परमेश्वर, संसार र मानिसबारे हाम्रो आधारभूत बुझाइ उत्पत्तिको सृष्टिवृत्तान्तबाट धेरै हदसम्म आउँछ। अरू ठाउँमा शिक्षा छैन भन्ने होइन, तर सम्पूर्ण चित्रलाई स्पष्ट रूपमा बुझ्न उत्पत्ति १:१–२:३ अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। यहाँ परमेश्वरका बारेमा सिक्न सकिने छवटा महत्त्वपूर्ण पाठ हेरौँ: उहाँको नाम, वचन, विचार, सामर्थ्य, भलाइ र बुद्धि।

१. परमेश्वरको नाम

परमेश्वरले आफ्नै विषयमा प्रत्यक्ष रूपमा धेरै कुरा भन्नुभन्दा पहिले उहाँका वचन र कामले नै उहाँ को हुनुहुन्छ भनेर हामीलाई चिनाउँछन्। उत्पत्ति १:१–२:३ मा मात्र ‘परमेश्वर’ भन्ने शब्द ३४ पटक आउँछ।

केहीले हिब्रू ‘एलोहिम’ को बहुवचन रूपलाई एकताभित्रको बहुलता अर्थात् त्रिएकताको सङ्केत भन्छन्। अरूले यसलाई महिमाको बहुवचन मान्छन्। यससँग सम्बन्धित छोटो रूप ‘एल’ योएलजस्ता नामहरूमा पनि पाइन्छ। तर उत्पत्ति १:१ मा यस शब्दसँग आएको हिब्रू क्रिया בָּרָא (बारा, “सृष्टि गर्नुभयो”) एकवचन छ। त्यसैले यहाँ धेरै देवताले सृष्टि गरे भन्ने अर्थ होइन; एक परमेश्वरकै कुरा भइरहेको छ।

उत्पत्ति २:४ देखि परमेश्वरको व्यक्तिगत नाम ‘याहवेह’ (परमप्रभु) विशेष रूपमा प्रकट हुन्छ। त्यसपछि मानिससँगको व्यक्तिगत सम्बन्ध र सङ्गतिमा अझ बढी ध्यान दिइन्छ।

२. परमेश्वरको वचन

परमेश्वर सृष्टिबाट अलग हुनुहुन्छ; प्रकृति नै परमेश्वर होइन। उहाँको योजना, उद्देश्य र पालनपोषण सृष्टिमा प्रकट हुन्छन्, तर उहाँ यस संसारको अस्तित्व हुनुअघि नै हुनुहुन्थ्यो। संसार उहाँले बनाउनुभएको वस्तु हो। सृष्टि परमेश्वरको वचनद्वारा अस्तित्वमा आयो—उहाँले बोल्नुभयो र त्यस्तै भयो।

‘तब परमेश्वरले भन्नुभयो, ... होस्’ भन्ने ढाँचा आठ पटक र ‘परमेश्वरले भन्नुभयो’ भन्ने भाव करिब दस पटक आउँछ। उहाँका आज्ञाद्वारा पदार्थ, समय, क्रम र परिवर्तन अस्तित्वमा आएको देख्छौँ।

• उत्पत्ति १:३: अनि परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “उज्यालो होस्,” तब उज्यालो भयो।
• १:६: अनि परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “पानीलाई पानीबाट अलग गर्नलाई पानीको बीचमा एउटा अन्तर होस्।”
• १:९: त्यसपछि परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “आकाशमुनि भएको पानी एक ठाउँमा जम्मा होस् र ओबानो भूमि देखा परोस्।” तब त्यस्तै भयो।
• १:११: तब परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “भूमिले वनस्पति, किसिम-किसिमका बिउ हुने बोटबिरुवा र बिउ हुने फल फल्ने रूखहरू पृथ्वीमा उमारोस्।” तब त्यस्तै भयो।
• १:१४: तब परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “आकाशको अन्तरमा दिन र रात छुट्याउनलाई ज्योतिहरू होऊन्। तिनीहरू ऋतुहरू, दिनहरू र वर्षहरू जनाउने चिन्हहरू होऊन्।”
• १:२०: फेरि परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “पानी जीवित प्राणीहरूले भरियोस् र पृथ्वीमाथि आकाशको अन्तरमा चाहिँ चराहरू उडून्।”
• १:२४: फेरि परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “पृथ्वीले विभिन्‍न जातका जीवित प्राणीहरू, अर्थात् प्रत्येकका आ-आफ्नै किसिमअनुसार: घरपालुवा जनावरहरू, जमिनमा हलचल गर्ने प्राणीहरू र जङ्गली जनावरहरू उत्पन्‍न गरोस्।” तब त्यस्तै भयो।
• १:२६: तब परमेश्‍वरले आज्ञा गर्नुभयो, “हामी मानिस जातिलाई हाम्रै स्वरूपमा, हामीजस्तै बनाऔँ। तिनीहरूले समुद्रका माछा, आकाशका चराहरू, घरपालुवा जनावर, सबै जङ्गली पशु, र पृथ्वीमा चलहल गर्ने सबै प्राणीहरूमाथि शासन गरून्।”

परमेश्वरले मानिसलाई आशिष् र जिम्मेवारी दिनुभयो (उत्पत्ति १:२८) अनि खानाको व्यवस्था गर्नुभयो (उत्पत्ति १:२९)। यी दुवै पद पनि ONCV उत्पत्ति १ मा पढ्न सकिन्छ।

परमेश्‍वरले तिनीहरूलाई आशिष् दिनुभयो, र आज्ञा गर्नुभयो, “फल्दै-फुल्दै, वृद्धि हुँदै पृथ्वीमा भरिँदै र त्यसलाई आफ्नो वशमा पार्दैजाओ। समुद्रका माछा, आकाशका चराहरू र जमिनमा हलचल गर्ने प्रत्येक प्राणीहरूमाथि शासन गर।”

— उत्पत्ति १:२८ (ONCV)

तब परमेश्‍वरले तिनीहरूलाई भन्‍नुभयो, “हेर, म तिमीहरूलाई सम्पूर्ण पृथ्वीमा प्रत्येक बिउ भएका बिरुवा र फलमा बिउ भएका प्रत्येक रूख दिन्छु। ती तिमीहरूका भोजनका निम्ति हुनेछन्। तर पृथ्वीमा भएका सबै पशुहरू र आकाशमा भएका सबै चराहरू र जमिनमा चलहल गर्ने सबै प्राणीहरू—जीवनको सास भएका प्रत्येकका निम्ति—म आहाराको लागि हरियो वनस्पति दिन्छु;” तब त्यस्तै भइहाल्यो।

— उत्पत्ति १:२९–३० (ONCV)

३. परमेश्वरका विचार

‘परमेश्वरले नाम दिनुभयो’ भन्ने कथन पाँच पटक देखिन्छ। परमेश्वरले वस्तुहरूलाई चिनाउने र छुट्याउने नाम दिनुहुन्छ। उहाँले जुन नाम र अर्थ दिनुहुन्छ, मानिसले पनि त्यसलाई बुझेर संसारबारे आफ्नो सोच निर्माण गर्नुपर्छ।

• उत्पत्ति १:५ — उज्यालोलाई दिन र अँध्यारोलाई रात नाम दिनुभयो।
• उत्पत्ति १:८ — अन्तरलाई आकाश नाम दिनुभयो।
• उत्पत्ति १:१० — सुक्खा भागलाई पृथ्वी र जम्मा भएका पानीलाई समुद्र नाम दिनुभयो।

परमेश्वरको वचनले केवल कुरा बनाउँदैन; संसारलाई बुझ्ने सही वर्गीकरण पनि दिन्छ।

४. परमेश्वरको सामर्थ्य

उहाँले जे भन्नुहुन्छ, त्यो पूरा गर्न सक्नुहुने परमेश्वरको सामर्थ्य अद्भुत छ। यस वर्णनमा दुई हिब्रू क्रियाहरू ध्यान दिन योग्य छन्: בָּרָא (बारा—सृष्टि गर्नु) र עָשָׂה (आसा—बनाउनु वा तयार पार्नु)।

यी दुई क्रियाले परमेश्वरका कार्यहरूबारे हाम्रो ध्यान केन्द्रित गर्छन्: उहाँले सृष्टि गर्नुहुन्छ र आफ्नो सृष्टिलाई व्यवस्थित पनि गर्नुहुन्छ।

५. परमेश्वरको भलाइ

‘परमेश्वरले असल देख्नुभयो’ भन्ने विचार सृष्टिवृत्तान्तमा सात पटक दोहोरिन्छ। बनाउनेको चरित्र उसको काममा झल्कन्छ भने सृष्टिको असल स्वरूपले परमेश्वर असल हुनुहुन्छ भन्ने पुष्टि गर्छ।

६. परमेश्वरको बुद्धि

सम्पूर्ण सृष्टि पूरा भएपछि परमेश्वर त्यसमा सन्तुष्ट हुनुभयो। सातौँ दिन उहाँले विश्राम गर्नुभयो। धेरै मानिसलाई काम सकेर साँच्चै रोकिनु कठिन लाग्छ। तर परमेश्वरले देखाउनुभएको ढाँचा केवल कामको होइन; पूरा भएको कामलाई हेर्ने, त्यसको आनन्द लिने र उहाँको आराधना गर्ने पनि हो।

कुनै एउटा काम पूरा गर्ने हतारमा सम्पूर्ण कामको सुन्दरता नबिर्सौँ। एकपछि अर्को काम गर्दै जाने यन्त्रजस्तो जीवन नबिताऔँ। परमेश्वरले हामीलाई सोच्न, आनन्द लिन र आराधना गर्न बनाउनुभएको हो। सात दिनको चक्रमा विश्रामलाई ठाउँ नदिँदा हामी परमेश्वरले देखाउनुभएको नमुनालाई बेवास्ता गर्छौँ र उहाँभन्दा आफ्नो कामलाई ठूलो बनाउँछौँ।

English original / अंग्रेजी मूल पृष्ठ · चार अध्ययनको सूची