B. Jechoota Hojii Hafuuraa Ibsan

Jechoota Kitaaba Qulqulluu hojii Hafuuraa wajjin walqabatan of-eeggannoodhaan hiikuudhaan burjaajii baayʼee irraa oolla; akkasumas hojii Hafuura Qulqulluu jireenya keenya wajjin walqabatu gabaabumatti hubachuu dandeenya. Hojiin Hafuura Qulqulluu jireenya amantootaa keessatti hojjetu akka walitti makamuuf sababoonni hedduun jiru:

• Jechi “hafuura” jedhu yeroo baayʼee “Hafuura” wajjin walitti makama (jechi Hafuura yookaan hafuura jedhu Kitaaba Qulqulluu keessatti siʼa 519 fayyadameera).
• Wanti waaʼee hojii Hafuuraa dubbatamu Uumamaa irraa hamma Mulʼataatti diriira (Uumama 1:2; Mulʼata 22:17).
• Hafuurri yeroo garaagaraatti karaa garaagaraatiin hojjeteera; kunis fannoo dura moo booda, jechuunis Kakuun Haaraan hundeeffamuu isaa dura moo booda taʼuu irratti hundaaʼa.
• Hafuuri Qulqulluun ijaan hin mulʼatu; uumamni Isaa ijaan hin mulʼanne kun Isa hubachuun akka nama rakkisu godha. Mee bubbee ibsuuf yaali!
• Hubannoowwan sobaa, sochii New Age isa gowwoomsaa keessatti illee, bakka hundumaatti biqilu!
• Barsiisni sobaa waaʼee Hafuura Qulqulluu baayʼinaan jiru karaa irraa nama jalʼisee yeroo hunda nama burjaajessa.
• Waaʼee Hafuura Qulqulluu barsiisni Kitaaba Qulqulluu gaariin dhabamuun baayʼee nama rakkisa; keessumaa Yesuus haasaa Kutaa Mana Gubbaa Yohannis 14–17 keessatti gahee Isaa ifa gochuuf waan yaaleef.
• Diinni kaayyoodhaan saba Waaqayyoo karaa irraa jalʼisuuf isa dhugaa fakkeessee soba dhiheessa.
• Ajajamuu dhabuun amanuu dhabuu irraa kaʼa.
• Amanaan addunyaan jireenya Waaqayyo nuuf waadaa gale caalaa waan baayʼee akka kennu amanuu. Hafuurri addunyaa gaarummaa Waaqayyoo shakka.

Jechoota Kitaaba Qulqulluu Hojii Hafuura Qulqulluu Ibsan

Hiikawwan Kitaaba Qulqulluu hojii Hafuura Qulqulluu ibsan jaʼa tarreessineerra. Wanta Kitaabota Qulqulluu keessatti nutti dubbatame jabeessinee yeroo qabannu, wantoota sobaa of irraa ittisuu fi argamaa fi hojii Hafuuraatti gammachuu keenya gadi fageessuu dandeenya. Kanneen armaan gadiitti tarreeffaman keessaa sadan jalqabaa, yeroo fayyina jedhamutti wal yeroo tokkotti raawwatamu.

Haaromfamuu

Haaromfamuu (Tiitoo 3:5; Yohannis 3:7, jechuunis “lammaffaa dhalachuu”) jechuun, hojii hafuuraa yeroo tokko qofa Hafuura Qulqulluutiin raawwatamee saba Waaqayyootiif jireenya kennu dha; kunis argama, humnaa fi jaalala Isaa keessatti mulʼata. Jireenya haaraa Hafuuraa, kan garaa fi jireenya amanaa keessatti mallattoowwan ayyaana Waaqayyoo isa fayyisu uumuun jalqaba.

Hafuuraan Chaappeffamuu

Hafuuraan chaappeffamuu (2 Qorontos 1:22; Efesoon 1:13) jechuun, yeroo fayyinaatti amanaan karaa hafuuraa yeroo tokko qofa mallatteeffamee, bara baraaf kan Waaqayyoo taʼuun isaa mirkanaaʼuu dha. Kitaaba Mulʼataa keessatti chaappaan kun addunyaa hafuuraa keessatti qofa mulʼata (Mulʼata 7:3; 9:4); mallattoo addunyaa wajjin immoo wal-faallessamee kaaʼama (Mulʼata 13:16; 14:11; 19:20). Kan nama dinqisiisu, jechi chaappeessuu—jechuunis chaappaa nageenyaa aangoo qabu kaaʼuu—xalayaawwan Phaawulosii fi kitaaba Mulʼataa keessattis fayyadameera; hundinuu sagalee waan tokko xumuramee mirkanaaʼuu qabu. Ibsa balʼaaf boqonnaa darbe ilaalaa.

Hafuuraan Cuuphamuu

Hafuuraan cuuphamuu (Luqaas 3:16; Hojii Ergamootaa 1:5; 2:38; 10:47) akka waliigalaatti waan barbaadanii argatan utuu hin taʼin ofumaan raawwatama; hojii Waaqayyo jireenya amanaa keessatti ifatti mulʼatuu fi haaromfamuu keessaa burqu argisiisa. Muuxannoon argama Waaqayyoo amantoota hundaaf taʼe, Kakuun Haaraan—hiikni isaa akkuma jirutti “dhaamsa seeraa”—dhiiga Yesuusiin hojii irra erga oolee, duʼaa kaʼuun Kiristoos dhufuu Hafuura Qulqulluutiin mulʼateen erga mirkanaaʼee booda jalqabe (Hojii Ergamootaa 1:4–5). Ibsa balʼaaf boqonnaa 9 ilaalaa.

Hafuuraan Guutamuu

Hafuuraan guutamuu (Efesoon 5:18) jechuun, amantoonni hundi jireenya guyyaa guyyaa isaanii keessatti argamaa fi hojii Hafuuraatiin guutummaatti toʼamuuf itti gaafatamummaa fi carraa itti fufaa akka qaban nu yaadachiisa. Hafuuraan guutamuun, amanaan tokkoon tokkoon isaa Hafuurri Qulqulluun garaa fi sammuu isaa bira gaʼuudhaan guutummaatti jijjiiramuu akka dandaʼu nu yaadachiisa. Guutamuun kun humna dhiibbaa Hafuurri fayyina keenya irraa jalqabee nu keessa jiraachuudhaan jireenya keenya irratti godhu ibsa.

Mirkaneessa Hafuuraa

Mirkaneessi Hafuuraa (Roomaa 8:16) mulʼata addaa Hafuuraa, kan sabni Waaqayyoo bara baraaf kan Gooftaa akka taʼan isaan amansiisu ibsa. Mirkaneessi kun yeroo fi muuxannoowwan garaagaraatiin ni guddata; ergaan isaa garuu tokko—nuti bara baraaf kan Isaa ti!

Hafuuraan Qulqullaaʼuu

Hafuuraan qulqullaaʼuu (2 Tasalonqee 2:13; 1 Pheexiros 1:2, 15–16), jechuunis qulqullummaa, adeemsa muuxannoo keessatti jireenyaa fi amala keenyaan akka Waaqayyoo qulqulluu taʼuuf Hafuurri caalaatti nu bocuu argisiisa. Jechi “qulqullaaʼe” jedhu yeroo darbe argisiisuunis fayyadameera; kun hojii yeroo tokko qofa raawwatame argisiisa (1 Qorontos 1:2; 6:11). Kun chaappeffamuu wajjin caalaatti wal fakkaata; sabni Waaqayyoo Isaaf adda baafamu—akkuma jirutti, “qulqulluu godhamu.” Adeemsi qulqullaaʼuu kun suuta-suuta raawwatama; yeroo fi muuxannoowwan garaagaraatiin saba Waaqayyoo gara argama Isaatti dhiʼeessa. Kunis amala ofittummaa fi cubbuu, akkasumas ilaalcha fayyaa hin taane of irraa baasuu gaafata.

Gabaabumatti

Chaartiin “Qulqullaaʼuu” (gadii irraa gara oliitti dubbifamu) walitti dhufeenya ibsaawwan Kitaaba Qulqulluu waaʼee Hafuura Qulqulluu argisiisa. Fayyinni jala jira; achittis hojiin Hafuura Qulqulluu ni fayyisa (haaromsa), ni chaappeessa (eega), tajaajilaafis ni cuupha (diba). Amantoonni waan jireenya Waaqayyoon gammachiisu jiraachuuf isaan barbaachisu hundumaa erga argatanii booda (2 Pheexiros 1:2–4), kan Waaqayyoo taʼuu isaanii irratti amantiin isaanii yeroo gadi fagaatuu fi Gooftaadhaaf yeroo hunda ajajaman, fayyina isaanii “hojii irra oolchu” (Filiphisiyus 2:12). Kun chaartii armaan olii keessatti roga-sadee faallaa gara oliitti balʼachaa deemu sanaan mulʼata. Ajajamuun qulqullummaa keessatti guddachuuf barbaachisaa dha; sababiin isaas garaa, sammuu fi qaama keenya Waaqa keenya isa Qulqulluutti dhiʼeessa. Kanaanis Isaa wajjin caalaatti dhiʼoo taʼuu dandeenya; hawwii foon keenyaa, addunyaa fi isa hamaa kan yaada keenya bittinneessanii fi nu miidhan irraa fagaachuu dandeenya.

Hojii Hafuuraa jireenya amantootaa keessatti sirriitti ibsuuf dandeettii qabaachuun, sabni Waaqayyoo ofii isaaniitii fi namoota kaaniif hubannoowwan tiʼooloojii ijoo taʼan gabaabumattii fi of-eeggannoodhaan akka dhiheessan isaan dandeessisa. Hafuuri Qulqulluun jireenya keenya keessa jiraachuun maal akka fakkaatu hubachuuf yaalaa jirra. Gaaffiiwwan barbaachisoo taʼaniif deebii gaarii fi gabaabaa yeroo argannu danqaa jalqabaa ceena. Jechoota Kitaaba Qulqulluu hojii Hafuuraa ibsan ifatti hubachuun keenya immoo danqaa lammaffaa nu ceesisa; kunis muuxannoowwan addaa sabni Waaqayyoo qaban hubachuuf hundee gaarii kaaʼa. Amma kana of-eeggannoodhaan ilaalla.