Seenaa Yaaddoo Gadi Fageenyaan Ilaaluu

Namni yeroo jalqabaatiif yoom yaaddaʼuu jalqabe? Sadarkaaleen shanan armaan gadii namni akkamitti yaaddoo keessa gale agarsiisu. Isin amma sadarkaa kam keessa jirtu?

1. Namni Kufaaticha Dura

Namni guutummaatti Waaqayyoon amanachuuf uumame. Waaqayyo fedhii isaa akka guutu amanuuf uumame; yaaddoon hin turre. Fuulduraa fi fedhii isaa ni beeka ture, garuu Waaqayyoon amanachuun isaa cimaa waan tureef fedhiin sun ni guutama moo hin guutamu jedhanii dhiphachuun hin turre.

2. Namni Yeroo Kufaatichaa

Kufaaticha keessatti namni Waaqayyo dhugumaan isaaf yaada moo hin yaadu jechuun qorame. Kunuunsa Waaqayyoo fudhatee Dubbii Isaa amanachuu dandaʼa ture; garuu kunuunsa Waaqayyoo irratti shakkuu filate. Waaqayyoon amanachuu mannaa, humna mataa isaatiin fedhii isaa guutuu murteesse. Filannoon kun nama Waaqayyoo irraa adda baase; kun “Kufaatii Namaa” jedhama.

3. Namni Kufaaticha Booda

Kufaaticha booda namni fedhii isaa mataa isaatiin guutuu irratti xiyyeeffate. Eden keessatti Waaqayyoon akka hin amanne murteessuun isaa sanyii namaa hunda irratti dhiibbaa geessise. Fuuldura beekuu waan dandeenyuuf, fedhiin borii keenya akka guutamu mirkaneeffachuuf ni yaalla. Adeemsa kana keessatti garuu amantii Waaqayyoo bakka wantoota biraatiin buusna.

Namni waan isa barbaachisa jedhee yaadu argachaa yoo jiraate, yeroo baayʼee hin yaaddaʼu. Garuu amanannaan kun yeroo raafamu, yaaddoo fi dhiphinaan deebisa. Nageenya dhabuu jechuun, waan nu barbaachisa jennee yaannu argachuu dandeenya jechuun amanannaa dhabuudha. Namoota lama hojii isaanii dhaban, nyaataa fi maallaqa xiqqoo qaban yaadaa. Tokko “nyaata akkamittan bita?” jedhee yaaddaʼa. Inni biraa immoo “karaa tokkoon ni furama” jedhee hin yaaddaʼu. Fedhiin isaanii wal fakkaata; garaagarummaan amanannaa dha.

4. Namni Yesuus Kiristoosiin Baraarame

Yesuus Kiristoositti amanuudhaan ijoollee Waaqayyoo yeroo taanu, Waaqayyo fedhii keenya akka guutu amanachuuf dandeettiin keenya haaromfama. Jechoonni “amanuu,” “amanannaa kaaʼuu,” fi “itti hirkachuu” jedhu yeroo baayʼee yaada tokko ibsu. Waadaan Kitaaba Qulqulluu baayʼeen Waaqayyo nu akka kunuunsu mirkaneessa.

“Waaqni Ilma isaa illee utuu hin mararfatin hunduma keenyaaf dabarsee kenne sun akkamitti waan biraa hundumas isa wajjin akkasuma arjummaan nuuf hin kennu ree?” (Roomaa 8:32)

Waaqayyo lubbuu keenya bara baraa kunuunsuuf fedhii fi humna qabaate, fedhii yeroo ammaa keessattis Isa amanachuu dandeenya.

Hubachiisa: Kun namni Kiristoositti hin amanne yeroo hunda yaaddaʼa jechuu miti. Garuu amanaan, Waaqayyo Abbaa isaa waan taʼeef, yaaddoo jalatti jiraachuun isaaf dirqama miti.

5. Namni Ammas Karaarraa Maqaa

Garuu akkuma Addaam, Kiristaanonnis qorumsaan yaada “Waaqayyo na gargaaruu hin dandaʼu” yookaan “waan tokko irraa hafaa jira” jedhuun gowwoomfamuu dandaʼu. Kiristaanaaf yaaddoon shakkii—Waaqayyo isa kunuunsuu fi fedhii isaa guutuu irratti amantii dhabuu—mulʼisa. Waaqayyoon yoo hin amanne, fedhii keenya guutuuf wantoota biraa irratti amanannaa kaaʼna. Of eeggachuu baannaan, kun waaqa tolfamaa taʼuu dandaʼa.

Isin amma sadarkaa kam keessa jirtu? Waan baranne irratti hundaaʼuun, yaaddoon rakkoo sammuu yookaan keemistirii qaamaa qofa akka hin taane hubanna. Yaaddoon akkamitti Uumaa keenya wajjin walitti dhufeenya qabnu fi Isa amanannu wajjin wal qabata. Qaamaa fi sammuu keenya ni tuqa; garuu hidda isaa keessatti rakkoo hafuuraa qaba. Kanaaf furmaanni keenya, Waaqayyoon akkamitti akka amanannu yookaan hin amanne qorachuu qaba.

Kaayyoon kitaaba kanaa karaa lama qaba:

• Warra Waaqayyoon hin beekne karaa Yesuus Kiristoosiin Isa akka beekan, nagaa Inni kennus akka argatan gargaaruu.
• Amantoonni hundi nagaa Waaqayyoo isa guutuu, humna qabeessaa fi itti fufiinsa qabu akka muuxatan gargaaruu; kun kaayyoo Waaqayyoo nuuf qabu dha.

Nagaan keenya akka Abbaa keenya Waaqayyoon fedhii keenya hundaaf amanachuu dandeenyu taʼuu qaba. Amma achi hin geenye taʼa; garuu tarkaanfii tarkaanfiidhaan riqicha ceenee gara nagaa Waaqayyoo deemaa jirra.

Rakkoo Keenya Adda Baasuu

Yaaddoon yeroo wantoonni fedhii keenya barbaachisaa guutuuf amananne amanamoo taʼuu isaanii irratti shakkii nu keessatti dhalatu dhufa.

Waaqayyo fedhii keenya akka guutu yoo hin amanne, bakka amanannaan keenya Waaqayyoo irraa buqqaʼe sana namoota yookaan wantoota biraatiin guutuuf yaalla. Yeroo wantoonni irratti hirkanne kun tasgabbaaʼuu dhaban, nageenya dhabna; fedhiin keenya akkamitti akka guutamu hin beeknu.

Nageenya dhabuun, wantoonni irratti amananne yeroo akka hin amanamne arginu uumama. Sana booda burjaajii fi fuuldura irratti shakkii qabna. Fedhii gadi fagoon jireenya keenyaa yeroo baayʼee garaa keessa dhokata. Yeroo ijoollummaa irraa jalqabee barachuu dandeenya; waan nutti barameefis booda adda baasuun rakkisa.

Nageenya dhabuun akkuma kirkira lafaa, yaaddoo garaa fi jireenya keenya keessatti gadi fageenyaan raasa.

Waaqayyoon amanachuu yeroo dhabnu, fedhii keenya guutuuf madda garaagaraa irraa abdii eegna. Yeroo tokko maatii yookaan mootummaa, yeroo biraa herrega baankii, qabeenya kuufame yookaan namoota beekamoo taʼuu dandaʼa. Amanannaa bakka dogoggoraatti kaaʼuun kun yeroo baayʼee ijoollummaa keessatti osoo hin beekin baratama.

Mucaan tokko yeroo hundaa hin yaaddaʼu; garuu yeroo roobni guddaan dhufu maatiin isaa rifatee sodaa akka agarsiisan yeroo arguu, inni illee bubbee wajjin deebii yaaddessaa walitti hidhuu barachuu dandaʼa.

Namni qabeenya kuufame, namoota kaan, aangoo, amantii, hojii, maqaa fi wantoota hedduu irratti amanannaa kaaʼuu dandaʼa. Yeroo wanti amanannaa kana baatu dadhabu, amanannaan ni raafama; namni furmaata biraa ariitiidhaan barbaada.

Fakkeenyaaf, yeroo Kufaa Dinagdee Guddaa namoonni tokko tokko qabeenya isaanii dhabanii of ajjeesan. Rakkoon qabeenya dhabuu qofa miti; wanti amanannaan isaanii irratti ijaarame—qabeenyi—bade. Fuuldura isaanii akkamitti akka ilaalan hin beekne.

Namni rakkoo ni qunnama; Waaqayyo waan namni amanannaa isaa irratti kaaʼu raasu akka dandaʼu Kitaabni Qulqulluun nu akeekkachiisa. Ibroota 12:26–27 keessatti Waaqayyo “lafa qofa utuu hin taʼin samii illee” akka raasu dubbata.

Amanannaan keenya qabeenya invastimantii keessa kaaʼame irratti yoo taʼe, qabeenya sana eeguuf yaaddoo guddaa qabaanna. Gatii gabaa yeroo raafamu, yaaddoon garaa namoota baayʼee keessa gala. Biyyoota dinagdeen isaanii guddate keessatti, rakkoon yeroo baayʼee nyaata dhabuu qofa miti; waan irratti amananne balaa keessa galuu isaa dha. Namni tokko gabaa aksiyoonaa irratti, kan biraa hariiroo isaa irratti, kan biraa hojii, amantii, paartii siyaasaa yookaan maqaa aangoo irratti hirkata. Wanti irratti amananne yeroo raafamu, yaaddoon ni dhufa.

Yaaddoo fudhatanii jiraachuun jireenya keenya balleessa. Garaan keenya mootummaa Abbaa keenya isa bara baraa caalaa addunyaa darbitu kana irratti akka hirkatu agarsiisa. Qormaanni keenya of irratti xiyyeeffachuu irraa ol kaanee fedhii keenya harka Abbaa keenya samii isa nu jaallatu keessa kaaʼuu dha.