Karoora Waaqayyoo Amanachuu

Yeroo baayʼee haala tokko keessatti nu moʼu fakkaachuun isaa, hojii Waaqayyo nu hin waamne fudhannee waan jirruuf.

Yesuus wantoota baayʼee gochuu dandaʼa ture; garuu of daangessuun fedha Abbaa Isaa qofa gochuu filate. Faarfannaa 131 keessatti Daawit haala “humna koo ol” fakkaatu akkamitti akka qabate tarkaanfii sadiin haa ilaallu:

“Yaa WAAQAYYO, garaan koo of hin jaju; iji koos of hin tuulu; ani waan guddaa fi waan humna kootii ol taʼe keessa hin seenu. Ani garuu lubbuu koo afaan qabachiiseera; calʼisiiseeras; akkuma daaʼimni harma haadha isaa guusan tokko haadhatti irkatee boqotu sana, akkuma daaʼima harma haadha isaa guusanii lubbuun koo na keessatti calʼiste. Yaa Israaʼel, ammaa fi bara baraaf, WAAQAYYOON abdadhu.” (Faarfannaa 131:1–3)

Tarkaanfii 1: Dhugaa Waaʼee Waaqayyoo Labsuu

Waaqayyo Gooftaa dha; Isaaf ajajamuu qabna (lak. 1). Daawit “Yaa Waaqayyo” jedha. Maqaan kun YHWH, Waaqa kakuu, isa saba Isaa wajjin walii galtee qabu fi karaa eebba Isaa keessatti akka jiraatan ajaja Isaa kenne agarsiisa.

Inni amanamuu qaba (lak. 2). “Akkuma mucaa harma guurame haadha isaa bira jiru.” Lakkoofsa 2 keessatti Daawit nagaa Waaqayyoon amanachuu irraa dhufu agarsiisa.

Waaqayyo abdii keenya taʼuu dandaʼa (lak. 3). Daawit warra biroon, “Waaqayyoon abdadhaa” jedha. Waaqayyo jireenya keenyaaf qofa utuu hin taʼin, jireenya namoota birootiifis amanamaa dha.

Tarkaanfii 2: Dhugaa Dadhabina Keenya Fudhachuu

Yeroo wanti hundi gaarii fakkaatuttillee dadhabina qabna. Daawit mootichi bakka dadhabaa isaa himachuu hin sodaane. Nagaa Waaqayyoo keessa yeroo jiraannu, akkuma mucaa quufee harka haadha isaa keessatti boqotu taana (lak. 2). Daawit humna ofii isaatti hin hirkanne; Gooftaa irratti hirkate.

Taʼus, jireenya Daawit keessatti yeroo muraasa karaa ofii isaa filate jira. Yeroo akkanaa namoonni yakka hin qabne miidhaman; Daawit dogoggora isaatiin yeroo dheeraa gadda sammuu cimaa keessa darbe.

Karoora Guddaa!

Daawit mootii fi ajajaa waraanaa ture; kanaaf hojii guddaa keessatti hirmaata ture. Garaagarummaan jiru, Waaqayyo hojii Isaa keessatti akka hirmaatu isa waame. Hojiiwwan guddaan muraasni:

• Goliyaad ajjeesuu fi Filisxeemota loluu
• Mootii Israaʼel taʼee tajaajiluu
• Karoora mana qulqullummaa guddaa qopheessuu
• Diinota moʼuu
• Waaqeffannaa qulqulleessuu

Garaagarummaa keenya fi Waaqayyoo keessaa tokko, nuti jireenya fi hojii keenya irratti yaaddofna; Waaqayyo garuu hojii Isaa nama tokko malee illee hojjechuu dandaʼa. Taʼus, nuti waan arginuu fi waan harkaa qabnu irratti hirkannu illee, Inni hojii Isaatti nu hirmaachisuu filata. Maaliif garaa keenya hojii Isaa hojjechuuf qopheessinee, Isa amanachuu hin barannu?

Tarkaanfii 3: Dhugaa Haala Keenya Adda Baafachuu

Karoora Waaqayyoo fi karoora keenya gidduu garaagarummaa ifaan qabachuu qabna.

Karoora Waaqayyo jalqabe

Waaqayyo Daawitin hojii sanaaf ofuma Isaatiin waame; Daawit ofii isaatiin hojii guddaa keessatti of hin galchine: “Ani waan guddaa keessa of hin galchu” (lak. 1). Waaqayyo karoora Inni jalqabe kunuunsuuf waadaa gale, Daawitis Isa amanachuu akka baratuuf.

Karoora ofii keenya jalqabe

Karoora ofii keenya yeroo ijaarru, yeroo baayʼee Waaqayyo jalqabaa irraa keessatti hin hirmaatu. Daawit yaada ofii isaatiin yeroo tokko lakkoofsa uummataa fudhate; yeroo biraa Batishabaa wajjin cubbuu saalaa hojjete. Filannoon sun gatii guddaa isa kaffalchiise.

Haala keenya qorachuuf karaan gaariin jalqaba karoora sanaatti deebiʼanii, “Kun akkamitti jalqabe?” gaafachuu dha. Namni yaada sana wajjin wal qabatee fedhii hunda ofumaan kunuunsuu qaba jedhee yeroo yaadu, cubbuun bakka sana seeneera. Yaada ofii isaa Waaqayyo caalaa amanate; akka Daawititti gatii fi balleessaa ofii isaa baata. Yeroo tokko Waaqayyo karoora keenya diigu; wanti hundi nu moʼate fakkaatee nutti dhagaʼama; ayyaana Isaatiin immoo deebiʼinee Isa barbaanna. Waaqayyo karaa gaarii qaba.

Gaaffiiwwan kana of gaafadhaa:

• “Ani akkamittin dhimma kana keessa gale?”
• “Waaqayyo hojii kana akka hojjedhu na waamee moo, ani wantoota walitti qabee ofuma koo keessa seene?”
• “Garaan koo of tuulaa? Akeekkachiisa maatii fi hiriyoota koo dhagaʼuun natti ulfaataa?”
• “Qajeelfama Waaqayyoo hordofee? Daawit saanduqa kakuu sochoosu keessatti seera Waaqayyoo cabsuun rakkoo keessa gale.”
• “Lubbuu koo keessatti nagaa qaba? Waaqayyo waan hunda akka sirreessu tasgabbiidhaan amanachaa jiraa?”

Amma rakkoo maallaqaa keessatti kun akkamitti akka hojjetu haa ilaallu.

Baʼaa Maallaqaa

Gaaffii lama of gaafachuu qabna:

• Murtoo qajeelfama Waaqayyoo faallessu waan godheef haala kana keessa galeeraa?
• Yookaan Waaqayyoon amanachuu koo keessatti ulfinni Isaaf akka dhufuuf haala kana keessa jirraa?

Yeroo baayʼee maatii keenya keessatti maallaqaan wanti ulfaataa ture. Yeroo tokko meeshaaleen mana keessaa walitti aananii caccabuu jalqaban — tokko yookaan lama qofa miti; jaha yookaan torba taʼu. Isaan sirreessuuf yeroo argachuun rakkoo ture; garuu yeroo sana maallaqni caalaatti rakkoo guddaa ture.

Tarkaanfiin jalqabaa ani fudhadhe cubbuu tokko jireenya koo keessa jira moo jedhee of qorachuu ture. Yeroo tokko tokko Waaqayyo waan dogoggoraa hojjechaa jirru irraa akka deebinuuf nu adaba. Garuu yeroo sana cubbuu rakkoo kanaaf sababii taʼu tokko argachuu hin dandeenye.

Konkolaataan, meeshaaleen mana keessaa fi wantoonni xixiqqoon caccabaa turan. Yaadawwan yaaddessaa walitti qabamuu jalqaban: “Amma maal godha?” “Kana sirreessuu dandaʼaa?” “Haaraan gatii meeqa?” Dhugaan jiru, waan taʼaa jiru irratti toʼannaa baayʼee hin qabu ture. Meeshaaleen caccabuu qofa miti; kaffaltiin nu irratti walitti qabamaa ture.

Kun hundi yeroo ani seminaara yaaddoo moʼachuu barsiisaa jirutti taʼaa ture. Dhugaan ani barsiisaa ture sammuu koo keessatti haaraa ture. Kanaaf wantoota caccaban hundumaaf Gooftaa galateeffachuuf murteesse. Dubbii Waaqayyoo keessatti, “Waan hundumaa keessatti galata galchaa” jedha. Galgala yeroo maatiin keenya waliin kadhannu, tarree meeshaalee caccaban keessa deemee, caccabuu isaanii fi isaan sirreessuuf maallaqa dhabuu keenyaaf illee galata galchuu jalqabe.

Tarree sana walakkaa gaʼeen ijoolleen keenya kolfee qosa jalqaban. Waan caccabeef Waaqayyoon galateeffachuun isaanitti baayʼee nama dinqisiisa ture! Sana booda hundi isaanii ija bananii, Waaqayyo maal akka godhu hawwiidhaan eegaa turan.

Ani furmaata tokko illee hin qabu ture. Kana mannaa dadhabina keenya irratti xiyyeeffadhe — sun dhugaa ture. Of gad qabeen booda amanamummaa Waaqayyoo irra ija koo kaaʼuu dandaʼe; garaa koo keessatti nagaa argadhe. Yeroo dheeraa utuu hin turin, meeshaaleen sun karaa adda addaatiin sirraaʼuu yookaan bakka buufamuu jalqaban.

Yaaddoo moʼachuun yaadawwan yaaddessaa dafnee adda baafachuu qofa miti; sirriitti isaan balleessuus barbaada. Amma yaadawwan sammuu keenya keessa naannaʼan kun qorumsa taʼuu isaanii hubachuu qabna. Isaan cubbuu ofii isaanii miti; garuu of eeggachuu baannaan cubbuu fi yaaddootti nu geessu.

Dubbii Waaqayyootiin sammuu keenya yeroo hunda haaromsuu fi jireenya fi haala keenya of-eeggannoodhaan qorachuudhaan, ayyaana Waaqayyootiin akkuma faarfatichaa yaadawwan yaaddessaa hedduu dafnee ittisuu dandeenya.

Boqonnaa shan keessatti xiinxalli Dubbii Waaqayyoo jireenya Kiristaanaa keessatti iddoo murteessaa akka qabu argine. Boqonnaa itti aanu keessatti Dubbii Waaqayyootiin nagaa Waaqayyoo akkamitti argannu ni ilaalla. Boqonnaa jaʼaatti ceʼuu dura qajeelfamoota fi hojii irra oolmaa boqonnaa kanaa haa yaadannu.

Boqonnaa 5: Jireenya Keenya Tuquu

Qajeelfamoota

Yeroo dubbiftan qajeelfamoota keessaa kamtu caalaatti isin tuqe? Isaan murteessoo taʼan irratti mallattoo godhaa.

• Yaadawwan yaaddessaa sammuu keenya keessa naannaʼan battalumatti hubachuun nuuf idilee miti; yeroo baayʼee yaaddoo fi haala rakkisaa qofaan hubanna.
• Yaadawwan kana balleessuuf, tokkoon tokkoon isaanii ifa dhugaa keessatti madaaluu qabna.
• Yaadawwan yaaddessaa hin furamne walitti qabamanii, dhimma sirriitti adda baasuuf dandeettii keenya moʼu.
• Qorumsi tokko tokko furuuf baayʼee ulfaataa taʼuun isaa, dhugaa fi sobni wal keessa waan makamaniif.
• Sammuu haaromsuun Dubbii Waaqayyoo irratti xiinxaluudhaan sammuun keenya akka dhugaa irratti bocamu barbaada.
• Yaaddoo loluu keessatti sammuun haaromfame barbaachisaa dha; dhugaan sammuu keessatti iddoo guddaa qabachuu qaba.
• Dhugaa waaʼee Waaqayyoo, waaʼee ofii keenya fi waaʼee haala keenya dubbachuun yaadawwan yaaddessaa sirriitti balleessuuf nu gargaara.
• Haala kana keessatti miira keenya dhagaʼuun faayidaa qabu tokko, dadhabina keenya akka arginu nu gargaaruu isaa qofa.
• Namoonni Waaqayyoo gurguddoon illee gad of qabanii dadhabina isaanii Waaqayyo duratti himachuu qabu.
• Waan Waaqayyo barbaadu, karaa Waaqayyo barbaaduun yeroo hojjechuuf xiyyeeffannu, waadaa Isaa irratti amantiin keenya caalaatti jabaata.

Hojii Irra Oolchuu

Waaqayyo boqonnaa kana keessatti waan isinitti dubbateen, murtoo, karoora yookaan himannaa maalii gochuu qabdu?

• Faarfannaa 94 irratti shaakala sana hojjettanii? Dubbii Waaqayyoo sirriitti dubbisuuf of leenjisuudhaan, Waaqayyo waan hunda akka nuuf ibsu gaafachuu irraa bilisa taʼuu dandeenya. Faarfatichi rakkoolee lakkaaʼuun hin dandaʼamne fakkaatan qaba ture; garuu isaan hubate. Dadhabina isaa irratti amanamaa ture: Waaqayyoon amanachuu malee waan biraa gochuu hin dandaʼu. Humna fi fedhii Waaqayyoo isa gargaaru amanachuudhaan moʼe.
• Yaadawwan yaaddessaa jireenya keenya akka weeraran eeyyamnu taanaan, hin tasgabboofnu. Dubbii Waaqayyootiin yaadawwan kana irratti aangoodhaan yeroo baayʼee hin dhaabbannu. Tasgabbii dhabuu irraa ofitti amanamummaa dhabna; hamtichi saba Waaqayyoo yaaddessuudhaan tajaajila hojii irra jiru irraa isaan dadhabsiisuuf baayʼee hojjetu. Yeroo wanti ulfaatu salphaatti harka kennituu? Yeroo waan hedduun si moʼu fakkaatu maal goota?

Ragaa

Ani yeroo tokko fuula namootaa dura dubbachuu yaadu qofaaf hollachaa ture. Kutaa yunivarsiitii keessatti haasaa dhiheessuuf yeroo yaalu illee dubbii koo keessatti nan gufadha ture! Waaqayyo achii irraa karaa dheeraa na geesseera.

Sodaan lama ofitti amanamummaa koo balleessaa ture: namoonni na qeequ jedhee sodaachuun, fi maal akka jedhu irratti ofitti amanamummaa dhabuu. Rakkoo koo keessaa baayʼee isaanii, namoonni waaʼee koo maal akka yaadan irratti xiyyeeffachuu dhiisee, Waaqayyo haasaa yookaan barumsa sanaan maal hojjechuu akka barbaadu irratti xiyyeeffachuudhaan moʼe.

Suuta suuta waan murteessaa taʼe qofa — Waaqayyo waaʼee koo maal yaada? — akka taʼe baradhe. Waaqayyo xiyyeeffannoo koo qofa hin sirreessine; dandeettii dubbachuu koo illee guddisuuf na gargaare. Tarkaanfii sadii kana dura baradheera taʼee akkam gaarii ture!