Boqonnaa 10: Nama Moʼataa Taʼuu
Kiristoos Fakkaachuuf Jijjiiramuu fi Sodaa Duʼaa Moʼachuu
Kaayyoo Kiristoos Fakkaachuuf Jijjiiramuu
Waaqayyo rakkinaa fi hanga wareegamummaatti geessuu dandaʼuun jireenya keenya keessatti maal hojjechuu barbaada?
Waaqayyo ijoolleen Isaa akka rakkatan, yeroo tokko tokko amantii isaaniif akka duʼan maaliif eeyyama? (Mulʼata 6:10). Wanti mataa irratti dhugaa taʼe qaama irrattiis dhugaa dha. Waaqayyo ulfina Kiristoos keessatti akka hirmaannu yoo nu waame, rakkina Isaa keessattis akka hirmaannu nu waamuun sirrii mitii?
Yeroo “wareegamummaa” jennu, Kiristaanni amantii isaa dhiisuu diduuf namoonni biroo isa ajjeesan jechuu dha. Inni duʼuu hin barbaadu; namoonni biroo humnaan isa ajjeesu. Kiristaanonni addunyaa kana keessatti rakkoowwan ulfaataa hedduu qunnamuu dandaʼu. Garuu Waaqayyo namoota tokko tokkoof wareegamummaa karoora Isaa keessaa akka taʼu fudhachuu yoo dandeenye, haala rakkisaa kam iyyuu jireenya keenya keessatti fayyadamuuf karoora Waaqayyoo fudhachuu dandeenya.
Yeroo Waaqayyoo
Jireenyaa fi duʼa irratti toʼannoo guutuu Waaqayyo qaba. Nuti aangoo dhumaa qabna jennee yaaduu hin qabnu. Dheerina jireenyaa Waaqayyo murteessa. Nuti namoota; Waaqayyo miti. Yeroo tokko tokko namoonni gocha dogoggoraa hojjetanii duʼa nama biraa fida; kun garuu yeroo baayʼee miti. Yoo akkas taʼe, cubbuu keenya gad of qabnee himachuu qabna. Bakka kanatti illee dhiifama argachuun ni dandaʼama.
Harʼa yeroo tokko tokko firoonni, abdii yaala fayyaa sobaa irratti hirkachuudhaan, nama duʼaatti dhihaateef dhukkubbii fi rakkoo dheeressuu dandaʼu. Garuu yeroo tokko jireenyi harka doktorootaa keessa osoo hin taane harka Waaqayyoo keessa akka jiru fudhachuu qabna. Waaqayyo jireenya saba Isaa sirriitti eega. Yeroo dhumni dhufu, Waaqayyo nama tokko lafa irratti tursiisuuf fedhii hin qabu taanaan, gara Isaatti akka ceʼu waamaa jiraachuu Isaa fudhachuu qabna. Nuti duʼa ariifachiisuu hin qabnu; garuu yeroo isaa gaarummaa fi gara-laafinaan ittisuun hin dandaʼamne, harka Waaqayyoo keessa dhiisuu qabna.
Kitaabni Qulqulluun duuti saba Waaqayyoo jaalala Isaa irraa adda baasuu akka hin dandeenye dubbata. Kana irratti xiyyeeffachuu qabna. Duuti mataan isaa Kiristaana jaalala Waaqayyoo irraa adda baasuu hin dandaʼu. “Ani duuti yookaan jireenyi… jaalala Waaqayyoo isa Kiristoos Yesuus Gooftaa keenya keessatti argamu irraa nu adda baasuu hin dandaʼu jedheen amaneera.” (Roomaa 8:38)
Dogoggora tokko yoo hojjanne, isa himachuu qabna. (Dhugumaan dogoggora taʼuu isaa mirkaneessi; ajaja kam akka cabsitan adda baasi.) Dhiifama Kiristoos fudhadhu. Sana booda garuu fedha Waaqayyoo nama sana gara Isaatti fudhachuu keessatti amanachuu itti fufi. Roomaa 8:38 irratti xiyyeeffachuu itti fufi: duuti illee mucaa Waaqayyoo jaalala Isaa irraa adda baasuu hin dandaʼu. Inni nu biraa hin jiru taʼa; garuu amma waan caalaa gaarii argateera. Kanaaf yakka ofitti dhagaʼachuun sirrii miti. Dhugumaan, isaaf amma wantoonni salphaa fi caalaa gaarii dha.
Kun Yaaddoo Wajjin Akkamitti Wal Qabata?
Dhugaan yaaddaʼuun barbaachisaa akka hin taane nuuf mulʼisa. Karoora Waaqayyo jireenya keenyaaf qabu fudhachuuf dhugaawwan kana hammachuu qabna. Kaayyoo fi kakaʼumsa Waaqayyoo jireenya keenyaaf qabu irratti amanannaa yoo dhabne, ni yaaddofna; amanannaa keenya Isa irraa deebifnee wantoota biraa irratti kaaʼna. Kaayyoon Isaa jireenya keenyaaf qabu jaalala Isaa keessatti sirriitti raawwatama. Isa amanachuu dandeenya. Yaaddachuun nu hin barbaachisu; yeroo tokko tokko rakkoowwan kun karoora Isaa keessatti hammatamuu isaanii beeknee galateeffachuu dandeenya.
Namni qaama isaa keessaa kutaa tokko nama biraa baraaruuf kennu yeroo arginu ni tuqamna. Wareegamummaan yeroo taʼu, namoonni jireenya isaanii guutuu kennu; namoonni biroo irraa fayyadamu. Waldaan kiristaanaa baayʼinaan fi of kennuudhaan guddachaa deeme. Tertullian, geggeessaa waldaa bara durii tokko, dhiigni wareegamtootaa sanyii waldaa taʼuu isaa dubbate.
Kanaaf irra deebiʼee nan gaafadha: Waaqayyo maaliif rakkina eeyyama? Waaqayyo Ilma Isaa tokkicha gocha aarsaa namoota birootiif—nuuf—faayidaa guddaa fidu raawwachuuf akka rakkatu eeyyame. Mootummaa Isaa guddaa lafa irratti raawwachuuf nutis rakkina fudhachuuf qophaaʼoo akka taanu barbaaduun Isaa sirrii mitii?
Dhugaan jiru kana: Waaqayyo Ilma Isaa qajeelaa fi tokkicha cubbamootaaf akka rakkatuu fi fannoo irratti akka duʼu eeyyame; akkas gochuufis Isa waame. Ilmi Isaa rakkina kana keessa erga darbee, Waaqayyo ijoollee Isaa biroo illee yeroo tokko rakkina keessa akka darbaniif waamuun nu hin dinqisiisin.
Isaan kun dhugaawwan dha. Waaqayyo ijoolleen Isaa akka rakkatan yeroo tokko tokko eeyyama. Garuu taatee gaddisiisaa hundumaa keessaa ulfina caalaa guddaa uuma. Sodaa duʼaa akkamitti akka moʼannu haa ilaallu.
Sodaa Duʼaa Moʼachuu
Namni sodaa duʼaa akkamitti moʼata?
Dhugaan Dubbii Waaqayyoo sodaa duʼaa moʼachuuf nu geessa. Namni Kiristaana taʼuuf sababa gaarii tokko barbaade, kun isa keessaa tokko. Ibroota 2:14–15 irraa hubannoo afur haa fudhannu.
“Ijoolleen foonii fi dhiiga waan qooddataniif, Innis akkasuma isaanii wajjin foonii fi dhiiga qooddate; duʼa Isaatiin isa humna duʼaa qabu, jechuunis Seexana, humna dhabsiisee; warra sodaa duʼaatiin umurii isaanii guutuu garbummaa jala turanis bilisa baasuuf.” (Ibroota 2:14–15)
1. Namoonni Garbummaa Jala Turan
Sodaa duʼaatiin garbummaa jala jiraachuun namoota biratti baayʼee baramaa dha. Namoonni duʼuu irraa ooluuf waan hundumaa gochuuf qophaaʼu. Namni samii itti deemuu hin qabneef, duuti waan hamaa hunda caalaa sodaachisaa dha. Sodaan kun namoota addunyaa keessaa baayʼee, Kiristaanota hedduus, amma illee bulcha. Namni waan sodaatu sanaaf ni bitama.
“Sodaa duʼaatiin umurii isaanii guutuu garbummaa jala turan.”
2. Humna Seexanaa
Seexanni humna duʼaa qabu jedhee of jajaa ture. Ajajamuu diduu Addaam irraa kaʼee sanyii namaa irratti aangoo argate. Addaam yeroo Seexanaaf bitame, innii fi sanyiin isaa hundi garboota isaa taʼan.
“Isa humna duʼaa qabu, jechuunis Seexana…”
3. Bilisa Baasuu Kiristoos
Waaqayyo Kiristoosin bifa namaatiin erge; akka duʼu fi duʼa Isaatiin Seexana humna duʼaa isaatiin nama garboomsee ture humna dhabsiisuuf.
“Innis akkasuma isaanii wajjin foonii fi dhiiga qooddate; duʼa Isaatiin isa humna duʼaa qabu humna dhorkuuf…”
4. Bilisummaa Keenya
Kiristoositti yeroo amannu, Inni nuuf waan duʼeef duʼa sodaachuun nu hin barbaachisu. Amma jireenya bara baraa qabna. Jireenya kee lafa irratti Waaqayyo toʼata; yeroo gara Isaa deemtu kan murteessu Isa dha.
“Warra… bilisa baasuuf.”
“Yesuus Kiristoos isa duʼaa kaʼe sana yaadadhu… Wangeela kanaaf ani hanga akka yakka-qabeessaatti hidhamuutti rakkina nan arga; Dubbiin Waaqayyoo garuu hin hidhamu. Kanaaf warri filataman fayyina Kiristoos Yesuus keessatti argamu, ulfina bara baraa wajjin, akka argataniif waan hundumaa nan obsa.” (2 Ximotewos 2:8–10)
Kiristaanonni baayʼeen amma illee sodaa duʼaa jalatti jiraatu. Dhugaan, duuti amma harka Seexanaa keessa osoo hin taane harka Abbaa isaanii jaallataa keessa akka jiru, isaan bilisa baasa; garuu dhugaa kana guutummaatti hin fudhanne.
Yeroo tokko tokko Waaqayyo ijoolleen Isaa dhukkubbii, rakkina gosa adda addaa, hanga wareegamummaatti illee akka keessa darbaniif eeyyama; kanaanis rakkina Kiristoos keessatti hirmaatu. Yesuus, “Ani waldaa koo nan ijaara” jedhe; fannoo Isaa fi fannoo keenya keessatti illee hojii Isaa itti fufa. Tarii Kiristoosiif duʼuuf waamamta.
Garaan koo dhugaa kana akkamitti amanuu dandaʼa?
Gara Fuulduraatti Tarkaanfachuu
“Anaaf homtuu hin hojjetu.”
Yeroo tokko tokko namoonni, “Yaaddoo moʼachuuf waan hundumaa yaaleera; garuu homtuu hin hojjetu” jedhu. Haala isaanii ni hubanna; akka waan qabamanii jiranitti itti dhagaʼama. Suuta fi gara-laafinaan yaaddoo irraa gara nagaa Waaqayyootti qajeelfamuu qabu.
Rakkoo akkanaa keessatti wanti murteessaan garaa kee dha. Kana mirkaneessuuf qajeelfamoota armaan gadii hordofi. Mee yaadadhu: Kiristaanni, yookaan namni gara Kiristoositti dhufaa jiru qofa, kana guutummaatti hojii irra oolchuu dandaʼa. Namni Kiristaana hin taane buʼuuraan karaa mataa isaa filata; kanaaf bilisummaa yaaddoo keessaa Kiristoos keessatti argamu guutummaatti hin argatu.
Barataan Yesuus gaariin haala rakkisaa dura dhaabbachuuf yeroo hunda qophaaʼaa dha. Kun karaa lama taʼa:
1. Jireenya Kee Gooftaa Harka Keessa Kaaʼi
Kadhannaan falfala fakkaatu hin jiru. Waaqayyo garaa gad of qabee, dhugaa fi iftoominaan Isaaf banaa taʼe qofa barbaada. Yeroo gargaarsaaf Isatti iyyinu Waaqayyo ni gammada. Ofii keenya yookaan namoota biroo irratti hirkachuun faayidaa dhabu akka qabu argineerra.
Kadhannaadhaan jireenya kee guutummaatti Gooftaa harka keessa kaaʼi. Jalqaba Roomaa 12:1–2 yeroo muraasa sagalee ol kaastee dubbisi. Sana booda kadhannaa dhugaa, ammas sagalee ol kaastee, qabxiiwwan sadii armaan gadii hammatu kadhadhu. Sana booda maal akka goote fi guyyaa isaa barreessi.
- Bakka Inni si ergu deemuu irratti fedhii qabaachuu.
- Waan Inni barbaadu hojjechuu irratti fedhii qabaachuu.
- Yeroo Inni filatutti duʼuu illee irratti fedhii qabaachuu.
Kun tarkaanfii jajjabaa dha; waaqolii tolfamoo garaa kee keessaa buqqisa, Gooftaanis dhugumaan Gooftaa jireenya kee akka taʼe mirkaneessa. Tarkaanfii kana Roomaa 8 sammuu keessatti qabattee fudhadhu. Wanta tokko jireenya koo keessatti taʼe siif haa qoodu.
Caqasawwan Kitaaba Qulqulluu: yoo kan biraa jedhamee hin ibsamne, Biblica® Hiikkaa Ammayyaa Banamaa Haaraa™, Loqoda Dhiʼaa irraa fudhatamaniiru. Mirgi seeraan eegama © 2022 Biblica, Inc. Caqasawwan kun eeyyama Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International jalatti fayyadama irra oolaniiru.