D. Garaagarummaa amantiiwwan keenya hubachuu

“dhagna tokkoo fi Hafuura tokkotu jira;” (Efesoon 4:4).

Amanaan tokkoon tokkoon isaa dhiibbaa aadaa Kiristaanaa tokko yookaan isaa ol jalatti guddateera; waldaan isaa aadaa yookaan garee amantii tokkoo miti jettee yoo dubbattes akkasuma! Wanti mucaan tokko keessa guddatu akkaataa inni jireenya itti ilaalu irratti dhiibbaa guddaa qaba: afaan, haasaa, amala nyaataa fi kan kana fakkaatan. Amalli nama tokkoo akkaataa yaada isaa boca. Kanaaf wantoota amannu qorachuun jireenya Kiristaanaa keenya amanamummaadhaan Kitaaba Qulqulluu wajjin madaaluu gaafata. Amantoonni waan waldaa tokko keessatti argan muuxannoo duraan qaban irratti hundaaʼanii madaaluun isaanii namaaf gala. Kanaaf waan baratan keessatti salphaatti mijaaʼina argatu; waan beekan caalaatti deemanii hin qoratan. Kunis dhimmoota naamusaa fi barbaachisoo taʼan akka hin argineef balaa isaan irraan gaʼa.

Waaʼeen barsiisa Hafuura Qulqulluu yeroo kaʼu, namoonni hedduun rakkoowwan duraan isaan mudatan, tarii haala qoqqoodinsaa fi gargar baʼuu waldootaa miidhaa geessise, yaadatanii ni jeeqamu. Lakkoofsa kana keessaa wanti jalqabarratti xiyyeeffachuu qabnu “Hafuura tokko” qofa jiraachuu isaati. Saba Waaqayyoo gidduutti Hafuura Waaqayyoo ilaalchisee muuxannoowwanii fi hubannaawwan garaagaraa hedduun jiraatan illee, Hafuurri tokko taʼuun Isaa hin jijjiiramu. Gargar baʼuun hedduun Hafuura tokko sana irraa dhufe jedhamee yaadamu, gareen hundi Waaqayyoon geggeeffamna waan jedhuuf, dhugumaan Hafuura Qulqulluu irraa akka hin taane ifa dha. Hafuurri Qulqulluun karaa akkasiitiin waan hin geggeessineef, gocha namaa ariifannee geggeessummaa Waaqayyoo jennee mirkaneessuu irraa of qusachuu qabna.

Barsiisni lammaffaan, “dhagna tokko” taʼuu, akkasuma barbaachisaa dha. Kun, dhugumaan, waldaa kiristaanaa jechuunis saba Waaqayyoo argisiisa. Eeyyee, gareewwan amantii hedduu fi waldoota caalaatti baayʼatan, baayʼeen isaanii tiksee mataa isaanii qaban, tu jiru. Garuu Misirroo Dhiiraa tokko, kan misirroo Isaa tokkittii jechuunis saba Isaa qopheessaa jiru, tu jira. Sabni Waaqayyoo waliif galanii jiraachuun, walii isaanii irraa barachuunii fi wal dinqisiifachuun baayʼee barbaachisaa dha; garuu dandeettii adda baasuu isaanii dhiisuu hin qaban. Sochiiwwan daangaa darban hedduun sirriitti hin madaalamne yookaan hin qoratamne jiru. Yeroo baayʼee geggeessitoonni sochiiwwan dammaqina, fayyisuu yookaan kennaawwan Hafuura Qulqulluu wajjin walqabsiifaman kana geggeessan, dhumarratti amala fi barsiisa fudhatama hin qabne hedduu obsanii calʼisuun babalʼisu.

Tokkummaa waldaa eeguu ilaalchisee geggeessummaa Hafuura Qulqulluu hordofuun maal akka fakkaatu fakkeenya qabatamaa tokko haa kennu. Waldaan kiristaanaa fi Kiristoos tokkummaa akkuma hiriyoota gaaʼelaa qabaachuu akka qaban ni beekna (Efesoon 5:21–33). Rakkoon jiru, geggeessitoonni hafuuraa yeroo garaagarummaa isaanii furatanitti Waaqayyo waldaa sana waliigalteedhaan akka geggeessu hin amanani. Geggeessitoonni Hafuura hordofaa akka jiran nama hundatti labsuu dandaʼu; garuu yeroo hafuura gargar baasu, kan isaanii fi barsiisa isaanii marse, adda baasnu, isaan Hafuura mormaa akka jiran argina.

Shaakala 2

Hafuurri Qulqulluun maal akka hojjetuu fi maal akka hin hojjenne caalaatti hubachuuf gara Kitaaba Qulqulluutti deebiʼuu qabna. Lakkoofsota Kitaaba Qulqulluu Shaakala 2 (Dabalata 2) keessatti argaman hojiiwwan garaagaraa Hafuura Waaqayyoo ibsu.

Shaakala sana yeroo raawwattan, Hafuurri Waaqayyoo farda leenjifamee, akkaataa inni itti hojjetu dursee tilmaamuu dandeenyu, akka hin taane dafanii ni hubattu. Dandeettiin Waaqayyoo uumuu fi qindeessuu baayʼee guddaa, humni Isaas baayʼee sodaachisaa waan taʼeef, hojii Isaa gochaalee beekamoo fi salphaatti dursee tilmaamaman muraasa keessatti daangessuu hin dandeenyu. Gooftaan jaalalaa fi humna Isaa mulʼisuu jaallata. Kanaaf haala baayʼee namaaf hin dandaʼamne fakkaatu keessa karaa addaatiin hojjechuudhaan dinqiiwwan Isaa jireenya keenya guyyaa guyyaa wajjin walitti hodha. Fakkeenyaaf, akkuma Yoosefii fi Maariyaam mudate, namni hundi magaalaa dhaloota isaatti galmaaʼuuf waamamuun seenaa ayyaana dhalachuu Kiristoos keessaa kutaa ijoo dha. Haalawwan ifatti walitti dhufuun isaanii baayʼee hin eegamne hedduu walitti fidee, ulfina Waaqayyoo mulʼisuudhaan, warri argan “Kana Waaqayyo qofti gochuu dandaʼa!” jedhanii akka dinqisiifatan kakaasa. Gama tokkoon karaa Gooftaan wantoota itti hojjetu kabajnee obsaan akka eeggannu nu yaadachiisa. Gama kaaniin immoo, Gooftaan yeroo kamitti iyyuu karaa Hafuura Isaatiin dinqii Isaa sodaachisaa biraa raawwachuu akka dandaʼu beekuun nama gammachiisa. Ani dammaqinaaf waggoota kurnan hedduuf Gooftaa eeggachaan jira; ammas tarkaanfii fudhachuuf qophaaʼeen jira.

Hafuurri Qulqulluun waan kana yookaan sana ni hojjeta yookaan hin hojjetu jechuutti ariifachuu hin qabnu. Garuu wanti tokko mirkanaaʼe jira: raajonni sobduun waan jiraniif hafuurota qoruun barbaachisaa dha. Raajiin sobduun sunis tarii dubbataa yookaan faarfataa isin baayʼee jaallattan taʼuu dandaʼa!

Hubannaa duraan waaʼee Hafuura Qulqulluu qabdan qorachuuf yeroo gatii qabu dabarsuun dandaʼamus, bakka Waaqayyo amma isin geessuu barbaadutti qaqqabuun caalaatti fayyada. Karaa waaʼee Hafuura Qulqulluu itti barannu irra, boqonnaa tokko irraa gara boqonnaa kan biraatti yeroo deemnu, qoʼannaa kana irraa faayidaa guutuu argachuuf yaadota sammuu keenya keessa deddeebiʼan yeroo hunda hordofuu qabna. Fakkeenyaaf, cubbuun duraan hojjetame tokko, kan akka yaada ejjaa, gara yaada keessaniitti yoo dhufe, Waaqayyotti himadhaa! Kana akka Hafuurri Qulqulluun, sirriitti qalbii jijjiirrattanii gara karaa barumsaatti akka deebitaniif, yaada keessanitti fideetti ilaalaa. Cubbuu keenya nu hubachiisuun karaa Hafuurri Qulqulluun itti hojjetu keessaa tokko. Hojiin Isaa inni keessa keenya gadi seenu kun gara dhiifamaa fi bilisummaatti waan nu geessuuf isa sodaachuu hin qabnu.

Waaqayyo dhugaa Isaa Kitaaba Qulqulluu keessatti waan mulʼiseef, ilaalchi madaalawaan ilaalcha Kitaaba Qulqulluu irratti hundaaʼe dha.