Yaaddoo Ulfaataa Moʼachuudhaan Ragaa Jireenyaa Uumuu

Yaaddoo fi sodaa baayʼee duuba duuti jira. Namni kana fudhachuu hin barbaadu; sababni isaas duʼaa fi sodaa duʼaan wal qabatu akkamitti akka dandamatu yeroo baayʼee hin beeku. Duuti wantoota hin beekamne hedduu fuuldura keenya kaaʼa.

Hanga duʼa sodaannutti Waaqayyoof bilisaan jiraachuu akka hin dandeenye Waaqayyo ni beeka. Boqonnaa xumuraa kana keessatti, ijoollee Waaqayyoo warra moʼatan keessaa tokko akka taanuuf dhugaawwan humna qaban nu kakaasu. Seenaawwan dhugaa Kiristaanota duʼa dura jajjabinaan dhaabbatanis qajeelfamoota ijoo barnoota kanaa ifatti agarsiisu.

Ati nama moʼataa taataa moo rakkoon si moʼataa? Filannoon kun kan kee dha. Waaqayyo karaa Yesuus Kiristoosiin injifannoo nuuf qopheesseera.

Kaayyoon koo kitaaba kana keessatti, hojii Waaqayyo jireenya kee keessatti hojjetu irraa ragaa jireenyaa akka qabaattu fi ragaa sana hiriyoota keetti akka himtu si gargaaruu dha. Waaqayyo yaaddoo kee akkamitti akka moʼattu si gargaare namoota birootitti himuudhaan Isa galateeffachuu yaadadhu!

Haa kadhannu.

Yaa Abbaa, fedhiin guddaan Siifi namoota biroo tajaajiluuf nu keessa haa guutu. Qabeenya keenya yookaan lubbuu keenya keessaa wanti tokko illee jireenya keenya Siifii mootummaa Keetiif kennuu irraa nu hin dhowwin. Mootummaan Kee haa dhufu. Fedhiin Kee akkuma samii irratti taʼu lafa irrattis haa taʼu. Yaa Yesuus Kiristoos, Ati duʼaa fi sodaa duʼaa moʼatteetta. Awwaalli amma akka karra banameetti Si dura dhaabata. Hafuurri Kee inni moʼatu hanga bara baraatti jireenya keenya haa bulchu; maqaa Kee qulqulluu guddisnee ulfina guddaa Siif haa kenninu. Maqaa Kiristoosiin nan kadhadha. Ameen.

Nama moʼataa taʼuuf maal akka nu barbaachisu haa ilaallu.

Injifannoo

Nama moʼataa taʼuuf maal barbaachisa?

Mallattoo injifannoo fi qajeelfama injifannoo nu dura jiru haa ilaallu.

Mallattoo Injifannoo

Kophee fiigichaa Nike akka mallattoo injifannoo keenyaatti haa fudhannu. Maqaan Nike jedhu jecha Giriikii nikao jedhu irraa dhufa; hiikni isaa “moʼachuu” yookaan “injifannoo argachuu” jechuu dha. Mallattoon kun yaaddoo moʼachuuf waan barachaa turre ciminaan hojii irra oolchuu akka qabnu nu yaadachiisu.

Daangaa keenya hubachuu fi sammuu keenya akka Kitaaba Qulqulluutti yaaduuf deebisnee leenjisuu malee injifannoo hin argannu. Efesoon 6:10 keessatti ergamaan, “Gooftaa fi humna jabina Isaa keessatti jabaadhaa” jedhee nu gorsa. Lakkoofsa 13 irratti immoo, “waan hundumaa erga raawwattanii booda jabaattanii dhaabadhaa” jedha. Waaqayyo humna injifannoof nu barbaachisu nu keessatti uumu dandaʼa. Isin keessaa tokko tokko tarkaanfiiwwan boqonnaawwan darbanitti deebiʼanii, dhugaawwan humna qaban kana caalaatti gadi fageenyaan hojii irra oolchuun isin barbaachisa. Dhugaawwan kun jireenya koo jijjiiraniiru; hojii irra yoo oolchitan jireenya keessanis jijjiiruu akka dandaʼan nan amana.

Qajeelfama Injifannoo

Moʼachuun qajeelfama sadii gaafata. Keessumaa qabxiin jalqabaa, waan namni yeroo baayʼee tarree akkanaa keessatti eegu fakkaachuu dhiisuu dandaʼa; garuu jalqabarraa kaasee buʼuura keenya ture. Qabxiiwwan sadan kana haa ilaallu.

1. Waaqayyo warra caccaban, dadhaban fi yaaddoo keessa jiran gargaaruuf dhufe.

Yesuus dhukkubsattoota fayyisuuf dhufe; warra yaaddoo keessa jiranitti nagaa fiduufis dhufe. Kun abdii keenya dha. Kufaatii keenya, fedhii keenya fi cubbuu keenya amanuu qabna. Isaan kun walitti hidhata qabu mitii? Warri hafuuraan hiyyeeyyii taʼuu isaanii beekan qofa gara fuulduraatti deemuu dandaʼu. Qorichi tokkoon tokkoon dhukkuba murtaaʼeef kenname; Wangeelli Yesuus Kiristoos nama yaaddoo keessa jiruuf nagaa fi gammachuu fida.

2. Waaqayyoon amani; wantoota Inni uume irratti hin hirkatin.

Wantoota Waaqayyo uume irratti amanannaa keenya kaaʼuu dhiisuu qabna. Inni samii fi lafa illee guyyaa tokko akka darbu godhu dubbateera. Wanta dhaabbataa hin taane irratti hirkachuun sirrii dhaa? Yookaan ulfinaa fi humna Isa hin jijjiiramne sana irratti murteessitee amanattaa? Warri Waaqayyoon beekanii Isa amanatan nagaa kana argatu.

3. Obsaan itti fufi.

Fiigdonni baayʼeen yeroo tokko kakaʼanii booda ni dagatu; isaan gonfoo hin argatan. Nama saffisaan jalqabu miti, nama qormaata kam iyyuu keessatti Waaqayyoon amanachuu itti fufu dha gonfoo argatu. Yohannis 3:16 keessatti gochi “amanuu” jedhu amantii itti fufiinsa qabu agarsiisa: namni Kiristoositti amanuu itti fufu hin badu; jireenya bara baraa qaba. Amantiin keenya yeroo tokko qofa kaʼee badu osoo hin taʼin, itti fufiinsa qabaachuu qaba.

Kanaaf wantoota gurguddoo tokko yookaan lama qofa keessatti osoo hin taane, waan hundumaa keessatti Waaqayyoon amanachuuf of leenjisuu qabna. Namni tokko qajeelfamoota kana rakkoo yaaddoo guddaa tokko yookaan lama irratti hojii irra oolchee battalumatti boqonnaa argachuu dandaʼa. Kun gaarii dha; garuu achumatti dhaabbachuun gahaa miti. Sodaan hundi buqqifamuu qaba. Gara dhumaatti deemaa; nama moʼataa taʼaa. Yaaddoo keenya yeroo balleessinu nagaan Waaqayyoo inni guutuun ni dhufa.

Amma nama tokko hafuurri moʼataa qabu waan yaaddoo fi sodaan hin dandeenye akkamitti akka moʼate haa ilaallu.

Hafuura Moʼataa (Lakkoobsa 13–14)

Israaʼeloonni Gibxii keessaa baʼanii yeroo dhufan kallattiidhaan gara Biyya Abdachiifameetti seenuuf carraa argatanii turan. Biyyattii ilaaluuf basaastota kudha lama ergani; yeroo deebiʼan keessa isaanii kudhan gabaasa hamaa fidan. Magaalaawwan dallaa jabaa qaban keessatti diinonni humna guddaa qabu waan turaniif biyyattii moʼachuu dandaʼu moo hin dandeenye jedhanii yaaddaʼan. Biyyattii keessa seenuu irraa duubatti deebiʼuun isaanii sodaa irraa madde. Hafuurri shakkii saba keessa babalʼate; Waaqayyos isaan yeroo sana seenuuf qophaaʼoo akka hin taane murteesse.

Kanaaf Israaʼeloonni waggaa afurtama guutuu lafa onaa keessatti naannaʼan; basaastota oduu gaarii fidan lamaan malee dhaloonni sun ni duʼe. Kaaleb basaastota gaarii lamaan keessaa tokko ture. Inni hafuura moʼataa qaba ture. Akkamitti beekna?

Lakkoobsa 13:28–14:1 keessatti gabaasa basaastotaa dubbisna. Kaaleb, “dhugumaan ni moʼanna” jedhee saba jajjabeesse. Hafuurri moʼataa kun hafuura obsaan itti fufu ture. Waggoota afurtama booda illee Kaaleb ammas cimaa ture. Biyyattii erga seenanii booda, hoggantoota dura dhufee gaaffii nama hunda dinqisiisu dhiheesse.

Hafuura isaa moʼataa ibsan amaloota shan haa ilaallu.

Kaaleb waadaa Waaqayyoo gonkumaa hin daganne. Waggoota 45 booda salphaatti dagachuu dandaʼa ture. Yeroo sana namni baayʼeen magaalaa gaara Hebroon keessatti wiirtuu Anaaqim warra guguddoo taʼan weeraruuf yaadaa hin turre; biyyattii keessa bakka salphaa hedduun jiru ture.

1. Kaaleb yeroo lafti qoodamutti dhuunfaadhaan Hebroon gaafate (Iyyaasuu 14:12). Iddoo sana argachuuf ofumaan kaʼee gaafachuu qaba ture. (Guutummaa seenaa kanaaf Iyyaasuu 14:6–14 dubbisaa.)

“Ammas gaara Waaqayyo guyyaa sana dubbate sana naaf kenni. Guyyaa sana Anaaqim achi keessa akka turanii fi magaalaawwan isaanii gurguddoo fi dallaa jabaa akka qaban ati dhageesseetta. Tarii Waaqayyo ana wajjin taʼa; akkuma Waaqayyo dubbate isaan nan baasa.” (Iyyaasuu 14:12)

2. Kaaleb iddoo basaastota sodaachise sanauma barbaade (Iyyaasuu 14:12). Inni akka Waaqayyo dandaʼu Israaʼelotatti agarsiisuu barbaade.

3. Kaaleb amma nama waggaa 85 ture. Boqonnaa salphaa barbaadee hin taaʼu!

4. Fuuldura isaa lola guddaan jira ture. Anaaqim biyyattii irratti amma illee aangoo qabu turan. Dhaalli kun itti gaafatamummaa fi balaa guddaa qaba ture; sababni isaa lafti sun amma iyyuu harka Anaaqim keessa ture. Isa fudhachuuf yaaluudhaan lubbuu isaa illee dhabuu dandaʼa ture.

5. Lolli salphaan hin jiru. Anaaqim namoota baayʼee dheeraa fi qaamaan guguddoo turan.

“Achittis Nefiilimoota argine; ilmaan Anaaq Nefiilimoota keessaa dha. Nuti ija keenya duratti akka awwaannisaatti of argine; isaan birattis akkasuma turre.” (Lakkoobsa 13:33)

• Kaaleb sodaan osoo hin taane amantiidhaan jiraate.
• Waan ijaan mulʼatuun osoo hin taane waadaa Waaqayyootiin jiraate.
• Boqonnaa salphaa barbaaduu irra injifannoo barbaade.
• Humna namaatiin osoo hin taane humna Waaqayyootiin jiraate.

Qajeelfamni as irraa barannu kana: yeroo tokko tokko Waaqayyo haala humna keenya caalu keessa nu kaaʼa. Inni amanannaan keenya eessa akka jiru mulʼisuu barbaada. Kaayyoon Isaa humna Isaa guddaa agarsiisuu fi jireenya keenya keessatti ragaa galataa uumu dha.

Namoota biroo hafuura moʼataa guddifatanis haa ilaallu.

Garaa Jijjiirame, Jireenya Jijjiirame

Akka uumamaatti nama jajjabaa fi ofitti amanamoo taane fakkeessuu hin qabnu; nu keessaa baayʼeen akkas miti.

Barattoonni Yesuus kudha lamaan illee namoota yeroo jalqabaatti itti amanamanii hojii guddaa kennan fakkaachuu hin turre. Jajjabina irra kan hafe, amaloonni armaan gadii baayʼeen isaan keessatti mulʼatu turan.

• Sodaatan
• Yaaddaʼan
• Baqatan
• Lubbuu isaaniif sodaatu turan
• Wantoota isaaniitti maxxanu turan
• Of irratti hirkatu turan
• Abdii kutatu turan

Namoota akkanaa loltoota kee taasisuuf ni qacartaa? Tiksee waldaa kee taʼanii akka si tajaajilan ni barbaaddaa? Nu fakkaatu mitii? Garuu isaan kunneen barattoota Yesuus kudha lamaan turan. Haalli keenya harʼaa fuuldura keenya murteessuu hin qabu. Jireenyi jijjiiramuu dandaʼa.

Waaqayyo barattoota kana fayyadamee addunyaa jijjiire. “Ani nama kufaatii fi yaaddoo keessa hidhamen jira” jettee yoo yaadde, irra deebiʼii yaadi. Barattoonni akkuma kee turan.

Fannoo dura fi fannoo booda jireenya isaanii keessatti garaagarummaan baayʼee guddaa ture. Kanaaf seenaa isaanii namoonni yeroo baayʼee ragaa duʼaa kaʼuu Yesuusitti fayyadamu. Yeroo Yesuus fannoo irratti qabamu barattoonni hundi sodaa, yaaddoo fi burjaajii guddaadhaan baqatan. Yesuus akka kadhatan isaan gaafatee ture; isaan garuu hin kadhanne. Yaaddoo fi sodaan adda addaa isaan qabate. Yeroo Yesuus deeggarsa isaanii baayʼee barbaade Isa dhiisan. Ganuun Phexros, haaluma isaanii hunda bakka buʼuu dandaʼa.

Pheenxeqoosxee booda Hafuurri Qulqulluun barattoota irratti dhufe (Hojii Ergamootaa 1–2). Isaan duraanii hin turre. Ariʼatama lubbuu isaanii balaaf saaxilu keessatti illee Yesuus fakkaatan. Waaqayyoon amanatan. Waan boqonnaa kana keessatti nutis barachuu qabnu tokko argatan: Hafuura Waaqayyootiin guutaman. Ijaan arguun osoo hin taane amantiidhaan jiraatan. Ofii isaaniif duʼanii fedha Waaqayyootiif jiraatan.

Waaqayyo amantoota Isaa hunda Hafuura akkanaa kanaan guutuu barbaada. Jijjiirama nu barbaachisu jireenya keenya keessatti gochuu barbaada. Yaaddoo fi sodaa keessaa baanee Waaqayyo irratti amanannaa qabaachuu qabna. Jireenya kee keessatti iddoo kam keessatti jijjiirama argite? Eessa keessatti ammas jijjiiramni si barbaachisa? Yaaddoon fi sodaan kaayyoo Waaqayyoo jireenya keetiif qabu raawwachuu irraa akkamitti si dhowwe?

Rakkoowwan jireenyaa jajjabinaan akkamitti akka dura dhaabbannu haa barannu.