qulqulluu ani baayʼee beeku fudhatee haala koo irratti hojii irra oolche.

“Inni immoo, “Isinuu waan isaan nyaatan kennaafii” jedhee deebise. Isaanis, “Nama kana hundaaf nyaata yoo dhaqnee binne malee nu buddeena shanii fi qurxummii lama qofa qabna” jedhanii deebisan.” (Luqaas 9:13).

Namoota kuma shan nyaachisuu nan beeka ture. Fakkiiwwan kutaa kana wajjin walqabatan battalumatti sammuu koo guutan: dhiironni 5,000 fi maatiin isaanii hundi beelaʼanii, Dubbii Waaqayyoo dhagaʼuuf hawwaa turan. Inni yeroo natti dubbatu—sagalee dhagaʼamuun miti; jechoota sammuu koo keessa kaaʼuudhaan—amantiin koo ni guddate. Yeroon baayʼee gabaabaa taʼus, Inni waan hundumaa akka kunuunsu amanannaa naaf kenne. Dubbii Waaqayyoo isaanii kennuu fi fedhii qaamaa isaanii kunuunsuun qaba ture. Waaqayyo karaa koo isaan nyaachisuu barbaada. Hubannaan kun karaa lama na gargaare. Tokkoffaa, waan Waaqayyo barbaadu amanuuf amantii naaf kenne. Hafuuraan isaan nyaachisuuf akka na gargaaru amanachuu nan dandaʼe. Garuu duuba wanta mulʼatuu dhimma kan biraa ture: nyaata qaamaa paastaroota kanaaf kennuu, isa baasii sana guddaa godhe. Amma lachaniifis Gooftaan akka dhiheessu amanachuu nan dandaʼe.

Erga yaada jalqabaa sana fudhadhee booda, gaaffiin lammaffaan, “Maal qabda?” jedhu sammuu koo keessa dhufe. Gaaffiin kun Kitaabota Qulqulluu keessaa madde: “Buddeena meeqa qabdu?” (Maarqos 6:38; Maatewos 15:34). Kun baayʼee barbaachisaa ture; waan na barbaachisu irratti utuu hin taʼin, waan ani qabu irratti akkan xiyyeeffadhu na yaadachiise. Waan qabu qoradhee hojii Gooftaa keessatti akka itti fayyadamuuf Isaaf kennuun qaba ture. Dura maal gochuu akka qabu wallaalee guutummaatti abdii kutadheen ture; amma garuu maallaqa xinnoo yeroo sana qabuun waan barbaachisu gochuuf amantii qaba ture. Hundumaa irraa, isaan qurxummii muraasaa fi buddeena muraasa qofa qabu turan; anis Gooftaan waan ani qabu fudhatee waan hafe yeroo barbaachisutti akka fidu nan amane. Kanaaf, yeroon isaa darbaa jiraatus, waan qabu fudhadhee viizaadhaaf erge. Maallaqni tikkeetiif yeroo dhufe, baajata guutuuf maallaqa hin qabaatin illee tikkeetii bite. Waan qabu yeroo qabu sanatti itti fayyadame.

Dhumarratti, yeroo gabaabaa keessatti doolaarota kumaatama hedduu fudhanne; kunis hafuuraa fi qaamaan isaan nyaachisuuf gaʼaa ture. Buddeena keenya shanii fi qurxummii lama kennine; Waaqayyos baayʼisee hammi dhumaa sirreeffame doolaara 9,900 guutummaatti akka dhihaatu godhe. Kun hundi baayʼee akkan gad of qabu na godhe. Yeroo sanatti Waaqayyo paastarootaa fi wangeela lallabdoota Hindii hedduu karaa dinqisiisaatiin eebbise.

Yaadni koo inni guddaan as irratti, Waaqayyo Kitaabota Qulqulluu murtaaʼanii fi haala isaanii fayyadamuudhaan akkamitti akka na qajeelchee fi amantii koo ijaare isinitti agarsiisuu dha. Namoonni tokko tokko kana waadaa jedhanii waamuu dandaʼu; ani garuu akka ijaarsa amantii kootiitti arge. Amma, karaa Inni hojii Isaa xumuruuf filate kam iyyuu keessatti, waan Inni barbaadu amanachuu nan dandaʼe.

Cuunfaa

Yesuus qaamaan nu bira jiraachuu dhiisuu dandaʼa; garuu karaa Hafuura Qulqulluu cina keenya jira. Kanaaf cimnee Isa hordofuu qabna. Yeroo Hafuurri geggeessu, Yesuusatu geggeessa!