C. Burjaajii hafuurota sobaa ilaalchisee jiru

1 Yohannis 4:1

“Yaa michoota, hafuuronni kan Waaqaa taʼuu fi taʼuu baachuu isaanii ilaaluuf qoradhaa malee hafuurota hunda hin amaninaa; raajonni sobduun hedduun addunyaa seenaniiru.” (1 Yohannis 4:1).

Hafuurota sobaa nu wajjin walitti dhufeenya uumuu barbaadanii fi karaa irraa nu maqsuu yaalan irratti of eeggannoo guddaa gochuu qabna. Namni miira gaarii fakkaatu yookaan hafuura kam iyyuu simachuun gaarii dha jedhee yaadu yoo jiraate, Yohannis gorsa isa dinqisiisu qaba. Lakkoofsa gabaabaa kana keessatti Yohannis ajaja lamaa fi ibsa tokko nuuf kenna.

Ajaja 1: Ajajni isaa “hafuurota hunda hin amaninaa” jedhu ifa dha: hafuura argitan hunda hin amaninaa. Namoonni salphaatti gowwoomfaman warra hafuurota hundi gaarii dha jedhanii gowwummaadhaan amananii, hafuura kam iyyuu simachuuf of bananii dha. Addunyaa keessa hafuuroonni dhugumaan hamoo taʼan waan jiraniif, hafuuroonni hundi gaarii dha jennee tilmaamuu hin qabnu. Ilaalchi Kitaaba Qulqulluu irratti hundaaʼe hafuuroonni gaarii fi hamoon akka jiran barsiisa; akeekkachiisni Yohannis sababii kanaaf kenname.

Gareewwan lamaan qaamota hafuuraa gidduu garaagarummaa jiru ifa gochuun tarii nu gargaara. Warra gaarii keessaa Hafuura Qulqulluu fi ergamoota Waaqayyootu jira; warra hamoo keessaa immoo diiyaabiloosii fi hafuurota hamoo isaa, jechuunis ergamoota kufan, tu jira. Bara Yohannis keessa, ilaalchi falaasama Giriikii irraa madde, kan wantoonni hafuuraa gaarii, wantoonni qaamaa immoo hamoo dha jedhu, cimee jira ture. Harʼas namoonni hedduun walitti dhufeenyi akkasii hundi gaarii dha jedhanii yaaduudhaan gochaalee “hafuuraa” garaagaraa keessatti hirmaatu. Kiristaanonni illee yeroo waan “yoogaa Kiristaanaa” jedhamee dhihaatu fudhatanii shaakalan, dhugaa arguu dadhabu. Yoogaan amantii Hinduu keessatti hundee cimaa waaqota sobaa waaqeffachuu wajjin walqabatu qabaatus, isaan hafuura yoogaa amananii gara jireenya isaaniitii fi waldaa isaaniitti galchu. Kana irraa kan kaʼe, obboleettiin tokko amantoota yoogaa shaakalanii hirmaannaa isaaniitiin miidhaa hamaa argatan wajjin kadhachuun akka barbaachisu argiti. Amantoonni kunis wanta kana hin beekan turan: haalli qaamaa yoogaa amantii tokkoon tokkoon isaa hafuura hamaa murtaaʼe tokko wajjin walqabata.

Hafuurota jiran madaaluuf dandeettii adda baasuu qabaachuu qabna. Hafuuroonni akkamii jiru? Isin hoo isaan keessaa kamiif of saaxiltaniirtu?

Ajaja 2: “Hafuuronni kan Waaqaa taʼuu fi taʼuu baachuu isaanii ilaaluuf qoradhaa” kan jedhu ajaja lammaffaa dha. Innis of eeggannoo keenya qorannoo qabatamaa wajjin akka walitti qabnu nu ajaja. Warri kaan nu eegu jennee isaanitti hirkachuun akka hin taane ifa dha. Dhuma irratti, jireenya guyyaa guyyaa keessatti hafuurota hamoo fi Hafuura Qulqulluu gargar baasuu gara dandeenyu sadarkaatti guddachuu qabna. Kanaaf waaʼee Hafuura Qulqulluu barachuun dandeettii buʼuuraa amanaa taʼuu qaba. Balaawwan bakka hundatti waan argamaniif, amanaan hundi dammaqinaan of eeggachuu barachuu qaba.

Yohannis mataan isaa hafuurota ittiin qoruu dandeenyu qorannoowwan sadii ergaa isaa isa jalqabaa keessatti nuuf kenna: qorannoo jaalalaa, ifaa jechuunis qulqullinaa, fi barsiisa sirrii.

• Qorannoo jaalalaa: Mallattoowwan of tuulummaa, hadhaaʼummaa, ofittummaa yookaan aarii jiraachuu isaanii ilaalaa.
• Qorannoo ifaa: Mallattoowwan sossobbii gara cubbuutti nama harkisu, hafuura gowwoomsaa fi sobaa jiraachuu isaanii ilaalaa.
• Qorannoo barsiisaa: Kitaaba Qulqulluu fi Yesuus Kiristoos irratti dhugumaan xiyyeeffachuu mannaa, dubbii garmalee ol kaafamee dhihaatu jiraachuu isaa ilaalaa.

Namni tokko waan Kitaaba Qulqulluu irraa adda baʼee barate waaʼee isaa gammachuudhaan yoo dubbate, of eeggadhaatii waan inni dabarsuuf yaalu didaa. Hafuurri Qulqulluun yeroo hunda Dubbii Waaqayyoo hordofa; icciitiin dhoksuu fi sodaan immoo walitti dhufeenya addunyaa dukkanaa wajjin jiru saaxilu. Kitaabni Qulqulluun hafuurota adda baasuuf qorannoowwan hedduu nuuf kenna; kunis namoota yookaan yaadotaa fi xumura isaan nu geessan qorachuu jechuu dha.

Ibsa: Jechi “raajonni sobduun hedduun addunyaa seenaniiru” jedhu maaliif of eeggachuu akka qabnu nu argisiisa. Akkuma Hafuurri Qulqulluun Waaqayyo irraa dhufu, hafuuroonni sobaa fi raajonni sobduun isaan wajjin jiranis isa hamaa irraa baʼu. Barsiisni, barumsi amantii, amantiiwwanii fi falaasamni illee humna isaan duubaan sochoosu qabu. Waan namni tokko barsiisu utuu adda hin baasin yoo amanne, raajii sobduu sana hin fakkaannuu? Geggeessitoonni gareewwan amantii jalʼataa hedduun raajota sobduu jedhamuu qabu. Yesuus haala waldaa Phergaamoon gadi fageenyaan akkamitti akka qore hubadhaa:

“Haa taʼuu malee sababii ati namoota barsiisa Balaʼaam duukaa buʼan achii qabduuf ani waan sirraa jibbu xinnoo qaba; namni akka inni saba Israaʼel dura gufuu kaaʼee akka isaan nyaata waaqota tolfamoof aarsaa dhiʼeeffame nyaatanii fi akka isaan halalummaadhaan jiraatan godhuuf jedhee Baalaaqin barsiise Balaʼaam tureetii. Akkasumas namoota barsiisa Niqolaawotaa duukaa buʼan tokko tokko of biraa qabda. Kanaafuu qalbii jijjiirradhu! Yoo kanaa achii ani dafeen sitti dhufa; goraadee afaan kootiitiinis jara sana nan lola.” (Mulʼata 2:14–16).

Namoonni tokko tokko barsiisa Balaʼaam babalʼisaa turan; warri kaan immoo raajii sobduu, tarii Niqolaawos jedhamee waamamu, duukaa buʼan. Duuka buutonni isaas Niqolaawota jedhamanii waamamu turan; kun tarii Hojii 6:5 wajjin walqabachuu dandaʼa. Namni tokko barsiisa dogoggoraa fudhatee yeroo jiraatu yookaan barsiisu, akkasumas akka warra kaaniif dabarfamuuf hamma tokko sirna itti godhu, gowwoomsaan guddaan suuta seena. Yohannis raajota sobduu muraasni utuu hin taʼin, hedduun addunyaa seenan jedha.

Inni hamaan ijoolleen Waaqayyoo guutummaa Hafuuraa keessa akka hin deddeebine dhowwuuf waan dandaʼu hunda godha. Maqaan “Kiristaana” jedhu kallattiidhaan nama Kiristoos wajjin walqabatu yookaan kan Kiristoos taʼe argisiisa; kanaaf namoonni akkanaa guutummaa lafaa irra babalʼachuun isaanii isa baayʼee sodaachisa! Amantoonni Hafuura sodaachuu hin qaban; qooda kanaa Isa wajjin jiraachuu guddaa hawwuu qabu. Sababiin isaas addunyaa kanaaf fayyina, gammachuu fi jaalala fiduu kan dandaʼu mootummaa Waaqayyoo isa guddachaa jiru qofa akka taʼe beeku.