Galaatiyaa 5:16–24

Tarii amanaan hundi yeroo tokko tokko guyyaa guyyaatti Hafuura Waaqayyootiin geggeeffamuu fi gargaaramuu hawwa. Garuu kun qabatamaan maal jechuu dha? Raajonni bara durii yeroo Hafuurri humnaan isaan irra buʼu Hafuuraan guutaman; taʼus, isaan hiika gaalee Kakuu Haaraa keessatti “Hafuuraan deddeebiʼuu” jedhu sirriitti hin ibsan. Fannoo irraa kan kaʼe, karaa Waaqayyo saba Isaa keessatti fi karaa isaanii hojjetu humnaan jijjiiran jijjiiramoonni guguddaan dhufan. Jireenyi Kiristaanaa haaraa dinqisiisaa—caalaatti humna qabeessa, jabaa, dhiʼoo, balʼinaan nama keessatti hojjetuu fi amantoota hundaaf taʼe—taʼe. Waaqayyo amma saba Isaa, jechuunis waldaa, keessa hojjechuudhaan cubbuu, biyya lafaa fi Diyaabilos irratti duula Isaa karaa haaraatiin geggeessa; duulli kun gaalee “waraana hafuuraa” jedhuun ibsama. Bara ayyaanaa kana keessatti Hafuurri saba Isaa hunda keessa jiraata; kanaaf amantoonni buʼuura Hafuuraan deddeebiʼuu barachuu fi irratti dandeettii horachuu qabu.

A. Hafuuraan Jiraachuu

Galaatiyaa 5:24–25

“Warri kan Kiristoos Yesuus taʼan immoo foon fedhii isaatii fi hawwii isaa wajjin fannisaniiru. Nu erga Hafuuraan jiraannee kottaa Hafuuraan haa deddeebinu.” (Galaatiyaa 5:24–25).

Konkolaataan hundi motora madda humnaa tokko irraa humna argatuun sochoʼa. Motorri humna sana fudhatee konkolaataa sochoosuuf humna makaanikaatti jijjiira. Hafuuraan jiraachuun humna cimaa jireenya amanaa oofuuf itti fayyadamnu dubbata. Jechoonni muraasni kun yaada dogoggoraa waaʼee “Kiristaana uumamaatiin jiraatu” jedhu guutummaatti saaxilu. Kiristaanummaan amantiiwwan keessaa isa tokko qofa miti. Kanaa mannaa, sirriitti yoo hubatame, amantoota yeroo fi iddoo garaagaraa keessa bittinnaaʼanii jiran, warra Hafuura Waaqayyootiin waliin sochoofaman, garee guddaa tokko taʼuu isaanii mulʼisa. Qoodamuu, garee gareetti cabuu yookaan garaagarummaa barumsa amantii irratti xiyyeeffachuu mannaa, hojii Waaqayyoo isa caalaa guddaa—ijoollee Isaa, Isaa fi fedha Isaa wajjin walii galanii akka jiraatan waamu—ilaaluuf dirqamna. Kun mootummaa Waaqayyoo ti. Inni humna siyaasaa yookaan amantii miti; Waaqa jiraataa isa saba Isaa keessa jiraatuu fi karaa isaanii hojjetu dha. Yaada moofaa waaʼee amantii Kiristaanaa dhiisaa; dhugaa kanaan bakka buusaa: sabni tokko hojii qulqulluu Waaqa keenyaa raawwachuuf waliin Hafuuraan sochoofama.

Sabni Waaqayyoo humna mataa isaaniitiin yookaan qajeelfama mataa isaaniitiin hin jiraatan; karaa Hafuura Qulqulluutiin Waaqa jiraataadhaan jiraatu. Nu “kan Kiristoos Yesuus” ti (lakkoofsa 24); jireenyi keenya guutuun Hafuura Waaqayyootiin oofama. Kun waan baayʼee nama dinqisiisu dha! Waaqayyo jireenya keenya keessatti sochoʼa jechuun namoota tokko tokkoof waan addaa taʼuu dhiisuu dandaʼa; sababiin isaas eenyummaa Waaqayyoo ilaalchisee yaada isaanii xuraaʼe qabu. Isaan fedhii mataa isaanii bira darbanii Waaqayyo isa ulfina qabeessa, amanamaa, gaarii fi jaalala qabeessa taʼe arguu hin dandaʼan; kanaa mannaa, Waaqayyoon akka wanta carraa gaarii isaaniif fiduutti ilaalu.

Ofummaa koo moofaa aarii, hammina, hadhaaʼummaa, hawwii foonii, yaaddoo, hinaaffaa fi kanneen biroo wajjin of irraa kaaʼuu dandaʼuun waan hundumaa caalaa dinqisiisaa taʼuu isaa ragaa baʼuu nan barbaada. Garuu kun dinqisiisaa taʼus, waan Waaqayyo hojjechaa jiru keessaa kutaa xiqqaa qofa—Waaqayyo jireenya Isaa na keessa kaaʼeera. Jaalalli, humni, ogummaan, nagaan, abdiin, gammachuun Isaa fi wantoonni kanneen biroon jireenya koo ni guutu! Yeroo waaʼee ija Hafuuraa dubbannu armaan gaditti kana caalaatti ilaalla. Garuu yaadni guddaan kana: Waaqayyo guutummaa Isaatiin karaa Hafuura Waaqayyoo nu jiraachisuuf dhufa. Namoonni nu tuffatan akkamittiyyuu nu qaban, isaan jaallachuuf dhugumaan filachuu dandeenya. Ani seenaa dhuunfaa kana mirkaneessu qaba; taʼus, kun ijoollee Waaqayyoo hundaaf dhugaa dha. Eebbi keenya kunoo: argamuu Waaqayyoo mataa Isaa jireenya keenya keessatti qabaachuu.

Kakuu Moofaa keessatti Hafuurri Waaqayyoo kaayyoo addaa tokko tokkoof namoota murtaaʼan irra ni buʼa ture; abdiin jiru garuu isaan kaayyoo Waaqayyo isaaniif qabu isa caalaa guddaa raawwachuuf akka sochoofaman ture. Eliyaas kanaaf fakkeenya gaarii ture; Saamson garuu fakkeenya gaarii hin turre. Inni fedhiin mataa isaa kaayyoo Waaqayyoo isa caalaa guddaa—loltoota diinaa moʼachuu—akka hin raawwanne isa dhowwe. Haa taʼu malee, Waaqayyo saba Isaa akka hawaasa tokkootti ijaaruuf kaayyoo caalaa guddaa qaba ture; innis “ani Waaqa isaanii taʼuuf” jedhu ture (Lewwota 26:45). Lakkoofsi kun yaada furii guutuu nu yaadachiisa: Gooftaan kan Isaa akka taanuuf nu fureera, jechuunis nu “saba Waaqaa kan addaa” godheera (1 Pheexiros 2:9).

“Garuu ani isaaniif jedhee kakuu ani abbootii isaanii warra ani Waaqa isaanii taʼuuf utuu saboonni arganuu biyya Gibxiitii baasee fide sana wajjin gale nan yaadadha. Ani Waaqayyo.’ ” (Lewwota 26:45).

“Isin garuu akka galata isa dukkana keessaa gara ifa isaa dinqisiisaatti isin waame sanaa labsitaniif dhaloota filatame, luboota mootii, saba qulqulluu, saba Waaqaa kan addaa taataniirtu.” (1 Pheexiros 2:9).

Karaa Kiristoos kan Isaa waan taaneef, fedha Isaa raawwachuuf humna Isaa qulqulluutiin nu guutuu fi nu kakaasuun Isa gammachiisa; kunis karaa biyya lafaa isa jallaa fi ofittummaa qabu irraa baayʼee ol nu kaasa. Hisqiʼeel waaʼee bara keenyaa akkana jedhee raajii dubbata:

“Ani onnee haaraa isiniif nan kenna; hafuura haaraas isin keessa nan kaaʼa; onnee dhagaa isin keessaa baasee onnee foonii isiniif nan kenna. Akka isin dambii koo duukaa buutanii fi seera koo sirriitti eegdaniif ani Hafuura koo isin keessa nan kaaʼa.” (Hisqiʼeel 36:26–27).

Hafuuraan jiraachuun jireenyi hafuuraa keenya, jireenya keenya isa kaan idilee taʼee hafu keessaa, hojii Hafuuraa isa itti fufiinsaan humna nuuf kennu irraa akka maddu agarsiisa. Kun madda humnaa isa dhumaa ti—aduu yeroo booda baddu miti; Ilma ulfina qabeessa, isa duʼaa kaʼuu Isaatiin saba Isaa keessa jiraatuu fi isaanis fedhii jaalala Waaqayyootiin sochoofaman, irraa dhufa. Sabni Waaqayyoo meeshaa taphaa uumamee itti fayyadamamee booda gatamu miti. Kanaa mannaa, bara baraan yeroo fi yaada isaanii hundumaa akka geggeessuuf sochii Hafuuraatiin yeroo hunda guutummaatti tuqamu. Hafuuraan jiraachuun matumaa kufuu yookaan moʼamuu nu hin barbaachisu jechuu dha. Dhuguma, akkuma Gooftaa keenya Yesuus yeroo rakkisaa keessa darbina; garuu rakkoowwan sun, akkuma qorumsa Yesuus, humna Waaqayyoo jireenya keenya keessatti hojjetu mulʼisuuf qofa dhufu. Kanaaf, waan namummaan keenya inni ofittummaan guutame hojjechuu dandaʼu irratti utuu hin taʼin, waan Hafuurri karaa jireenya keenyaa hojjechuu dandaʼu irratti hirkachuudhaan Hafuuraan ol haa barrisnu. Waaqayyo amanaa hundumaaf afaa dinqisiisaa jaalala Isaa isa Kiristoos keessatti argamu irraa hojjetame, irra deddeebiʼuuf diriirseera.

Dhalachuu hafuuraa keenya jireenya Kiristaanaa keenyaa wajjin walqabsiisuun, kaayyoo Waaqayyoo isa caalaa guddaa jireenya keenya haaromfamee fi Hafuura Qulqulluutiin humna guddaa argateef jiru akka yaadnu nu dirqisiisa. Amanaan tokko illee akka Esaaw (Ibroota 12:16), isa biyya lafaa dukkanaan guutamte keessatti ayyaana Waaqayyoo isa ulfina qabeessa mulʼisuuf meeshaa Waaqayyoo filatame taʼuu isaa tuffate sanaa hin taʼin. Daaraa qabbanaaʼaa biyya lafaa duʼaa jirtuutiin jiraachuu mannaa, Hafuura Waaqayyootiin jiraadhaa.