B. Maqaa Sillaasee

Maatewos 28:18–20

Kitaabni Qulqulluun Sillaasee irratti akka yaadnu nu dirqisiisan baayʼee jira. Barumsa amantii jennee kan waamnu taʼus, icciitiin kun maal jechuu akka taʼu tilmaamuuf mallattoowwanii fi xumura sababa qabeessa taʼanitti fayyadamaa jirra. Lakkoofsawwan nuuf kennamaniin, yoo ija jabaanno qabaannetti, Sillaaseen ibsa Waaqummaa keessaa isa caalu dha gara xumura jedhuutti tarkaanfachuuf jajjabeefamna. Waaqayyo, Waaqa tokko qofa utuu jiruu gareewwanii fi amantiileen biroo Kiristaanonni waaqota sadii qabu jedhanii akka isaan himatan duraan beeka ture. Taʼus, madaalaa fi Isa beekuuf hawwii keenya akka eegnuuf mallattoowwan kun barbaachisoo akka taʼan ilaale. Namoota hin amanne wajjin waaʼee Sillaasee falmuun sirrii natti hin fakkaatu. Hubachuu yoo barbaadan, tarkaanfiin jalqabaa wangeela fudhachuu dha. Amantootaaf garuu Waaqayyoon beekuu fi Isaa wajjin wal-qunnamtii qabaachuu dandeenyatti ni gammanna.

Sillaaseen kaʼumsa kitaaba kanaa hin turre! Kanaa mannaa, muuxannoo jalqabaa amanaan Hafuura Qulqulluu wajjin qabuu fi hubannaa isaa irraa jalqabne. Mariin waaʼee Sillaasee kun warra Waaqayyoon beekuuf barbaacha isaanii keessatti hubannaa dabalataa dhugumaan barbaadaniif tursiifame. Jiraachuun Sillaasee Kitaabota Qulqulluu keessatti asii fi achitti mallattoodhaan mulʼata; mulʼatawwan kana hubachuuf nama yeroo hunda dubbisu barbaachisa. Kanaaf kaayyoon keenya, Sillaasee keessatti gama Hafuura Qulqulluu isa caalaatti gadi fagoo taʼe hubachuu fi itti gammaduu dha. Mee wabiiwwan shan armaan gadii keessatti Sillaasee haa qorannu.

Maatewos 28:18–20

“Yesuus immoo isaanitti dhiʼaatee akkana jedhe; “Taayitaan hundinuu samii fi lafa irratti naa kennameera. Kanaaf dhaqaatii saba hundumaa maqaa Abbaatti, maqaa Ilmaatti, maqaa Hafuura Qulqulluuttis cuuphaatii barattoota taasisaa; akka waan ani isin ajaje hunda eeganiifis isaan barsiisaa. Kunoo, ani hamma dhuma addunyaatti guyyaa hunda isin wajjinan jira.” (Maatewos 28:18–20).

Maatewos qaamota Sillaasee hafuura tokko keessatti, Maqaa tokko jalatti ibsa: Abbaa, Ilmaa fi Hafuura Qulqulluu. Jechi “maqaa” (28:19) jedhu tokko taʼee kutaa sadii qabaachuun isaa, Uumama 1 keessatti maqaan baayʼinaa Elohim jedhu Waaqa Uumaa jedhamee sirriitti fi irra deddeebiʼamee hiikamu, garuu karaa idilee hin taaneen gochima baaqqee fudhatu wajjin wal fakkaata—maqaan baayʼinaa yeroo baayʼee gochima baayʼinaa fudhata. Kitaabni Qulqulluun guutummaan isaa Waaqa tokko qofa akka jiru mirkaneessa (Keessa Deebii 6:4; Miilkiyaas 2:10; 1 Qorontos 8:6; Efesoon 4:6; 1 Ximotewos 2:5). Dubbiin Yesuus kun, Ergama Guddaa kana raawwachuuf karaa deemnu keessatti Waaqayyo icciitiidhaan saba Isaa keessatti hojjechaa akka jiru beekumsa guutuudhaan akka deemnu hubannaa ergama keenyaaf qabnu bocuu isaa mirkaneessa. Qaamni Sillaasee tokkoon tokkoon isaanii sadarkaa wal-qixa qaba; uumama Waaqummaa qabaatee maqaa tokko qooda. Isaan akka tokkootti hojjetu. Kanaaf ergamni tokko jira; waldaan dadhabaa fi laafaa taatus, kaayyoo Waaqummaa Waaqayyoo isa guutuu raawwachuu isaa wanti tokko illee hin dhowwu.

1 Pheexiros 1:2

Pheexiros hojii dinqisiisaa Waaqa Sillaasee hima gabaabaa dinqisiisaa taʼe, kan ibsuuf kitaaba guutuu fudhachuu dandaʼu keessatti walitti qaba.

“kanneen akka beekumsa Waaqa Abbaatti, karaa hojii qulqulleessuu Hafuuraatiin, akka Yesuus Kiristoosiif ajajamanii fi akka dhiigni isaa isaanitti facaafamuuf filatamaniitti: Ayyaannii fi nagaan isiniif haa baayʼatu.” (1 Pheexiros 1:2).

Qaamni Sillaasee tokkoon tokkoon isaanii adeemsa fayyinaa keessatti gahee barbaachisaa qaba: Abbaan filatee fedha Isaa hojii irra oolcha; Hafuurri saba Waaqayyoo keessa jiraatee Gootaaf adda isaan baasa; Yesuus Ilmi immoo dhiiga Isaa araara cubbuutiif dhiheessa.

Yohannis 14:26

“Jajjabeessaan sun, Hafuurri Qulqulluun kan Abbaan maqaa kootiin ergu garuu waan hunda isin barsiisa; waan ani isinitti hime hundas isin yaadachiisa.” (Yohannis 14:26).

Yohannis 14:26 duraan irratti mariʼanneerra. Garuu deeggarsa dabalataa waaʼee Sillaasee argachuuf ammas gara dubbii Yesuus deebiʼa. Dubbiin kun jijjiirama akka arginu nu gargaara—garuu akka barsiisa modalism miti; barsiisa sana keessatti Waaqayyo akkuma jijjiirama billaachaa qaama haaraa taʼu jedhamee yaadama: Abbaa irraa gara Ilmaatti, Ilma irraa gara Hafuuraatti. Isaanis wal irraa adda taʼanii walitti dhufeenya hin qaban jedhama. Yesuus garuu wal-hojii guutuu Waaqummaa keessaa ifatti argisiisa. Hafuurri bakka Yesuus hin buʼu; kanaa mannaa, nu keessa jiraatee hojiiwwan Yesuus keessaa tokko tokko, kan akka barsiisuu fi qajeelchuu, raawwata. Yesuus jiraachuu Isaa itti fufee nuuf kadhata; Abbaan immoo, akkuma bakka biraatti arginu, Hafuurri maal akka dubbatu Isa barsiisa.

Isaayyaas 63:8–10

“Innis, “Isaan dhugumaan saba koo ti; ijoollee hin sobnee dha” jedhe; kanaafuu inni Fayyisaa isaanii taʼe. Dhiphina isaanii hunda keessatti, innis ni dhiphate; ergamaan Waaqayyoo kan fuula isaa dura dhaabatu isaan baraare. Jaalalaa fi araara isaatiin isaan fure; bara durii hunda keessa, inni ol fuudhee isaan baate. Isaan garuu fincilanii Hafuura isaa Qulqulluu gaddisiisan. Kanaafuu inni deebiʼee diina isaanii taʼe; inni mataan isaas isaan lole.” (Isaayyaas 63:8–10).

Isaayyaas 63:8–10 qaamota Waaqayyoo sadan mallattoodhaan argisiisa: (1) Abbaa—“Innis ... jedhe,” yookaan Isa Israaʼelota saba Isaa godhee waamu; (2) Ilma—Fayyisaa, ergamaa fuula Isaa dura dhaabatu; fi (3) Hafuura—“Hafuura isaa Qulqulluu gaddisiisan.” Yaadni gaddisiisuu kun Kakuu Haaraa keessattis kaʼee, Hafuurri fedha fi kaayyoo mataa Isaa kan didame qabaachuudhaan qaama dhuunfaa akka taʼe ifatti argisiisa.

Roomaa 15:30 fi 2 Qorontos 13:14

Lakkoofsawwan dhumaa lamaan gahee Hafuuri Qulqulluun hojii Waaqayyoo isa qulqulleessuu fi tokkoomsu keessatti qabu ibsuu isaanitiin wal fakkaatu.

“Yaa obboloota, akka isin kadhannaa Waaqa kadhattan keessatti naaf kadhachuudhaan na wajjin dhamaatan Gooftaa keenya Yesuus Kiristoosiin, jaalala Hafuura Qulqulluutiinis isinin kadhadha.” (Roomaa 15:30).

“Ayyaanni Gooftaa Yesuus Kiristoos, jaalalli Waaqaa, tokkummaan Hafuura Qulqulluus hunda keessan wajjin haa taʼu.” (2 Qorontos 13:14).

Lakkoofsa dhumaa kana keessatti, buʼuura eebba xumuraa yeroo baayʼee dubbatamu, “Tokkummaan Hafuura Qulqulluu hunda keessan wajjin haa taʼu,” jedhu yaadachuun gargaara. Hiikni badhaadhaan jecha tokkummaa jedhu, Hafuuri Qulqulluun—dhugumaan Waaqayyo mataan Isaa—nu keessa dhiʼeenyaan akkamitti akka hojjetu ifatti argisiisa.

Gabaabumatti

Qaamoonni Sillaasee sadan Kakuu Moofaa keessattis taʼe Kakuu Haaraa keessatti, irra deddeebiʼamee fi karaa garaagaraatiin Tokko jedhamee ibsamu. Sillaaseen utuu hin jiraanne, lakkoofsawwan kun gara xumura kanaatti nu qajeelchuuf hin barreeffaman turan. Waaʼee barruu ifa hin taane tokko yookaan lamaa miti; waaʼee barruulee baayʼee, kanneen keessaa muraasni armaan olitti gabaabumatti tarreeffamanii dubbachaa jirra. Kanaa mannaa, lakkoofsawwan akkanaa sammuu of-eeggannoo qabu kaayyoodhaan gara hubannaa kanaatti geessu: Hafuuri Qulqulluun Isa nu keessa jiraatu, Waaqayyo mataa Isaa, Qaama Waaqummaa keessaa tokko dha. Namoonni tokko tokko Sillaaseen barsiisa namaan tolfame jedhu. Garuu Kitaabonni Qulqulluun of-eeggannoodhaan xumura adda taʼe, kan Waaqayyoon ulfina Isaa isa guddaa keessatti akka ilaallu nu qajeelchu akka baafnu nu dirqisiisu. Yesuus uumama tolfame nuuf duʼe qofa miti; Inni Waaqa. Hafuuri Qulqulluun nu keessa jiraatu eenyummaa dhuunfaa qaba; Innis Waaqa Isa nuti guutummaatti itti gaafatamnu dha. Dhugoonni kun, Hafuuri Waaqayyo taʼe kaayyoo Isaa raawwachuuf jireenya keenya keessa jiraachuu Isaatti caalaatti akka dinqisiifannu nu hin godhanii?