C. Hafuurri Qulqulluun Waaʼee Qajeelummaa Amansiisa

Yohannis 16:10

“waaʼee qajeelummaa, sababii ani gara Abbaa dhaquu fi sababii isinis siʼachi na hin argineef;” (Yohannis 16:10).

Lakkoofsi 8 hojii amansiisuu Hafuuraa isa sadarkaa sadii qabu irratti dubbachuu itti fufa; as keessatti addumaan qajeelummaa irratti xiyyeeffata. Baayʼeen keenya hojii Hafuura Qulqulluu garaa nama hin amanne keessatti raawwatu kana of eeggannoodhaan hin yaadne. Waaqayyo jalqaba; karaa hojii Hafuuraatiin garaa namaa sirriitti qopheessee, inni deebii sirrii Waaqayyoof akka kennu godha. Miirri yakkaa nama hin fayyisu; namni tokko ulaagaalee qajeelummaa Waaqayyoo akka beeku gochuunis isa hin fayyisu. Hojii kana fayyina wajjin tokko gochuu hin qabnu; kutaa adeemsa sanaa qofa dha.

Qajeelummaan hojii Hafuura Qulqulluu isa sadan keessaa sadarkaa lammaffaa, nama hin amanne keessatti hojjetuuti. Namni hin amanne hojii kana ni hubataa? Tarii dammaqinaan hin hubatu; garuu qabsoo keessaa baayʼee hubata. “Maal natti taʼaa jira?” “Maaliif akkas natti dhagaʼama?” “Maaliif waaʼee ofii koo akkas gadhee natti dhagaʼama?” jedhee gaafachuu dandaʼa. Qabsoon kun barsiisa ofitti amanamummaa yeroo ammaa beekamaa taʼe, kan dhugaan maal iyyuu taʼus namni hundi waaʼee ofii isaa gaarii akka yaadu barsiisu, ni morma.

Kutaan amansiisuu inni lammaffaan kun namni tokko bakka inni gaʼuu qabu akka hubatu godha. Tarkaanfiin jalqabaa gahaa taʼuu dhabuu isaa argisiise; ulaagaan qajeelummaa immoo ulaagaalee Waaqayyoo irraa hammam akka hafe mulʼisuudhaan hubannaa sana cimsaa deema. Cubbuu irratti amansiifamuun tarree kufaatii isaa mulʼisa; qajeelummaa irratti amansiifamuun immoo Hafuurri ulaagaa ol aanaa, ulaagaa Waaqayyoo, akka mulʼisu godha. Kun miira yakkaa isaa caalaatti cimsuudhaan baayʼee isa dhiphisa.

Barsiisni hojii gaarii, hojii gaariin namaa hojii hamaa isaa caaluu dandaʼa, kanaaf namni waan argate irratti xiyyeeffachuudhaan himata yakkaa cubbuu isaa dagachuu dandaʼa, jedhee soba. Kun barsiisa buʼuuraa amantiiwwan hundumaa keessaa tokko dha. Garuu namoonni hedduun ulaagaa qajeelummaa guutummaatti haaraa, kan kanaan dura matumaa hin beekne, arganii ni dinqisiifatu. Hafuurri hojii gaariin gocha hamaa bakka buusuu akka hin dandeenye mulʼisuudhaan koora isaanii cabsuu itti fufa. Wanti “tarii gadhee” jedhamee ilaalame, yeroo ulaagaa Waaqayyoo duratti ilaalamu hamaa taʼa. Ulaagaan qajeelummaa akka tulluu guddaa nama dura dhaabbatuu fi kana booda dagatamuu hin dandeenye taʼa.

Ulaagaa ol kaʼe kanaaf fakkeenya, jechoota Yesuus Lallaba Tulluu irratti dubbate keessatti argina. Hafuura Qulqulluun tajaajila Yesuus kan ulaagaalee qajeelummaa Waaqayyoo ifa godhu itti fufsiisuu Isaa hubadhaa. Nama ajjeesuu irraa of qusachuu qofa miti; Yesuus namoota irratti aaruun illee dogoggora akka taʼe dubbata (Maatewos 5:21–22). Dura namootaaf hamaa taʼuu keenya sababa kenninee sirreessuu dandeenya ture; amma garuu haguuggiin kaafamee cubbuun keenya—aariin keenya—mulʼateera. Namni kooraan guutame, “Ani akka namoota ajjeesaa gadhee sanaa nama hin ajjeefne” jedhee of jaja. Namni gad of qabu garuu nama bifa Waaqayyootiin uumametti aaruu qofaan ulaagaa irraa akka hafe, kanaafis adabbii akka maluuf hubata.

Wanti nama dinqisiisu, Yohannis lakkoofsa 10 keessatti hubannaa qajeelummaa kana balʼisa: “waaʼee qajeelummaa immoo sababii ani gara Abbaa dhaquu fi sababii isin siʼachi na hin argineef.” Yesuus addunyaa keessatti ulaagaa qajeelummaa jalqabaa taʼuu Isaa argisiisa. Erga Inni ol baʼee booda, Hafuurri ulaagaalee qulqulluu akkanaa mulʼisuuf ergame. Hafuurri yeroo baayʼee tikseen tokko waaʼee qajeelummaa akka lallabu yookaan maatiin tokko amala kabaja hin qabne, ulaagaa Waaqayyoo hin gammachiisneef daaʼima akka ifatu kakaasuudhaan kana hojjeta.

Jireenya qajeelummaa qabuun barbaachisaa akka taʼe dagachuu yookaan salphisuun salphaa dha. “Ani akkas gadhee miti” yookaan “Yoo xiqqaate isa nan caala” jennee quufna. Namoonni akkas jedhan, hamma tokko, qajeelummaa irratti amansiisuu Hafuuraa jalaa garaa isaanii jabeessaniiru. Amantoonni madaallii Hafuura Qulqulluu wajjin waliigalanii, qalbii jijjiirrannaa fi Wangeelatti amanuudhaan deebii kennuu qabu. Erga fayyanii booda, Hafuurri amanaan addunyaa keessatti ulaagaa qulqulluu kana akka baatuuf jireenya qajeelummaa isaa guddisa: “Iji hojii Hafuuraa garuu jaalala, gammachuu… gaarummaa…” dha (Galaatiyaa 5:22–23).

Gaaffiiwwan Tiʼooloojii

Amansiisuun Hafuuraa hammam “diduun hin dandaʼamne” akka taʼe, akkuma Kaaliivinistoonni dubbatan, ammallee qorachuu qabna. Yohannis 1:9 ifa nama hundumaa tuqu tokko dubbata:

“Ifni dhugaa kan nama hundaaf ifa kennu sun gara addunyaa dhufaa ture.” (Yohannis 1:9).

Garuu ifni kun yeroo hunda deebii gaarii hin fidu:

“Innis gara saba isaa dhufe; sabni isaa garuu isa hin fudhanne.” (Yohannis 1:11).

Haa taʼu malee, ifa kennuun amansiisuu wajjin tokko dha jennee dafnee murteessuu hin qabnu.

Faajjii qajeelummaa ol kaasuun tarkaanfii guddaa amantiin namaa matumaa raawwachuu hin dandeenye taʼus, ammallee gahaa miti. Tarkaanfiin sadii akka jiru, lama qofa akka hin taane, yaadadhaa. Amma gara fuulduraatti deemnee, waaʼee murtii yaaduudhaan hojii amansiisuu Hafuuraa isa sadaffaa of eeggannoodhaan haa hordofnu.