Kutaa 2

Guddina Kiristaanaa

Jabinaa fi Of-dhiheessuu

“Warri Hafuura Waaqaatiin qajeelfaman hundinuu ilmaan Waaqaatii.” (Roomaa 8:14).

Akka nama bidiruu irra jiruutti, “Lafti mulʼateera—Odoola Guddina Kiristaanaa!” jedhamee iyya dhagaʼuu keenya fakkaata. Odoola kana irratti amantoonni Kiristaanaa hedduun maaliif jabaatanii of hin kennine, garuu rakkoowwan dhuunfaa isaan marsee naannessan keessatti qabamanii akka jiraatan qoranna. Hafuurri Waaqayyoo amanaan hundi akka jabaatuu fi Waaqayyo karaa isaatiin jaalalaa fi dhugaa Isaa namoota biraatti akka mulʼisuuf jireenya isaa Gooftaadhaaf akka kennu barbaada.

Galaatiyaa 5:18

Fedha Waaqayyoo barbaaduun yeroo hunda amantootaaf dhimma addaa taʼee itti fufa. Waaqayyo karaa Hafuura Qulqulluutiin adeemsa murtoo keenya isa gadi fagoo keessatti hirmaatee, jireenya ogummaadhaan eebba Isaatiin guutame akka jiraannuuf gargaarsa guddaa nuuf kenna jennee amanna. Amantoonni, ijoolleen Waaqayyoo, jireenya isaaniitiif ogummaa Abbaa isaanii isa samii barbaaduun isaanii sirrii dha. Hafuurri Qulqulluunis sabni Waaqayyoo murtoo gaarii fi ogummaa qabu akka godhuuf dandeettii isaanii guddisuu baayʼee barbaada. Inni ijoollee Isaa beekuu fi fedha Waaqayyoo isa gaarii, fudhatamaa fi mudaa hin qabne keessatti isaan geggeessuutti ogeessa dha (Roomaa 12:2).

A. Hafuuraan Geggeeffamuu

Galaatiyaa 5:18

“Isin garuu Hafuuraan yoo geggeeffamtan seera jala hin jirtan.” (Galaatiyaa 5:18).

Akka lakkoofsi kun ibsutti, Hafuurri Waaqayyoo ijoollee Waaqayyoo amanamummaadhaan geggeessa. Jechi “geggeeffamuu” jedhu hiika hedduu qaba; isaan keessaa geggeessuu, of faana fudhachuu, qajeelchuu fi karaa agarsiisuu ni dabalata. Asitti karaa gurguddoo lama Hafuurri Qulqulluun nu geggeessu irratti xiyyeeffanna. Karaan jalqabaa lakkoofsa kana keessatti ifatti mulʼata; innis hojii geggeessummaa waliigalaa Hafuurri jireenya amantootaa keessatti hojjetu dha. Karaan lammaffaanis as keessatti argama; garuu dhokataa waan taʼeef geggeessummaa addaa fi murtaaʼaa argisiisa.

Hafuurri Qulqulluun saba Isaa fedha Waaqayyoo akka hojjetaniif humna kennee isaan qajeelcha. Argamuu fi dhiibbaan humna qabeessi Hafuura Qulqulluu jireenya amanaa keessatti qabu, amanaan sun ilma Waaqayyoo—dhiira yookaan dubartii taʼus mucaa Waaqayyoo isa dhugaa—taʼuu isaa ifatti mulʼisa. Kanaaf jechi “Hafuuraan geggeeffamuu” jedhu Hafuurri Qulqulluun jireenya Kiristaanaa keessatti hojii jijjiirama fidaa jiru akka qabu mulʼisa. Hojiin Hafuuraa inni keessaa, jijjiirama alaan mulʼatu fida. Fakkeenyaaf, sabni Waaqayyoo yeroo Isa beekutti jaalalli Waaqayyoo namoota biraaf garaa isaanii guuta. Fedhii fi murtoon jaallachuuf isaan qaban Hafuura Qulqulluu irraa maddu; kanaaf jaalalli isaanii Isaatiin kakaafamee yookaan geggeeffame jechuu dandeenya.

Argamuun Hafuuraa jireenya Kiristaanaa keessatti, amanaan kakuu moofaa hojii irratti hundaaʼe jala akka hin jirre, garuu kakuu haaraa jalatti Hafuura Waaqayyootiin humna akka argate mulʼisa. Jireenyi Kiristaanaa seerota alaa jireenya isaa dhiphisan caalaa geggeessummaa keessaa Hafuura Qulqulluutiin bocama; geggeessummaan kunis yeroo hunda seerota Waaqayyoo qulqulluu wajjin walii gala (Ibroota 8:8–11).

Phaawulos lakkoofsa wal fakkaatuun yaada kana caalaatti ibsa: “Warri Hafuura Waaqaatiin qajeelfaman hundinuu ilmaan Waaqaatii” (Roomaa 8:14). Jechi “qajeelfaman” jedhu yeroo baayʼee “geeffaman” jedhamees hiikama. Akka “keessatti hojjetame” yookaan “gargaarsa argate” jedhamuttis yaadamuu dandaʼa. Kanaaf hojii Hafuurri Qulqulluun nu geggeessuudhaan hojjetu jireenya keenya keessatti gahee murteessaa qaba. Inni dursee hojjeta; nus Isa hordofna. Hordoftoonni Yesuus argamuu Isaa isa humna qabeessa malee jireenya Kiristaanaa jiraachuu hin qaban—dhugumaanis jiraachuu hin dandaʼan. Kanaaf amantiin Kiristaanaa hojii dinqii Waaqayyoo taʼuu isaa, jecha “karaa hojii qulqulleessuu Hafuuraatiin” jedhuun mirkaneessina (boqonnaa itti aanu keessatti 1 Pheexiros 1:2 irratti mariʼanna). Humni keessaa kun, amala gaarii amantii Kiristaanaa qofatti hirkachuun nu gargaaruu dandaʼa jedhanii amanuu irraa baayʼee adda.

Geggeessummaa waliigalaa Hafuura Qulqulluu caalaatti hubachuuf waajjira gorsaa tokko keessa xinnoo haa ilaallu. Xiinsammuun ammayyaa, akka waliigalaatti, rakkoowwan namaa warra gadi fagoo beekuu yookaan furmaata isaanii kennuu akka dandaʼu hin eegu. Gorsa ni kennu; garuu gorsi sun yeroo baayʼee nama tokko waan gorsaan gaarii jedhee yaadu irratti akka yaadu gargaaruu qofa. Namni tokko yoo aare yookaan yaaddoo keessa gale, deebii isaa isa cimaa tasgabbeessuuf qoricha sirrii kennuuf yaalu. Garuu rakkoo aarii hin hiikan; humna waan hin qabneef. Maal jechuu akka qaban hin beekan; fayyisuufis humna hin qaban. Hojiin gorsaa Hafuura Qulqulluu kana irraa guutummaatti adda.

Gorsaan Dhugaan, gorsitoota sobaa fayyina dhugaa kennuu dadhabanii qorichaa fi gorsa laafaadhaan daangaa alaa qofa kaaʼan saaxila. Hafuurri Qulqulluun yaada Waaqayyoo guutummaatti waan beekuuf, karaa Inni saba Isaa gorsa Kitaaba Qulqulluu irratti hundaaʼe akka kennan gargaaru keessatti garaagarummaan guddaan jira. Gaaleen “Hafuura Waaqayyoo” jedhu akkuma jirutti NASB 1995 keessatti yeroo 24 argama; ibsawwan wal fakkaatan biroo lakkoofsa kana keessatti hin dabalaman. Kunis Hafuurri Waaqa Abbaa wajjin walitti dhufeenya guutuu akka qabu mulʼisa (Maatewos 3:16). Akkuma falaasama keessatti arginu, qajeelfamaa fi humna kennuu gidduu addaan cituun guddaan hin jiru. Amanaan waan Gooftaan akka inni hojjetu isa geggeessu hunda keessatti, Inni karaa ittiin hojjetu akka kennu guutummaatti amanuu dandaʼa. Yoo Inni aarii fi hadhaaʼummaa irraa nu gorse (Efesoon 4:31), kana raawwachuuf ayyaana nuuf kenna. Hubannaa fi gargaarsa nu barbaachisu hundaaf gara Isaatti ilaaluu dandeenya. Boqonnaa itti aanu keessatti waaʼee qulqulleeffamuu yeroo ilaallu kana karaa dhuunfaatiin ni qoranna. Garuu buʼuurri kun gorsaan Kiristaanaa inni Kitaaba Qulqulluu irratti hundaaʼe, Waaqayyo dubbii humna qabeessa furmaa fi gammachuu Kiristoos keessatti nama geessu akka kennu amantii akka qabaatu godha.

Geggeessummaa waliigalaa kanaa fi hojii Waaqayyoo irratti amanannaa qabaachuun, haala Inni jireenya keenya akka jiraannuuf keessa nu kaaʼu keessattis mulʼata. Bakka kamitti iyyuu yoo argamne, Inni jireenya Waaqaaf malu akka jiraannu nu gargaara jennee amanna. Kun waadaawwan Waaqayyoo beekuu fi amanuu keessatti hamma tokko mulʼata. Fakkeenyaaf, Gooftaan Sadaasa 2000 keessa tajaajila BFF akka jalqabu na geggeesse. Tajaajilichi mulʼata, deggersaa fi maallaqa barbaachisu Waaqayyo akka kennu geggeessummaa Isaa irratti abdii guutuudhaan hundeeffame. Deeggertoota irraa maallaqni murtaaʼaan waan hin jirreef baajata qopheessuu hin dandeenye. Taʼus, waggoota kudha shanii oliif Waaqayyo karaa dinqisiisaadhaan waan nu barbaachisu nuuf kenneera. Jalqaba ijoollee torba, boodarra immoo saddeet qabaachaa kana raawwachuun kan hin dandaʼamne fakkaata ture; garuu Waaqayyo bakka nu geggeessaa ture beeka. Ani hordofaa Isaa ti; dhugumaanis Isatti hirkadheen jiraadha! Waaqayyo kallattii addaa tajaajila kana ittiin jalqabu naaf kennuudhaan iyya gargaarsa koo dhagaʼe; Hafuurri immoo ayyaana waliigalaa ittiin tajaajilichi itti fufu—nagaa, qajeelfama, jabina dhuunfaa, ifa yaadaa, dhiyeessii maallaqaa fi kanneen biroo—kenne. Akkuma Inni amantii koo keessatti hojjete, amantii haadha manaa koo keessattis hojjete.

Yaada Hudson Taylor kana nan jaalladha: “Hojiin Waaqayyoo karaa Waaqayyootiin hojjetamu, dhiyeessii Waaqayyoo hin dhabu.” Namni tokko yeroo Kiristaana taʼu, jireenya Waaqayyoof malu ulfina Isaatiif jiraachuuf waan isa barbaachisu hundumaaf ayyaana Waaqayyoo irratti guutummaatti hirkachuu dandaʼa. Foornoo mana hoʼisu yaadaa; maddi humnaa tokko isa barbaachisa. Haaluma wal fakkaatuun, garuu caalaatti ulfina qabeessa taʼeen, Hafuurri Qulqulluun jireenya Kiristaanaaf humna kenna. Amanaan Kiristaanaa jireenya isaa sirriitti jiraachaa yoo jiraate, kun argamuu Hafuuraatiin qofa. Argamuun yookaan geggeessummaan Hafuuraa inni humna qabeessi kun baramaa waan taʼeef Phaawulos amantoota hunda, “Nu erga Hafuuraan jiraannee kottaa Hafuuraan haa deddeebinu” jedhee gorsa (Galaatiyaa 5:25).