C. Kaayyoo fi Qajeelfama

Isaayyaas 11:2–3

Qajeelfamni dhuunfaa Hafuura Qulqulluu hojii Isaa keessaa kutaa baayʼee barbaachisaa dha. Yesuus karaa Hafuura Qulqulluutiin fedha Waaqayyoo waan hubateef baayʼee eebbifame.

“Hafuurri Waaqayyoo, Hafuurri ogummaatii fi hubannaa, Hafuurri gorsaatii fi humnaa, Hafuurri beekumsaatii fi kan Waaqayyoon sodaachuu isa irra qubata; inni Waaqayyoon sodaachuutti ni gammada. Inni waanuma iji isaa arguun murtii hin kennu; yookaan waanuma gurra isaatiin dhagaʼuun hin murteessu;” (Isaayyaas 11:2–3).

“Hafuurri Waaqayyoo” “Hafuura Waaqaatii” wajjin tokko. Namni tokko hafuurri humna Waaqayyoo qofa dha jedhee yaaduu dandaʼa; garuu ibsa itti aanu irraa Hafuurri Waaqayyoo qaama humna qabeessa, Waaqayyo mataa Isaa, taʼuu beekna. Yesuus dibamuu Hafuuraatiin tajaajila Isaa raawwate. Akkuma Isaayyaas 11:2–3 keessatti raajii dubbatametti, Hafuurri yeroo Yesuus cuuphametti Kiristoos irra buʼe irraa jalqabee yeroo hunda Isa wajjin ture. Argamuun kun akkaataa Hafuurri Waaqayyoo amantoota keessa jiraatu keessattis baramaa dha (1 Qorontos 6:19). Kakuu Haaraa keessatti Hafuurri amantoota keessa waan jiraatuuf nama sana dhiʼeenyaan beeka; fedha Waaqa Abbaas isatti dabarsuu dandaʼa. Kun Kakuu Moofaa keessatti Hafuurri yeroo tokko dhufee yeroo biraa deemaa ture irraa adda. Qajeelfama dhuunfaa yeroo barbaannu, gorsi addaa qofti waan nu barbaachisu akka hin taane hubachuu qabna. Fedha Waaqayyoo raawwachuuf sabni Isaa yeroo hunda Hafuurri Qulqulluun amantii fi kallattii akka isaaniif kennu barbaadu.

Fedha Waaqayyoo barbaaduun qajeelfama dhuunfaa argachuu qofa miti; kaayyoo Waaqayyoo raawwachuuf karaa dha. Yeroo fedha Waaqayyoo dammaqinaan hin barbaannetti gaaffii dogoggoraa gaafanna: “Mana barumsaa kam deemuun barbaada?” “Nama sana wajjin wal arguun qaba moo?” Gaaffiiwwan kun sirriitti hin qophoofne. Tajaajilaan lakkoofsa armaan olii keessatti ibsame fedha Waaqayyoo dursa isaa godhate; kanaaf addunyaa ija Waaqayyootiin ilaaluuf yaale; “waanuma iji isaa arguun murtii hin kennu; yookaan waanuma gurra isaatiin dhagaʼuun hin murteessu” (Isaayyaas 11:3). Amanaan hundi jalqaba waan Waaqayyo jireenya isaa keessatti balʼinaan barbaadu irratti yaaduu qaba: jireenya Waaqayyoof malu, walitti dhufeenya dhiʼaa Isaa wajjin qabaachuu, waaqeffannaa, ajajamuu, namoota biraa jaallachuu fi kanneen biroo. Kun gaaffiiwwan nama tokkoo keessaa hedduu isaanii ni hiika; Gooftaan haala garaa keenyaatti ni dhimma (Fakkeenya 3:5–6). Garuu yeroo baayʼee wanta tokko barbaachisaa jennee lakkaaʼuudhaan, waan fedhii keenyaaf barbaachisaa hin fakkaanne tuffachuu yookaan xiqqeessuun rakkoo dhugaa uuma; fedha Waaqayyoos yeroo baayʼee akkasitti ilaalla. Gooftaan fedhii namoota naannoo keenya jiranii, hiyyeeyyii illee, akka hubannu barbaada.

Jechi “Waaqayyoon sodaachuu” jedhu Isaayyaas 11:2–3 keessatti yeroo lama fayyadame; kunis yeroo hunda argamuu fi fedha Gooftaa irratti dammaqoo fi miira qabeessa taʼuu argisiisa. Sodaan Waaqayyoo wanta sirrii taʼe garaa keenya keessatti waan kabajnuu fi waan Waaqayyo barbaadu irratti xiyyeeffannuuf hammina irraa nu eega. Jechi “Waaqayyoon sodaachuu” jedhu fedhii Waaqayyoo dammaqinaan akka hordofnu nu taasisa.

Murtoowwan xixiqqoon nutti hafan yeroo baayʼee Gooftaa hin yaaddessan. Vaazii diimaa yookaan cuquliisa bitachuu filachuu dandeenya. Garuu jalqaba garaan keenya Isa barbaaduu irratti dhaabbachuu, kudhan keessaa tokko kaffaluu fi maallaqa garmalee akka hin baafne mirkaneeffachuu qabna. Halluun yeroo baayʼee barbaachisaa miti; Gooftaan filannoo keenyaatti ni gammada.

Hafuura Dhaamsuu

1 Tasalonqee 5:19

“Hafuura hin dhaamsinaa;” (1 Tasalonqee 5:19).

Lakkoofsi kun namoonni yeroo tokko tokko akkuma bishaan ibidda irratti naquutti Hafuura Waaqayyoo ukkaamsuu isaanii ibsa. Qabxiin isaa, geggeessummaa Hafuuraa salphaatti tuffachuu yookaan ukkaamsuu akka dandeenyu dha; kunis jireenya keenya keessatti salphaatti taʼa.

Nama tokkoof bilbiluu akka qabnu yeroo garaa keenyatti dhagaʼamu yookaan waan tokko dubbachuu qabnu utuu hin dubbatin hafnu—fakkeenyi hedduu dha—kakaʼumsa Hafuuraa wajjin falminee yeroo tokko tokko geggeessummaa Isaa tuffanna yookaan ukkaamsina. Garaan keenya deebii kennuu yoo dide, dhagaʼuun keenya ni dadhaba. Hawwiin, miirri yookaan yaadni keenya yeroo baayʼee sagalee Hafuura Waaqayyoo caalaa dhagaʼama. Rakkoon isaa Waaqayyo ifa taʼuu dhabuu miti; akkuma fakkeenya Kiristoos irraa adda taʼeen, Hafuura Waaqayyoo caalaa wantoota alaa irratti xiyyeeffachuu keenya dha.

Tarii sirna jireenya Kiristaanaa guddachaa jiru keessatti leenjii hafuuraa “dhaggeeffachuu” jedhamu dabaluun nu barbaachisa; jechuunis kakaʼumsa Hafuuraa qalbeeffachuu. Ganama Gooftaa wajjin yeroo dabarsuudhaan jalqabaa; kakaʼumsa xixiqqoo akkuma balaqqeessaatti sammuu keessan keessa dhufan barreessaa. Ani erga kadhadhee fi Dubbii Waaqayyoo dubbisee battalumatti kana yoon godhe, Hafuurri yeroo baayʼee kakaʼumsa yookaan yaada sammuu kootti fida. Guyyaa guyyaatti ganamaan Gooftaa wajjin wal arginee, wanta yeroo baayʼee nu jalaa darbu hubachuuf miira keenya cimsuu irraa maaltu nu dhowwa? Gooftaa wajjin yeroo dabalataa dabarsuudhaan caalaatti dhaggeeffachuu qabna.

Namoonni Seexanni akka Waaqayyootti of fakkeessuu dandaʼa jedhanii yaaddaʼanii, “Sagaleen isin dhageessan Waaqayyo irraa moo Seexana irraa akka taʼe akkamitti beektu?” jedhanii gaafachuu dandaʼu. Jalqaba, garaa keessan keessatti hadhaaʼummaan tokko illee akka hin jirre mirkaneessaa; hadhaaʼummaan Seexanni jireenya keessan keessatti iddoo itti argatu dha. Namoonni hedduun aarii fi haaloo baʼuu isaanii sirriitti ilaalu; Waaqayyo illee dhimma sana akka isaan sirreessan barbaada jedhu. Garuu Waaqayyo Dubbii Isaa keessatti ifatti, “Haaloo baasuun kan koo ti; ani gatii nan deebisa” jedha (Roomaa 12:19). Aarii, hawwii foonii yookaan rakkoo kan biraa wajjin walʼaansoo keessa yoo jirtan, jalqaba isaan furaa. Kanaaf Galaatiyaa 5:24 keessatti, Hafuuraan deddeebiʼaa jechuu isaa dura akkana jedha:

“Warri kan Kiristoos Yesuus taʼan immoo foon fedhii isaatii fi hawwii isaa wajjin fannisaniiru. Nu erga Hafuuraan jiraannee kottaa Hafuuraan haa deddeebinu.” (Galaatiyaa 5:24–25).

Kun baayʼee ifa dha.

Akka baramaatti, yeroo guutummaatti fedha Waaqayyoo barbaadnu, Dubbii Isaa fi kadhannaa keessa jiraannu, wanti Seexana irraa dhufu kam iyyuu hamaa fi jalʼaa taʼuun isaa ifatti mulʼata. Sadaffaa, wanta Hafuurri akka gootan isin kakaasu madaaluuf yeroo hunda Dubbii Waaqayyoo fayyadamaa. Waaqayyo ejja akka raawwannu yookaan soba akka dubbannu hin barbaadu; qulqulluu akka taanuu fi dhugaa akka dubbannu barbaada. Hafuurri hamaan yaada ejjaa nuuf dhiheessuu dandaʼa; Hafuurri Qulqulluun garuu akkas hin godhu. Hafuurri Waaqayyoo Hafuura Dhugaa jedhama (Yohannis 14:17; 15:26; 16:13). Yohannis xalayaa isaa keessatti, “Kanas Hafuuratu dhugaa baʼa; Hafuurri dhugaadhaatii” jedha (1 Yohannis 5:6). Hafuurri Waaqayyoo Dubbii Waaqayyoo wajjin matumaa wal hin faallessu; yeroo hunda dhugaa wajjin walii gala. Inni yeroo hunda dhugaa dubbata; Waaqayyoo fi Dubbii Isaa guutummaatti calaqqisiisa. Kanaaf dubbii Seexanaa dhugaa wajjin yeroo wal bira qabamu soba taʼuun isaa ni mulʼata. Yesuus yeroo qorametti dubbii Waaqayyoo fayyadamuudhaan falmii haxxummaa Seexanaa fashaleessuun Isaas kanuma.