Kaayyoo Waaqayyoo Isa Balʼaa

“Gooftaan garuu tokkuma” (lakkoofsa 5) fi “Waaqa tokkicha” jechuun, Waaqayyo qoodamuu fi garaagarummaa kennaawwan hafuuraa guutummaatti akka toʼatu mirkaneessu. Hojii Waaqayyoo raawwachuuf karaa saba Isaatiin hojjechuun ogummaa taʼuu isaa murteesseera. “Waaqa tokko” irratti xiyyeeffachuun kun (Efesoon 4:4–6 illee ilaalaa), kennaawwan hafuuraa Hafuuraan qoodaman hundumaa Abbaa tokko jalatti walitti qindeessa. Waaqayyo Tokko; kanaaf karoora furii Isaa isa tokko raawwachuuf kennaawwan Kiristoos karaa sirriin qooda. Sababii kanaaf, garaagarummaan keenya inni qoqqoodu fi kennaawwan hafuuraa irratti of-tuuluun keenya kaayyoo Waaqayyoo morma.

Yaadni bilchina hin qabne waaʼee kennaawwan hafuuraa, yeroo amantoonni eenyummaa isaanii isa guddaa tajaajila, buʼa hojii, kennaawwan hafuuraa yookaan dandeettii uumamaa isaanii irraa argatan uumama. Garuu “waan hundumaa ... Waaqa tokkichatu nama hundumaan hojjeta” (lakkoofsa 6). Gatiin keenya dhuunfaa hojii yookaan buʼa keenya kan nama biraa wajjin madaaluudhaan utuu hin taʼin, Waaqayyo Kiristoos keessatti nu fudhachuu Isaatiin murtaaʼuu qaba. Kennaawwan hafuuraa carraawwan tajaajila Waaqayyoo fi namootaaf qabnu adda addaa waan nuuf kennaniif hojii keenya wajjin sirriitti walqabatu; garuu gatii nama tokkoo hin hundeessan. Isaan fedha fi waamicha Waaqayyo jireenya nama sanaaf qabu bocu; kunis naannoo inni keessatti Waaqayyoof amanamummaa isaa mulʼisu dha.

Eenyummaa keenyaa fi hojii keenya gidduutti yeroo baayʼee burjaajii jira. Hojii keenya (yookaan eenyummaa keenya illee) Waaqayyo biratti fudhatama argachuuf buʼuura yeroo goonu, buʼuurri fayyina keenyaa ayyaanaan, karaa amantiitiin akka taʼe daganna (Efesoon 2:8–9). Qajeelummaa keenya Kiristoositti amanuudhaan arganna malee, eenyummaa yookaan hojii keenyaan miti (Roomaa 3:21–26).

Kanaaf kennaawwan hafuuraa, Isa kennaa kennu wajjin walitti dhufeenya dhiʼoo eeguudhaan sirriitti hojjetu. Kennaawwan sun kaayyoo Isaatiif qofa waan kennamanii fi gaarummaa Isaatiin humna waan argataniif, Isa kennaa kennu irraa gargar baasuu hin dandeenyu. Yeroo Waaqayyoo wajjin dhiʼeenyaan hin dabarsine, kennaawwan keenya guddisuus hin dandeenyu. Inni jireenya keenya keessatti karaa addaa taʼeen yeroo hojjetu kan arginu yeroo baayʼee saʼaatii callisaa keessatti dha.

Waaqayyo Hunda Keenya Karaa Hojjeta

“Tokkoo tokkoo namaatiif” (lakkoofsa 7) fi “nama hundumaan” (lakkoofsa 6) lamaan isaanii iyyuu, Waaqayyo amanaa dhugaa hundumaa keessa kennaawwan hafuuraa kaaʼuudhaan “faayidaa waliitiif” (lakkoofsa 7) karaa dinqisiisaa taʼeen akkamitti akka hojjetu mulʼisu. “Garuu akkuma safara kennaa Kiristoositti tokkoo tokkoo keenyaaf ayyaanni kennameera” (Efesoon 4:7). Qoodinsa addaa kennaawwan hafuuraa kana keessaa amanaan tokko illee hin hafne; cubbuun garuu yeroo tokko tokko kennaa sana dhoksuu dandaʼa. Waaqayyo amantoota dhugaa hundumaa karaa dinqisiisaa taʼeen hidhachiisee waameera; kunis karoora Isaa waliigalaa keessatti gumaacha isaanii isa murteessaa akka godhan isaan dandeessisa. Kanaaf dirree hafuuraa hundumaa irratti injifannoo guutuu argachuuf gumaacha amanaa hundumaa nu barbaachisa. Gareen kadhannaa xiqqaan kiilomeetira kumaan lakkaaʼamu fagaatee, misiyoonii daangaa fuulduraa irratti hojjetu deggeru sammuu kootti dhufa; kunis hirmaannaan qulqulluu hundumaa hammam barbaachisaa akka taʼe mirkaneessa. Waaqayyo hundi keenya akka milkoofnu barbaada. Akka Inni murteessetti milkaaʼuu yoo barbaanne, kennaawwan hafuuraa argachuu fi sirriitti fayyadamuuf kakaʼumsa uumuu qabna.

Lakkoofsa 4 irratti, “Kennaawwan gosa garaa garaatu jira,” akkuma jedhame, kennaawwan hafuuraa hedduutu jira. Isaan irra caalaan boqonnaa itti aanu keessatti ibsamu; asitti garuu jechoonni kun kennaawwan sana karaa qulqullootaaf kennamaniin jiraachuu fi hojii Hafuura Qulqulluu irra deebiʼanii haa mirkaneessan. Kennaawwan hundumaa kan uume Isa. Hamma tokko fakkeessuun yookaan kaayyoo dogoggoraatiin fayyadamuun ni dandaʼama; garuu kennaawwan sun kaayyoo Waaqayyoo isa caalaatti gaarii taʼe waan argisiisanii fi jireenya amanaa tokkoon tokkoo keessatti karoora Waaqayyoo isa guddaa caalaatti waan ibsaniif, tokko illee tuffatamuu yookaan jibbamuu hin qabu. (Kennaa argachuun nama hin gammachiisuu?)

Kennaawwan hafuuraa kun yeroo tokko tokko hojiin jireenyaa baayʼachuun waan isaan dhokseef, akka argamanii fi itti fayyadaman eegaa turu. Amantoonni dhugaan, Waaqayyo jireenya isaanii keessatti akkamitti akka hojjetu wallaaluu yookaan sodaachuu mannaa, namoota kaan tajaajiluuf akkamitti akka isaan hidhachiise hawwiidhaan eegu qabu. Argannoon kunis, Waaqayyo waldaa naannoo isaanii keessatti akkamitti isaanitti fayyadamuu akka dandaʼu ilaalcha isaanii balʼisa. Kiristaanonni Hafuura Qulqulluun akkamitti akka isaan addatti hidhachiise beekuu qabu; kanaanis karaa murtaaʼe kanaan kaayyoo Waaqayyo jireenya isaaniif qabu raawwachuu dandaʼu. Amanaan dhugaan hundi kennaa hafuuraa qaba. Kennaan kun Hafuura Qulqulluutiin kennamee humna argata; kaayyoon isaas qaama Kiristoos jabeessuu fi warra hin amanneef dhugaa baʼuudhaan kaayyoo Waaqayyoo isa guddaa raawwachuu dha.