Yaaddoon nama hunda tuqa.

Boqonnaa kana barreessuu jalqabuu koo dura, barruu baasii mucaa tokko guddisuuf barbaachisu irratti mariʼatu tokko nan dubbise. Baasiin sun doolaara 241,770—doolaara miliyoona afur keessaa gara tokko—akka taʼu ibsame. Yeroo dinagdeen rakkisaa taʼetti, ijoollee qabaachuun murtoo gaarii taʼuu isaa illee nama gaafachiisa.

Ani galii giddu galeessaa gadi taʼeen ijoollee koo akkamitti kunuunsuu dandaʼa? Shallaggiin kun dhugaa irraa baayʼee fagoo yoo hin taane, dhimma kana irratti yaaddaʼuun namaaf salphaa dha. Garuu yaadni koo achitti hin dhaabbanne. Ijoollee koo meeqa akka taʼan yaadee sammuu koo keessatti shallage. Ijoollee saddeet! Isaan guddisuuf gara doolaara miliyoona lamaa barbaachisa. Hin dandaʼamu fakkaata!

Wanti yaaddaʼuuf nu kakaasu hedduun jiraachuu dandaʼa; garuu oduun gammachiisaan, yaaddoo akkasii jalatti jiraachuun nu hin barbaachisu. Jireenyi keenya yaaddoo irraa yeroo bilisa taʼu, wantoota xixiqqoo fi gurguddoo jireenya keessatti taʼan keessatti gammachuu argachuu jalqabna. Addunyaan hammam illee rakkisaa taʼu, Waaqayyo baʼaa keenya nu irraa fudhatee gara nagaa Isaatti nu galchuu barbaada.

Kaayyoon boqonnaa kanaa yaaddoon keenya eessaa akka dhufu hubachuu dha; kana hubachuunis jireenya keenya keessaa isa buqqisuuf sirriitti akka qophoofnu nu gargaara. Rakkoo keenya akkamitti ilaalu akka qabnu yeroo beeknu, furmaata hojii irra oolchuun salphata. Boqonnaan kun ilaalcha isin yaaddoo irratti qabdan keessatti jijjiirama guddaa akka fidu garaadhaa nan abdadha.

Kottaa kadhanna. Kadhannaa akkamii akka kadhachuun malu akka isin hubattan gargaaruuf fakkeenya kadhannaa nan dhiheessa. Garuu jechoota sana dhuunfaatti fudhatanii, dhuma irratti kadhannaa keessan godhachuun gaarii dha.

“Inni karrawwan naasii caccabseera; danqaa sibiilaas kukkuteera.” (Faarfannaa 107:16)

Yaa Abbaa, ani sababa malee yaaddoodhaan of liqimseera. Garaan koo jabaateera; shakkiin koos baayʼateera. Amma karrawwan yaaddoo jireenya koo keessa seensisan caccabsuuf yeroo dha. Naasii, sibiila yookaan waan biraa irraa haa hojjetaman—caccabsi! Yeroon gara fuulduraatti tarkaanfachuu gaʼeera. Kottaa karrawwan yaaddoo diigaa. Ani Si simadha; nagaa Kee nan barbaada. Dhiiga Kiristoosiin na qulqulleessi. Yaaddoo fi akkamitti akka inni na qabatu hubachuuf na gargaari. Maqaa Kiristoosiin nan kadhadha, Ameen.

Furmaata Argachuu

Muuxannoon haaraan yaaddoo kaasuu dandaʼa; garuu yaaddoo nu keessatti uumuu dirqama miti.

Yeroo dheeraa dura miti, intalli koo tokko hayyama konkolaachisummaa barachuu argattee konkolaataa yeroo baayʼee oofuu jalqabde. Yeroo tokko, mucaan koo yeroo sana waggaa jaʼa ture sabbata nageenyaa hidhee teessoo duubaa irra taaʼe. Ol ilaalee ana oofaa osoo hin taʼin obboleettiin isaa teessoo oofaa irra akka jirtu arge. Isheen yeroo duraa oofaa waan tureef inni sodaa xiqqoo qabaachuun uumamaa dha. Garuu yeroo ana teessoo cinaa irra taaʼee argu, ani oofaa inni amanu achitti jiraachuu fi ilaalaa jiraachuu waan beekuuf garaan isaa tasgabbaaʼe.

Fakkeenyi kun imala keenya wajjin wal fakkaata. Haalawwan ofii keenyaan toʼachuu hin dandeenye hedduu ni qunnamna. Nagaa fi gammachuun keenya haalawwan akkasii keessatti, Waaqayyo bakka hundatti nu wajjin akka jiru hammam akka amannu irratti hundaaʼa. Waaqayyo imala keenya irraa fagoo dhaabatee qofa hin ilaalu; nu wajjin imala. Yeroo gaarii fi rakkisaa keessatti nu deeggaru. Abdii keenya Isatti yeroo kaaʼnu, amantiin yaaddoo keenya duubatti dhiisnee riqicha ceenee gara nagaa Waaqayyootti akka deemnu nu dandeessisu garaa keenya keessatti ni guddata. Amma imala kana keessatti maal akka nu eeggatu hunda beekuu dhiisuu dandeenya; garuu amantiidhaan tarkaanfii jalqabaa hin fudhanne taanaan, hin beeknu. Nagaa argachuun adeemsa dha; tarkaanfii jalqabaa fudhachuuf fedhii qabaachuun barbaachisa.

Riqichi jireenya keenya amma jiruu fi jireenya nagaa gidduu jiru, Waaqayyoo wajjin imala jireenyaa keenya bakka buʼa. Nagaa yeroo barbaannu, dhugumaan Waaqayyoon barbaadaa jirra; Isa malee nagaan dhugaan hin jiru. Boqonnaa kana keessatti maaliif akka kana taʼe caalaatti ni ilaalla.

Yaaddoon Dabalaa Jira

Namoonni baayʼeen dhiphinaa fi yaaddoon isaanii dabalaa akka jiru ni muuxatu. Haleellaa shororkeessummaa 9/11 keessatti xiyyaaronni lama magaalaa New York keessatti yeroo rukutan, sodaa fi rifannaan akka malee dabale. Daqiiqawwan muraasa keessatti gabaan aksiyoonaas gadi buʼuu guddaa jalqabe.

Nagaan namaa gabaa aksiyoonaa guyyaa sanaa wajjin baayʼee wal fakkaata: hin tasgabbaaʼu; yeroo tokko ol kaʼa, yeroo biraa gadi buʼa. Haalawwan yeroo yerootti jijjiiramu; namni maal illee godhu, wantoonni gaarii fi hamoon ni taʼu. Kanaaf namoonni yaaddoo isaanii dhoksuuf waan dandaʼan hunda yaalu. Yaaddoon akka jiru ni beeku; garuu jireenya isaanii keessatti hammam akka cimaa taʼe gadi buusuuf yaalu.

Furmaata irratti Xiyyeeffachuu

Rakkoowwan keenya akka daandii cufaa furmaata hin qabneetti ilaaluu hin qabnu; carraa karaa isaanii guddachuu fi qulqullaaʼuu dandeenyuutti ilaaluu qabna. Rakkoo keenya jalaa baqachuuf yeroo yaallu hundatti, isaanis karaa tokkoon nu duukaa buʼu. Nu dhiisanii hin deeman; carraa argatan hundatti imala keenya rakkisaa godhu.

Waaqayyo rakkoowwan kana fayyadamuudhaan walitti dhufeenya keenya Isaa wajjin gadi fageessa. Garuu yeroo komachuu yookaan abdii kutachuu itti fufnu, rakkoo keenya dura dhaabbachuuf akka hin qophoofne yookaan eessaa akka jalqabnu akka hin beekne mulʼisa. Waaqayyo bubbee fi rakkina jireenyaa keessatti nu wajjin akka jiru fudhachuuf yoo fedhii qabaanne, ayyaanaa fi abdii Isaa fudhachuufis qophoofna. Sana booda qofa yaaddoo irratti duuluuf qophoofnee, isa moʼatanii jireenya Waaqayyo nuuf yaade guutummaatti jiraachuu dandeenya.

Tarkaanfiin itti aanu riqicha kana irratti fudhannu, maaliif yaaddoon jiraachuu dandaʼe akka hubannu nu gargaaru. Charles Spurgeon yeroo tokko akkana jedhe:

“Uumamawwan dukkana keessatti gammadan gara ifaatti harkisanii baasuun barbaachisa; achitti ifni isaan dadhabsiisa.”

Yaaddoo akkamitti akka ilaallu sirriitti hubachuun, akkamitti akka isa furuu dandeenyu hubachuuf barbaachisa. Akka yaaddoon keenya hojjetu yeroo hubannu, rakkoo keenya adda baasuu dandeenya. Rakkoo adda baafne booda ittiin hojjennee gara fuulduraatti deemuu dandeenya.

Faarfataan Faarfannaa 94:19 keessatti yaaddoo isaa hin haalle; jireenya yaada yaaddessaatiin hin tuqamne fakkeessuu hin yaalle. Inni akkana jedhe:

“Yommuu yaaddoon natti baayʼatetti, jajjabeessuun kee lubbuu koo gammachiise.” (Faarfannaa 94:19)

Inni yaadota yaaddessaa isaa ni beeke. “Yommuu” jechuun isaa, yaaddoon yeroo tokko tokko jireenya isaa akka tuqu ifatti fudhachuu isaa mulʼisa. Boqonnaa itti aanu keessatti yaaddoo dhuunfaa keenya irratti caalaatti hojii irra oolu ni ilaalla; garuu jalqaba yaaddoon maal akka taʼe suuraa waliigalaa qabaachuun keenya barbaachisa.

• Maaliif yaaddoon jira?
• Yaaddoon uumamaa yoo taʼe, maaliif buʼaa hamaa baayʼee jireenya keenya keessatti fida?