Nageenya Dhugaa

Nageenyi dhugaan qajeelfama lama irratti hundaaʼa: itti fufiinsa fi eegumsa.

“Sababii Waaqayyo, Waaqayyo mataan isaa, Kattaa bara baraa taʼeef, bara baraan Waaqayyoon amanadhaa.” (Isaayyaas 26:4)

Waaqayyoon akka amannu waamamna; maaliif akka Isa amannu sababaa nuuf kenna. Jechi “Kattaa bara baraa” jedhu sababoota lamaan walitti qaba.

Itti Fufiinsa

“Bara baraa” jechuun hin jijjiiramu, dhaabbataa, hin sochoʼu, yeroo hunda itti fufa jechuu dha. Eegumsi tokko bakka tokko qofa dadhabaa taanaan guutummaan isaa balaa keessa gala. Wanti tokko bakka isa dadhabaa irratti madaalama. Waaqayyo garuu bara baraa dha; yeroo jalatti hin hidhatu, hin jijjiiramu. Amanamummaan dhugaan waan qormaata keessa darbee itti fufu irratti hundaaʼa.

Fakkeenyaaf, yeroo qorannoo anthrax murteessaa tokkootti, wiirtuun toʼannoo dhukkubaa Atlanta keessatti jiru sababa wayaawwan dulloomanii ibidda kaʼeen hojii isaa keessatti rakkoo guddaa qunname. Sirni cimaa fakkaatu iyyuu bakka dadhabaa tokkoon gufachuu dandaʼa. Waaqayyo garuu bara baraa dha; yeroo jalatti hin hidhatu, hin jijjiiramu.

Eegumsa

Kattaa yeroo yaadnu jabaataa, dhaabbataa fi buʼuura taʼe yaanna. Asitti kattaa dhugaa tokko miti; akka Gooftaan jireenya keenya keessatti jabina fi eegumsa nuuf taʼu fakkeenya dha.

Harʼa namoonni hedduun mana isaanii sirna nageenyaatiin eegu. Garuu sirni kun garaa isaanii eeguu hin dandaʼu. Rakkoon maatii, hojii yookaan fuulduraa yeroo dhufu, nagaan isaanii sobaa ni raafama. Yaaddoon herrega baankii guddaa, mana gaarii, frijii nyaataan guutame, konkolaataa qaalii fi aangoo namaa keessa seenuu dandaʼa.

Nageenyi dhugaan Gooftaa keessa qofa jira. Balaa jireenyaa tokko iyyuu isa raasuu hin dandaʼu. Kakuu Haaraa keessatti Waaqayyo saba Isaa eeguuf waadaa gale; kakuu bara baraa kana dhiigni Kiristoos chaappesse. Kiristoos fannoo irratti cubbuu keenyaaf duʼuu isaa yeroo amannu, ijoollee Waaqayyoo jaallatamoo taana.

“Inni sitti irkateeraatii, nama yaadni garaa isaa si wajjin jiru, ati nagaa hirʼina hin qabneen isa eegda. Sababii Waaqayyo, Waaqayyo mataan isaa, Kattaa bara baraa taʼeef, bara baraan Waaqayyoon amanadhaa.” (Isaayyaas 26:3–4)

Yeroo oduun “shororkeessitoonni meeshaa niwukilaraa argataniiru” jedhu dhufu maal goona? Meeshaan yeroo tokko nu eeguuf qophaaʼe nu irratti fayyadamamuu dandaʼa. Eegumsi addunyaa daangaa qaba.

Amma seenaa nagaa Waaqayyo nama Isatti hirkatuuf kennu agarsiisu tokko haa ilaallu.

Seenaa Tokko

Abbaan tokko Dilbata tokko intala isaa waldaa geessaa ture. Karaatti bobaʼaa guuttachuuf dhaabbate. Namni tokko konkolaataan isaa karaarra dhaabbate waan taʼeef “baatirii konkolaataa koo kaasuuf na gargaari” jedhee gaafate. Abbaan sun ni eeyyame. Garuu xiqqoo erga deeman booda namichi qawwee baasee maallaqa isaa hunda gaafate; yoo hin kennine akka isa rukutu doorsise.

Abbaan sun maallaqa isa hunda jedhee yaade kenne. Garuu saamtuun sun maallaqa tokko Kitaaba Qulqulluu Giideon keessaa baʼee mulʼatu arge; “maallaqa hunda naaf kenni!” jedhee iyye. Abbaan sun hammina haala sanaa hubatee sagalee ol kaasee kadhachuu jalqabe:

“Yaa Abbaa samii, iyya koo dhagaʼi; hammina kana keessaa na baasi…”

Yeroo kadhatu, sodaa fi yaaddoon isaa ni gadi buʼe; konkolaataa deebisee gara biraatti qajeele. Saamtuun sun dinqisiifatee maal akka godhu gaafate. Abbaan sun amma ajaja isaa hin hordofu jedhe. Saamtuun qawwee rukutuuf doorsise; abbaan immoo, “Inni na keessa jiru isa addunyaa keessa jiru caalaa guddaa dha” jedhee Dubbii Waaqayyoo dubbate. Yesuus inni amanatu qawwee sana caalaa humna qaba.

Namichi qawwee rukutuuf yaale; abbaan garuu konkolaataa qarqara karaa dhaabee Yesuus waaʼee isaa itti hime. Yeroo gara bakka jalqabaatti deebiʼan, abbaan maallaqa isaa deebisee gaafate. Saamtuun sun imimmaan ija isaa keessa jiruun, harka tokkoon qawwee, harka biraatiin Kitaaba Qulqulluu qabatee achii deeme.

Haala hundumaa keessatti akkasuma gochuu qabdu jechuu keenya miti. Garuu seenaan kun humna amanannaa agarsiisa. Abbaan sun yeroo Waaqayyoon amane, Waaqayyo maal akka isa irraa barbaadu dhagaʼuuf qalbii banaa qabaate.

Sirni nageenyaa daangaa isaa keessa yeroo jirtan qofa hojjeta. Isin daangaa nageenya Waaqayyoo keessatti akka jirtan mirkanaaʼuu dandeessuu?

Nagaa Dhugaa Argachuu

Nagaan wantoota irratti amananne hundumaa caccabsuudhaan qofa hin dhufu; nagaan guutuun Waaqayyoon yeroo amannu dhufa. Gara nagaa Waaqayyootti nu geessan tarkaanfiileen lama jiru: dhiisuu fi amanachuu.

1. Dhiisuu

Tarkaanfiin jalqabaa wantoota yeroo tokko irratti amanattan dhiisuu dha. Tokko tokkoon maqaa isaanii baafadhaa. Wantoonni lafa kanaa dhuma irratti ni kufu, ni gaddisiisu. Yaaddoo duubatti dhiisuuf nageenya addunyaa irratti hirkachuu dhiisuu qabna. Waan gatii guddaa kenninu dhiisuun salphaa miti.

Jireenyi keenya wantoota gatii guddaa kenninu eeguuf ijaaramee jiraachuu dandaʼa. Garuu isaan Waaqayyoo caalaa yoo qabanne, guyyaa tokko nu kufisu; buʼuura haaraa ijaaruuf carraa keenya illee nu irraa fudhachuu dandaʼu.

2. Amanachuu

Hundumti keenya yaaddaʼuu dandeenya; fuuldura yaaduu fi fedhii keenya beekuu waan dandeenyuuf. Garuu yaaddoon yeroo Waaqayyo fedhii keenya akka guutu hin amanne dhalata. Humna fi jaalala Isaa guddaa taʼe beeknus, Isa amanachuun nu rakkisuu dandaʼa. Inni yeroo hedduu amanamaa taʼuu Isaa hin agarsiisnee? Taʼus madda amanamaa hin taane irra deebiʼinee filanna.

Kitaabni Qulqulluun yeroo baayʼee Waaqayyo qajeelotaaf nagaa akka kennu dubbata. Qajeelonni warra Waaqayyo irratti amanannaa kaaʼanii fi waan Inni jedhuuf ajajaman dha.

Cuunfaa

Namni buʼuura jireenya isaa diiguu fi deebisee ijaaruu hin jaallatu. Waan qabu irraa nageenya argata; maaliif isa raasu? Garuu rakkoowwan yaaddoo irraa dhufan tuffachuun nageenya miti. Yaaddoon yeroo deebiʼu, “dhaabbadhu; Waaqayyo utuu yeroon hin darbin jireenya kee haa ijaaru” jechuun akeekkachiisa taʼuu dandaʼa.

Gargaarsa Isaa barbaadaa. Jireenya kee buʼuura jabaa irratti ijaaruuf, buʼuura raafamaa duraan ijaarame diiguu, achiis waan caalaa bareedaa fi bara baraa taʼe ijaaruu akka qabdu yeroo hubattu, Waaqayyo qofti si gargaaruu dandaʼa. Buʼuura kee dadhabaa maal akka taʼe akka si agarsiisu Isa gaafadhu; yaaddoon akkamitti achii akka maddu haa mulʼisu. Ergasii jireenya kee deebisee akka ijaaru Isa gaafadhu. Waaqayyo nu gargaaruuf fedhii guddaa qaba.

Boqonnaa sadaffaatti ceʼuu keenya dura, waan baranne haa irra deebinu.

Boqonnaa 2: Jireenya Keenya Tuquu

Boqonnaa kana xumuruu keessaniin yaaddoon keessan eessaa akka dhufu hubachuu qabdu. Addaam amanannaa isaa bakka dogoggoraatti kaaʼuun rakkoo jalqabe; yaaddoo keessaa baʼuuf amanannaa keenya gara Waaqayyootti deebisuu qabna. Qabxiiwwan ijoo haa ilaallu.

Qajeelfamoota

Qajeelfamoota keessaa kamtu baayʼee isin tuqe? Kanneen ijoo marsaa keessaniin mallatteessaa.

• Bineensonni akka namaatti yaaddoo hin qaban; namni yeroo fi ofii isaa waan beekuuf yaaddaʼuu dandaʼa.
• Yaaddoon jireenya qaamaa, miiraa fi hafuuraa namaa ni tuqa; hidda isaa keessatti rakkoo hafuuraa qaba.
• Waaqayyo nama yaaddoodhaan akka jiraatuuf hin uumne.
• Addaam fedhii isaa Waaqayyoo caalaa ofii isaatiin kunuunsuu dandaʼa jedhee dogoggore; nutis dogoggora wal fakkaatu irra deddeebina.
• Nagaan addunyaa wantoonni namni irratti amanate nageenya isaanii eeganii turuu irratti hundaaʼa.
• Nageenya dhabuun, wantoonni irratti amananne fedhii keenya guutuu dadhabuu isaanii yeroo arginu dhalata.
• Waaqayyoo malee wanti irratti amanannu hundi dhuma irratti nu kufisa.
• Wanti irratti amananne yeroo nu irraa fudhatamu, gad of qabnee furmaata biraa ilaaluuf qalbii banaa taʼuu dandeenya.
• Waaqayyo karaa Yesuus Kiristoosiin yaaddoo moʼachuuf furmaata kenneera. Dhiphinaa fi duʼaa kaʼuu Kiristoosiin humnaa fi jaalala Isaa nuuf agarsiise. Inni nama kunuunsuuf fedhii qaba; amanannaa keenya Isa qofa irratti kaaʼuu qabna.

Hojii Irra Oolmaa

Murtoo, karoora yookaan himannaa ifaa maal gochuu qabdu?

• Waaqayyo buʼuura koo dadhabaa diigee isa caalaa guddaa fi jabaa akka ijaaru eeyyamuuf qophaaʼeeraa?
• Amantaa hin qabne taʼee Waaqayyoo wajjin nagaa barbaadaa jiraa, moo amanaa taʼee nagaa Waaqayyoo barbaadaa jiraa?
• Gooftaa malee maal irratti amanannaa koo kaaʼeera?
• Maal dhiisuu qaba?

Ragaa

“Jireenya koo akka waan diigamee deebiʼee ijaaramuu qabuutti yaadee hin beeku ture. Amma garuu buʼuura gaarii ijaaruuf amala hamaa fi yaada dogoggoraa hedduu diiguu akka qabu nan hubadha. Kun yeroo fudhata. Yaaddoon haala naannoo koo irraa kaʼee yeroo deebiʼu guyyoota koo baayʼee balleessa. Ofii kootiin isa furuu hin dandaʼu. Waaqayyo riqicha kana irra akka na geggeessu nan gaafadha; waan buqqifamuu qabu akka buqqisu gaafadheera. Yeroo kana Waaqayyo Gargaaraa koo taʼuu qaba.”

“Seenaa yaaddoo barachuun na gammachiise. Akkamitti akka jalqabe hin beeku ture. Amma namni yaaddoodhaaf akka hin uumamne nan beeka—kun ana illee hammata. Yaaddoo kana akkamitti akka balleessu barachuuf nan eeggadha.”