Xiyyeeffannaan waaʼee afaanotaa gareewwan amantii garaagaraa wajjin walqabatu kun hubatamuu qaba. Fakkeenyaaf, kennaawwan irra caalaan jaalala yookaan of-kennaa daangaa darbe akkanaa yeroo hin fidne, afaanota dubbachuuf maaliif walitti dhufeenyaa fi gatiin dhuunfaa guddaan kennama? Fakkeenyaaf, namni hundi kennaa bulchiinsaa akka qabaatu mirkaneessuuf ni yaallaa? Lakki. Namoonni tokko tokko kennaa “afaanotaa” maaliif kennaa “bulchiinsaa” caalaa hafuuraa taʼuu wajjin walqabsiisu? Malli kun barsiisa Kitaaba Qulqulluu ifatti morma; keessumaa tarree Phaawulos keessatti kennaawwan afran ol aanoo keessaa tokko utuu hin taʼin, dhuma irratti waan tarreeffameef.

As keessatti wantoonni lama kaʼuu qabu; isaan keessaa tokko duraan gabaabinaan akeekeera. Namoonni tokko tokko afaanota dubbachuu fayyina yookaan kennaa Hafuura Qulqulluu wajjin walqabsiisu. Kaarizmaatikonni hojii Hafuura Qulqulluu isa dinqisiisaa jireenya keenya keessatti hojjechuu fi wangeela labsuu itti fufuuf amantii nu keessatti uumuun barbaachisaa taʼuu isaa cimsuu isaanii nan dinqisiifadha. Amantiin duʼe akka bakka buʼuuf, fayyina dhugaatiif Hafuurri Waaqayyoo barbaachisaa dha. Yeroo baayʼee warri kennaawwan itti fufaniiru jedhan, bakka warri kennaawwan addaan citaniiru jedhan hin hojjenne keessatti hinaaffaadhaan wangeela lallabaniiru. Namoonni tokko tokko Waaqayyo amantootatti amma illee akka dubbatu waan amananiif, wangeelli gara daarii lafaa deemaa jira. Dhugoota Phenxeqostee irratti mulʼatan irraa waan eegnu kana. Waaqayyo ergama Isaa raawwachuuf addunyaa guutuu keessatti amantoota dhugaa keessa humnaan hojjechaa jira. Eegumsi kun sirrii dha; garuu kennaa afaanotaa mallattoo argama Hafuuraa gochuun hin barbaachisu, Kitaaba Qulqulluu wajjinis wal hin simu; dhugaan kun kutaa kana keessattis mulʼata: “Hundumatu afaan haaraa dubbataa?” Phaawulos as keessatti waaʼee waan Hojii Ergamootaa keessatti arginu irraa guutummaatti adda taʼe dubbataa jira yoo jenne qofa gaaffii kana jalaa baʼuu dandeenya; kun garuu hiika wal hin simne uuma. Xalayaan ergamootaa imala misiyoonummaa kitaaba Hojii Ergamootaa keessatti galmaaʼe wajjin ifatti walqabata. Xalayaan Qorontos garee Phaawulos Hojii Ergamootaa 18 keessatti arge sanumaaf barreeffame. Kanaaf gaaffiiwwan duraanii kun gaaffii murteessaa tokko (yoo xinnaate anaaf) kaasu: Amantoonni tokko tokko kennaawwan hafuuraa biroo irraa adda taʼeen maaliif kennaa afaanotaa tokko kana irratti xiyyeeffatu? Tarii kennaan afaanotaa kennaa hafuuraa tokko caalaa, karaa qunnamtii hafuuraa addaa namni Waaqayyoo wajjin dhiʼeenyaan ittiin wal qunnamee guddatuu fi dagaagu taʼee ilaalama. Walitti dhufeenya dhiʼoo kana hin gannu; garuu xumura kana dura gufuun guddaan jira: inni waan Kitaabonni Qulqulluun eegan wajjin wal hin simu.

Boqonnaa 2 keessatti amanaan hundi Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya addaa kana akka qabu cimsineerra—Waaqayyo karaa Hafuura Qulqulluu amanaa tokkoon tokkoo keessa jira (1 Qorontos 2 ilaalaa). Warri Hafuura hin qabne kan Waaqayyoo miti. Tarii amantoonni hedduun Waaqayyoo wajjin dhiʼeenyaan wal qunnamuuf carraa isaanii hin fayyadaman; kun shakkii malee dhugaa dha. Garuu namni tokko Waaqayyoo wajjin wal qunnamuu isaa dura afaanota dubbachuu qaba yookaan afaanota dubbachuun karaa Waaqayyoo wajjin wal qunnamuuf hunda caalu dha jechuun, dhugaa Kakuu Haaraa amantoonni hundi ifatti Waaqayyotti dubbachuu fi kadhachuu dandaʼu jedhu morma; barsiisa buʼuuraa Kitaaba Qulqulluutiifis jijjiirama balaa qabeessa fida. Ergamichi maal jedha? “Utuu gargar hin kutin kadhadhaa” (1 Tasalonqee 5:17). Warri afaanota dubbatan Waaqayyotti dubbachuu isaanii hin gannu—dhugumaan, kennaa glossa isa dhugaa yoo taʼe. Garuu kun qulqulloota hundumaaf dhugaa taʼuu qaba. Yeroo tokko tokko 1 Qorontos 14:2 walitti dhufeenya Waaqayyoo wajjin jiru kana mirkaneessuuf fayyadama; garuu kun jecha lakkoofsichaa humnaan hiikuu fi barsiisa buʼuuraa armaan olii mormuu dha. Haala kamiin iyyuu hundi keenya Waaqayyoo wajjin dhiʼeenyaan wal qunnamuu qabna. Akka ijoollee Waaqayyootti Waaqayyotti dubbachuu fi Isa irraa dhagaʼuun dhaala keenya (Ibroota 8:10–11).

Kennaan afaanotaa mirga addaa Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya dhiʼoo namaaf kennu—kan salphaatti gara of-tuulummaatti geessuu dandaʼu—jennee amanuu mannaa, akkuma Kitaabonni Qulqulluun barsiisan kennaawwan hafuuraa hundi mulʼata Hafuuraa taʼuu isaaniitti gammaduu qabna; ijoollee Isaa waan taaneef hundi keenya Waaqayyoo wajjin wal qunnamuu qabna. Kanaaf kennaa afaanotaa kennaawwan biroo hunda caalaa ol aanaa jennee yaaduu hin qabnu—Phaawulos lakkoofsota kana keessatti kana ifatti mormeera. Garuu amanaa tokkoon tokkoo fi kennaawwan hafuuraa hundumaa irraa waan guddaa eeguu dandeenyaa fi eeguu qabna.

Kun kennaawwan hafuuraa biroo, kan akka kennaa koo isa barsiisuu, keessatti akkamitti akka hojjetu fakkeenya nan kenna. Yeroo tokko tokko yeroon Gooftaa eegu, Hafuurri yaadawwan waan ani barsiisuuf jedhuuf mijatan sammuu koo keessa kaaʼa. Isaan yeroo baayʼee dhufu; lubbuu koo kakaasanii amantii koo ijaaru. Barsiisa koo sirriitti qajeelchuuf barsiisa Isaa nan barbaada. Hubannaan yookaan barsiisni kun muuxannoo dinqisiisaa fi Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya caalaatti dhiʼoo taʼe fida; garuu namoota kaaniif ibsuun rakkisaa dha. Ani kennaa kana qabaadhu illee, namni hundi Waaqayyoo wajjin wal qunnamuuf kennaa barsiisuu qaba jechuu gowwummaa fi barsiisa Kitaaba Qulqulluu wajjin wal hin simne taʼa.

Hafuurri Waaqayyoo amantoonni hundi kennaawwan isaanii sirriitti akka fayyadaman karaa addaa taʼeen isaan kakaasa, geggeessa, amantii isaanii kenna, akeekkachiisa, fi kkf. Waaqayyo warra kennaawwan hafuuraa isaanii sirriitti fayyadaman ijaara; dhugumatti, ijaaramni kun, akka anaatti, barsiisuuf qophaaʼuuf yeroo dabalataa adda baasuu keessatti kakaʼumsa taʼa. Hubannaa kana waanan qabuuf nama biraa hin caalu; namni afaanota dubbatus yookaan namni kennaa amantii qabus nama biraa hin caalu. Hundi keenya yeroo kennaawwan hafuuraa keenya sirriitti fayyadamnu Waaqayyoo wajjin wal qunnamna. Nuti qaama tokko; wal nu barbaachisa. Muuxannoo keenya fakkeenya hundumaaf goonee, warri kaan muuxannoo wal fakkaatu qabaachuu akka qaban dirqisiisnu yookaan akeeknu battalumatti, dhugaa kutaa kanaa mormina. Hundi kennaa wal fakkaatu hin qaban. Warri kennaa wal fakkaatu qaban tarii muuxannoo waloo qabaatu; garuu warri kaan kennaa isaaniif adda taʼe keessatti muuxannoo addaa hin qaban jechuu miti. Akka qaban eegna; garuu kennaa fi muuxannoo wal fakkaatu warri kaan qabaachuu qabu jedhanii akka isaan irra kaaʼan hin barbaannu. Kanaa mannaa, amantoonni dhugaa hundi Hafuura Qulqulluu jireenya isaanii keessatti hojjetu, kennaa isaaniif kennu, akkasumas kennaa sana jaalalaan sirriitti akka fayyadaman yeroo hunda isaanii wajjin hojjetu qabaachuu isaaniitti gammanna.

Kennaawwan Hafuuraa Irratti Ibsa Ijaaraa

Waaqayyo Hafuura Kiristoos fayyadamuudhaan amanaa tokkoon tokkoo kennaa addaa tokkoon diba; kanaanis amanaan qaama Kiristoos tajaajiluuf carraa argata. Amanaan tokko illee kophaa isaa hin jiraatu. Nuti miseensota qaama tokkoo ti; hojii jaalalaa waliigalaatiin, akkasumas addatti kennaawwan hafuuraa keenyaan wal tajaajiluuf uumamne.

• 1) Gooftaa wajjin walitti dhufeenya qabaachuun amanaa hundumaaf yeroo hunda buʼuura taʼa. Fakkeenya networkii fayyadamuudhaan, hundi keenya Gooftaa wajjin wal qunnamuu fi walitti dhufeenya qabaachuuf hafuuraan “walitti hidhamneerra.” Jireenyi qulqulluun walitti dhufeenya Gooftaa wajjin itti fufuuf duraan dursee barbaachisa. Argama Waaqayyoo hin barbaadnu, Isa wajjinis wal hin qunnamnu yoo taʼe, wanti tokko dogoggora. Abbaa wajjin dhiʼeenya gadi fagoo qabaachuuf “afaanota,” kennaa hafuuraa murtaaʼe tokko, yookaan muuxannoo addaa tokko nu hin barbaachisu. Kun dhaala ijoollee Isaa Kiristoosiin fayyanii Kakuu Haaraa jalatti argatanii ti.
• 2) Kennaawwan hafuuraa, Waaqayyo jireenya amantoota dhugaa keessatti fi karaa isaanii hojjechuuf fedhii addaa akka qabu mallatteessu. Kennaawwan kun kutaa kennaa Kiristoos Inni tokkoon tokkoo keenyaaf qoodu ti. Namni tokko nama biraa caala jechuu akeekuuf ofii keenya warra kaanii wajjin wal bira qabuu hin qabnu. Kun akkuma kutaan tapha walitti qabamu tokko, “Ani kutaalee kaan caalaa barbaachisaa dha” jedhuu ti! Yaada gowwummaa akkamii! Kanaa mannaa, kennaawwan keenya namoota kaan tajaajiluuf fayyadamuudhaan guutummaatti gammaduu fi kennaawwan namoota kaaniitiin eebbifamuu qabna.
• 3) Kennaawwan ofii keenya tajaajiluu caalaa kaayyoo balʼaa qabu. Yeroo ofii keenya yookaan kennaa keenya irratti xiyyeeffachuu jalqabnu kam iyyuu, gara buʼuura Kitaaba Qulqulluutti deebiʼuu qabna. Kennaawwan kun waaʼee keenya miti; taʼus Waaqayyoof of kennuu fi namoota kaaniif yaaduu keenya mulʼisuuf carraa taʼu. Kanaa mannaa, kennaawwan kun Waaqayyo karaa keenyaan saba Isaa jabeessuu fi karaa biraatiin tajaajiluuf kaayyoo qabu calaqqisiisu. Waaqayyo Inni Hundumaa Dandaʼu jaalala, ogummaa, jajjabina fi kkf. Isaa jireenya saba Isaa keessa fiduudhaan jireenya keenya karaa ittiin hojjetu arguun akkam nama dinqisiisa!
• 4) Qulqulloonni lafa irra jiran kennaawwan garaagaraa qabaachuu dandaʼu; garuu karoora furii Waaqayyoo xumuruuf waliin hojjechuun isaan irraa eegama. Milkaaʼinni matumaa nama tokko qofa keessa hin jiraatu. Ergamoonni “tokkoffaa” taʼan illee seenaa guddaa keessaa kutaa tokko qofa turan. Dhugumatti, ergamoonni raajotaa fi barsiisota wajjin (akkasumas warra kaan—Efesoon 4:11–12), namoonni kaanis tajaajila buʼa qabeessaaf akka guutummaatti qophaaʼan isaan hidhachiisaa turan. Namni hundi nama hundumaa tajaajila!

Cuunfaa

“Afaanota” dubbachuu irratti hinaaffaan guddaan, akkasumas qoqqoodamni dhukkubsaan hedduun jiraateera; kunis yeroo baayʼee Waaqayyoo wajjin dhiʼeenya caalaa qabaachuu dubbii jedhuun kakaafama. Amanaan dhugaan hundi Hafuura Qulqulluutiin humna argatee, kaayyoo Waaqayyoo isa guddaa—qaama Isaa jabeessuu—raawwachuuf kennaa hafuuraa qaba. Ergamaa fi kaayyoo Waaqayyootiif dursa yoo hin kennine, kaayyoo Waaqayyo jireenya keenyaaf qabu xumuruuf humna keenya walitti qabuu mannaa, kennaawwan hafuuraa fi muuxannoo keenya irratti salphaatti xiyyeeffanna. Waaqayyo namoota tokko tokkotti karaa addaa taʼeen akka dubbatu ni gammanna. Hundaaf akkas haa taʼu; garuu karaa kennaa gosa tokko qofaatiin hin taʼu. Waaqayyo hojii Isaa isa dinqisiisaa akka ittiin of jajnuuf karaa tokko qofaatti hin daangeessu; akkuma Yesuusitti, karaa garaagaraatiin namoota fayyisa. Kanaaf Waaqayyo maqaa keenyaaf utuu hin taʼin, Maqaa Isaatiif ulfina fiduuf karaa hedduun hojjeta. Jireenya keessan keessatti Isa barbaadaa; sabni Waaqayyoo Gooftaa isaanii isa ayyaana qabeessa tajaajiluu xumuruuf akka ijaaramaniif, Waaqayyo irraa wantoota gurguddaa eegaa. Kennaawwan hafuuraa keenya Waaqayyo biratti fudhatama keenya hin hundeessan; garuu jireenya keenya keessatti hirmaannaa Isaa mulʼisu.

Gaaffiiwwan marii

1. Kennaan hafuuraa kennaa uumamaa irraa maaliin adda?
2. Kennaan tokko kennaa biraa caalaa bilchina hafuuraa mulʼisaa? Ibsaa.
3. Akka amanaatti, yoo xinnaate kennaa hafuuraa tokko qabdu. Kennaan yookaan kennaawwan hafuuraa keessan maal taʼuu dandaʼu? Maaliif akkas jettanii yaaddu?
4. Namoonni tokko tokko kennaa hafuuraa mataa isaanii maaliif adda, addaa fi kan warra kaanii caalu godhanii ilaaluu dandaʼu?
5. Miseensonni qaama Kiristoos ofii isaanii warra kaanii wajjin walqabsiisanii ilaaluuf karaan hunda caalu maali?
6. Nuti yookaan warri kaan Kiristoosin amanna jennee utuma dubbannuu, amantii tokko illee kan hin qabne fakkaannu yoo taʼe maal gochuu qabna?
7. Kennaan “afaanota ormaa dubbachuu” (tongues) yookaan kennaawwan mulʼataa biroo amanaa taʼuuf yookaan jireenya hafuuraa qabaachuuf akka hin barbaachisne ragaan Kitaaba Qulqulluu maal faʼi?
8. Waaqayyoo wajjin walitti dhufeenya qabaachuun kennaa hafuuraa tokko wajjin walqabataa? Ibsaa.