Waaqayyoon Amanachuu

Yaaddoo fi sodaa kana akkamitti balleessina?

Namni rakkoo keessa yoo gale, jalqaba maal godha? Nama inni amanatu bira deema. Namoonni jalqaba Waaqayyo bira gargaarsaaf hin deemne jechuun nama gaddisiisa. Karaa biroo hunda yaalu. Waaqayyo namni fedhii isaa keessatti Uumaa isaa akka amanatuuf isa uume. Kufatii namaa dura amanannaan kun uumama isaa keessa ture; kufatii booda garuu akkas hin taane. Namni rakkoo yeroo qabaatu, gara Waaqayyootti isa ariʼu amanannaa uumamaa keessaa sana dhabee jira. Jireenyi hafuuraa dhugaan Waaqayyoon amanachuu dha. Amanannaa kana malee sodaa fi yaaddoon kaʼa.

Sodaa fi yaaddoo jala sababoonni buʼuuraa sadii jiru:

Amantii dhabuu — Amanachuu dhabuu — Shakkii

Isaan kun yeroo amanannaa keenya hojii irra hin oolchine dhufu. Yaaddoon keenya amantii dhabuu keenya wajjin, amantii dhabuu keenyas Waaqayyoon amanachuu diduu yookaan dadhabuu keenya wajjin hammam wal qabatu yeroo baayʼee hin hubannu.

Amanannaa kana akkamitti deebifanna?

Tarkaanfii buʼuuraa lama fudhachuu qabna. Inni jalqabaa amantii dhabuu keenya irraa qalbii jijjiirrachuu dha. Qalbii jijjiirrannaan rakkoo lama fura. Tokkoffaa, of tuulummaa garaa fincilaa keenya jala jiru dida. Lammaffaa, ajajamuu dhabuu keenya irraa yakka qabnuuf dhiifama nuuf bana. Qalbii jijjiirrannaan akkamitti humna akkasii qaba?

Qalbii jijjiirrannaan gad of qabnee ajaja Waaqayyoo akka hin eegne beekuu irraa dhufa. Guyyaa boqonnaa tuffanna; hawwii foonii hordofna; sobna; nama gowwoomsina; hadhaaʼina keessa jiraanna; hatna; maqaa namaa balleessina. Waaqayyoon dhugumaan amananne taanaan Isa sodaanna, Isaas hin fincillu. Yaaddoon mallattoo cubbuu taʼuu dandaʼa; yaaddoon itti fufaan immoo of tuulummaa garaa keenyaa mulʼisa.

Kana yeroo beeknu, garaa keenya gad qabnee Yesuus Kiristoos cubbuu keenya akka nuuf dhiisu fi jalʼina hunda irraa akka nu qulqulleessu gaafachuu dandeenya (1 Yohannis 1:9). Waaqayyo amanamummaadhaan walitti dhufeenya keenya Isa wajjin qabu deebisa; deebifama kana irraa amanannaan gadi fagoon ni guddata. Ati amanachuu dhabuu kee himuu qabdaa? Garaa kee keessatti qalbii jijjiirrannaaf bakka jiraa?

Jalqabuun yoo si rakkise, waaʼee yaaddoo keetii fi haala isaa Gooftaa wajjin dubbachuu jalqabi. Wanti kun sammuu kee keessa yeroo dhufu, shakkii fi amanachuu dhabuu kee argita. Waan sanas Gooftaa wajjin ifatti dubbadhu.

• Waaqayyo irratti amanannaa gadi fagoo guddifachuu qabna.

Amantii dhabuun baayʼee beekamaa dha; kanaaf himachuunis barbaachisaa dha. Erga amantii dhabuu kana irraa qalbii jijjiirrannee booda, bakka Waaqayyoon amanannu ni arganna. Walitti dhufeenya keenya Waaqayyoo wajjin jabeessuudhaan haaraa jalqabuu dandeenya. Isa amanachuu diduu keenya dura dhaabbachuuf yeroo qophoofnu, Gooftaa wajjin walitti dhufeenya dhihoo—isa keessatti hamma yaaddoo nu hin barbaachisnetti Isa amanannu—barbaaduu keenya Waaqayyotti himna. Furmaata ofii keenya akka hin qabne ni amanna. Isa nu barbaachisu ifatti ni labsina. Waaqayyo nu irraa kana barbaada: akka Isa dhaggeeffannu fi ajajamnu. Inni karaa Isaa adda taʼeen amanannaa kana nu keessatti guddisa.

Amanannaa sadarkaa sadii qaba. Isaan kana hubachuun weerarri yaaddoo cimaa maaliif akka dhufu caalaatti nu gargaara. Sadarkaan tokkoon tokkoon isaa hamma yaaddoon nu irratti humna qabaatu murteessa.

• Sadarkaa 1: Waaqayyoon amanachuu
• Sadarkaa 2: Of amanachuu
• Sadarkaa 3: Waan tokko illee amanachuu dhabuu

Fakkeenya Maatii

Adeemsa kana falmii maatii keessatti akkamitti furru fakkeenya godhadheen ibsa. Ijoolleen keenya yeroo wal lolan, ani fi haati manaa koo wantoota lama irratti walii galleerra. Jalqaba, dogoggora isaanii akka beekan gargaarru. Ani yeroo baayʼee, “Ati waan dogoggoraa tokko hojjettee?” jedheen gaafadha. Yeroo baayʼee lamaanuu waan dogoggoraa tokko hojjataniiru; garuu yeroo hunda hin amanan. Kanaaf nama biraa gaafadhee, wanti jedhu dhugaa taʼuu isaa mirkaneeffadha. Erga dogoggora isaanii beeknee booda, maal akka jedhan yookaan maal akka hojjetan ifatti akka himan isaan gaafanna.

Erga dogoggora isaanii himanii booda, wanti lammaffaa akka isaan godhan gaafannu dhiifama wal gaafachuu dha. Walitti araaramanii booda, “diina” taʼanii hin hafan; deebiʼanii hiriyoota taʼu.

Walumaagalatti, walitti dhufeenya deebisuuf wantoonni sadii barbaachisu:

1. Dogoggora keenya amanuu.

2. Dhiifama guutuu gaafachuu.

3. Walitti dhufeenya deebisuu.

Hojii Irra Oolmaa

Amma wantoota dogoggoraa hojjanneef garaa keenya gad qabnee haa kadhannu. Harʼa Gooftaa irratti amanannaa haaraa ijaarruu fi Isa jaallachuu barbaanna.

• Jireenya kee keessatti yaaddoo jiru adda baasi.
• Sababa kamiin iyyuu Waaqayyoon amanachuu diduu kee agarsiisu akka taʼe himadhu.
• Kiristoos cubbuu kee akka siif dhiisu gaafadhu.
• Waaqayyoon caalaatti amanachuu barachuuf fedhii kee kadhannaan himi.

Amma sadarkaa amanannaa jalqabaa haa ilaallu.

Guutummaa fi Nageenya Keessatti

Sadarkaan jalqabaa nama Waaqayyoon amanatu ibsa.

Namoonni Waaqayyoon amanatan nageenya qabu, tasgabbaaʼoo dha, amanannaa qabu; garaan isaaniis quufa. Sadarkaa amanannaa isa ol aanaa irraa jalqabna; sababni isaa achi gaʼuu barbaanna. Nuti hundi achi irraa hin jalqabnu; garuu kaayyoo keenya achi haa taʼu.

Waaqayyo ijoollee Isaa gara sadarkaa kanaatti geessuuf ni gammada; adeemsa kana keessattis obsaan nu eega. Rakkoon “Waaqayyo nu gargaaruu dandaʼaa?” yookaan “nu gargaaruu barbaadaa?” jedhu miti. Inni humna qaba; yeroo rakkinaa ijoollee Isaa gargaaruuf qophiidha. Caqasawwan kana sagalee ol kaasuun dubbisi:

“Inni yeroo keessan keessatti hundee jabaataa taʼa; fayyina, ogummaa fi beekumsa baayʼinaan kenna; Waaqayyoon sodaachuun qabeenya isaa ti.” (Isaayyaas 33:6)

“Inni iddoo ol kaʼaa irra jiraata; kattaan hin cabsamne daʼoo isaa taʼa; buddeenni isaa ni kennamaaf; bishaan isaa hin hirʼatu.” (Isaayyaas 33:16)

Namni Waaqayyo irratti hirkachuu fi Isa amanachuuf uumame. Garuu yeroo fincile, wantoota Waaqayyo yeroo addunyaa uume kenne irratti hirkachuu jalqabe. Waaqayyoon beekaa? Galateeffataa? Lakki. Yeroo Waaqayyo waan namni “na barbaachisa” jedhu argachuu akka hin dandeenye godhu maal taʼa? Namni yaaddaʼa; rifata.

Fedhii keenyaaf karaa qophaaʼe tokko yeroo hin argine, Waaqayyoon amanachuu dhabuu keenya furmaata ariifachiisaa barbaaduudhaan mulʼifna. Yeroo baayʼee Waaqayyo furmaata jalqabaa osoo hin taane isa dhumaa taʼa.

Kaayyoo Waaqayyoo keessaa tokko nama gara jireenya Isa irratti xiyyeeffatee Isa amanatutti deebisuu dha. Kanaaf Yesuus Kiristoos duʼee duʼaa akka kaʼu erge. Yesuus Addaam lammaffaa taʼee dhufe. Addaam inni jalqabaa qorannoo keessatti kufe; Addaam inni lammaffaa—Yesuus—garuu qormaata darbee hunda dhaale.

Waaqayyo Karaa Yesuusiin Nu Gargaara

Waaqayyo karaa Yesuusiin amanannaa keenya Isa irratti deebisa.

• Waaqayyotti dhihaachuun dandaʼama.

Waaqayyoon osoo hin taane ofii keenya akka amananne yeroo beeknu, yakka keenya fi dhiifama barbaaduu keenya ni hubanna. Waaqayyo qulqulluu dha; cubbuu keenya callisee bira darbuu hin dandaʼu. Kanaaf Yesuus murtii nu irra ture baachuuf fannoo irratti duʼuuf ergame. Kiristoositti amanuudhaan dhiifama guutuu fi walitti dhufeenya haaraa arganna.

• Garaa amantii haaraa arganna.

Waaqayyo karaa dinqisiisaadhaan keessa keenya jiraachuu jalqaba; uumama hafuuraa haaraa keessaa amanannaan Waaqayyoo haaraan ni guddata. Mallattoowwan amantii haaraa keessaa inni jalqabaa Kiristoositti amanuu keenya dha. Amanannaan keenya Waaqayyoo deebifama.

• Amanannaan keenya ni guddata.

Yesuus waan nuuf duʼeef, jireenya keessatti waan nu barbaachisu hunda irratti Isa amanachuu dandeenya (Roomaa 8:32). Yakka keenya yeroo arginu, Waaqayyo duʼa Kiristoos fannoo irratti karaa ayyaanaatiin akkamitti nu kunuunse illee ni argina. Jireenya keessatti fedhii tokko yeroo nu qunnamu, deebiʼanii Abbaa keenya isa samii bira deemnee akkamitti akka nu kunuunsu eeguu dandeenya. Kun hojii hojjechuu dhiisuu jechuu miti; hojii keenya yeroo hojjennu fi wanti nu harkaa hanqatu yeroo mulʼatu, fedhii addaa sana keessatti Gooftaa akka nu gargaaru amanachuu qabna.

Adeemsa kana yeroo hubattu, amanannaan kee akkamitti akka guddatu ni argita.

• Buʼaa amantii guddachaa jiruu.

Amantiin keenya yeroo guddataa deemu, Gooftaan akkamitti akka nu gargaare saffisaan dubbanna. Milkaaʼina keenya irratti of hin tuullu; rakkoowwan hedduu akka moʼannu fi kaayyoo barbaachisaa akka geenyu Gooftaan nu gargaaree akka jiru keessatti gammanna. Hojii Isaa jireenya keenya keessatti arguu keenyaaf ni gammanna.

Kutaa maatii Waaqayyoo taanee, Gooftaan fedhii keenya ni kunuunsa. Wangeelota keessatti Yesuus amanannaa akkanaa jabinaan jiraate. Yesuus yeroo hunda Waaqayyoon fedhii Isaa irratti amanachaa namoota biroo kunuunsuuf jiraate. Amanannaan akkasii Kiristoos yaaddoo guyyaa guyyaa irraa bilisa taʼee akka jiraatu Isa dandeessise. Caqasawwan kana sagalee ol kaasuun dubbisi:

“Waan tokko illee hin yaaddaʼinaa; garuu waan hundumaa keessatti kadhannaa fi waammata galataa wajjin gaaffii keessan Waaqayyotti dhiheessaa. Nagaan Waaqaa kan hubannaa hundaa ol taʼe sun karaa Kiristoos Yesuusiin qalbii fi yaada keessan ni eega.” (Filiphisiyus 4:6–7)

“Waaqni koos akka badhaadhummaa ulfina isaa isa Kiristoos Yesuus keessatti argamutti waan isin barbaachisu hunda isiniif ni guuta.” (Filiphisiyus 4:19)

Nama fi waadaa Waaqayyoo irratti amanuun haala ijaan arginu caalaa fagoo akka ilaallu nu dandeessisa. Kun amantii fi amanannaa Waaqayyo ijoollee Isaa hunda keessatti guddifachuu barbaadu dha. Amantiin adeemsa keessatti guddatti; barbaachisummaa isaa sirriitti hubachuuf sadarkaa amanannaa lama hafan illee beekuu qabna.

Amma sadarkaa amanannaa lammaffaa haa ilaallu.