Dhaloota Waldaa Hojii Ergamootaa Keessatti

“Yohannis bishaaniin cuupheetii; isin garuu bultii xinnoo booddee Hafuura Qulqulluudhaan ni cuuphamtu.” (Hojii Ergamootaa 1:5).

“Yeroo hafuurri Qulqulluun isin irra buʼutti garuu humna ni argattu; isinis Yerusaalem keessatti, Yihuudaa hundaa fi Samaariyaa keessatti, hamma qarqara lafaattis dhuga baatota koo ni taatu.” (Hojii Ergamootaa 1:8).

“Hundi isaaniis Hafuura Qulqulluudhaan guutamanii akkuma hafuurri sun isaan dandeessisetti afaan gara biraatiin dubbachuu jalqaban.” (Hojii Ergamootaa 2:4).

Lakkoofsota muraasa kana qofaan illee, akkuma Yesuus dursee dubbate, Hafuura Qulqulluun waldaa irratti dhiibbaa guddaa akkamii akka godhe arguu dandeenya:

“Kunoo ani waan Abbaan koo waadaa isinii gale sana isiniif nan erga; isin garuu hamma olii humna uffattanitti magaalaa Yerusaalem keessa turaa.” (Luqaas 24:49).

Waadaan kun waan Yesuus gara samiitti ol baʼuu Isaa isa dhumaa dura irra deebiʼee mirkaneesse sana dha (Hojii Ergamootaa 1:4–5); kunis guutummaan Hafuuraa gaalee “Hafuuraan cuuphamuu” jedhu wajjin adda baafamuu akka qabu mirkaneessa.

Taateewwan Hojii Ergamootaa 1 fi 2 keessatti ibsaman jijjiirama guddaa saba Waaqayyoo irratti dhufe agarsiisu. Boqonnaawwan kun Kakuu Moofaa fi dubbii Yesuus, waan jireenya amantootaa keessatti taʼaa ture wajjin wal qunnamsiisu—waadaan Kakuu Moofaa raawwatame. Kanaaf Hojii Ergamootaa 1, dhufaatii Hafuuraa, hojii Inni jireenya hordoftoota Isaa keessatti hojjetu, fi dhiibbaa isaan irratti godhu (“dhuga-baatota koo ni taatu…” 1:8) irra deebiʼee dubbata. Isaan waan Yesuus Ayyaana Phenxeqosteetti, yeroo Yihuudoonni hundi walitti qabaman, akka taʼu itti hime kadhannaadhaan eegan (2:1). Dura geggeessitoonni mormitootaa Yesuus qofa irraa sodaachaa turan; amma garuu amantoota kumaatama haaluma wal fakkaatuun Hafuura Qulqulluutiin guutaman dura dhaabatan. Boqonnaawwan Hojii Ergamootaa lamaan jalqabaa keessatti mulʼanni humna Waaqayyoo akkam nama dinqisiisa—dhaloota waldaa isa Hafuuraan geggeeffamuu!

Hojii Ergamootaa 2:4 keessatti eenyutu “Hafuura Qulqulluutiin guutame”? Ergamoonni dhugumaan guutamuu isaanii haasaa Pheexiros irraa ifa taʼus, guutamuu kana isaan qofatti daangessuu hin qabnu. Namoonni hedduun achi jiran afaanota baayʼeedhaan dubbachuu isaanii irraa, amantoonni hedduun kadhannaadhaan Gooftaa eegaa turanis guutamuu isaanii ifa dha. Kun gaalee “hundinuu iddoo tokkotti walitti qabamanii” jedhuu fi Hafuurri warra achi jiran tokkoon tokkoon isaanii guutuu irraa hubatama, guutummaatti dirqama taʼuu baatus:

“Gidduma sana Phexros kaʼee amantoota gara 120 taʼan gidduu dhaabate.” (Hojii Ergamootaa 1:15).

Haasaan Pheexiros Hojii Ergamootaa 2 keessatti dubbate kana caalaatti jabeessa; inni waadaa Hafuura Qulqulluu amantoota hundaaf dhiheessa: “Waadaan kun isinii fi ijoollee keessaniif…” (Hojii Ergamootaa 2:39). Waadaa kam? Waadaa Yesuus ol baʼuu Isaa dura dubbatee fi Kitaabonni Kakuu Moofaa waaʼee isaa dubbatan sanuma:

“Kanaaf inni gara mirga Waaqaatti ol ol jedhee, abdii Hafuura Qulqulluu Abbaa biraa fuudhee waan isin amma argitanii fi dhageessan kana dhangalaase.” (Hojii Ergamootaa 2:33).

Hafuurri Qulqulluun warra amanan hundaaf kan taʼe utuu hin taʼin, Pheexiros akkamitti waadaa gochuu dandaʼa? Mirkaneessa humna qabeessa kana mormuun hin dandaʼamu. Kunis muuxannoo amantootaa boqonnaawwan Hojii Ergamootaa hafan, ergaawwan ergamootaa fi waldaa jaarraawwan keessatti balʼinaan ragaa baʼeera. Kanaaf amantoonni 120 dhufaatii Hafuura Qulqulluu eegan; eeganii humna Hafuuraa muuxatan, humni sunis battaluma namoota 3,000tti babalʼate (Hojii Ergamootaa 2:41).

Guutummaan Hafuura Qulqulluu cuuphamuu Hafuuraa isa Yohannis cuuphaan dursee dubbate wajjin akka walqabatu hubadhaa:

“Ani qalbii jijjiirrannaadhaafin bishaaniin isin cuupha. Inni na duubaan dhufu garuu na caalaa jabaa dha; ani kophee isaa iyyuu baachuuf hin malu. Inni Hafuura Qulqulluu fi ibiddaan isin cuupha.” (Maatewos 3:11).

Gooftaan namoota muraasa akka ergamootaa wajjin qofa hojjechuu mannaa, saba Isaa hunda Hafuuraan guutaa akka jiru argina. Waadaan kun warra amanan hundaaf ture; kunis dhiifama cubbuutiin Waaqayyo wajjin tokko taʼuu qofa utuu hin taʼin, Hafuurri keessa isaanii jiraachuu illee mulʼisa. Waaqayyo yeroo sanaa fi amma lafa irratti humnaan sochoʼaa jira. Maalii fi maaliif waan akkanaa hojjeta?

Taateen furtuu taʼe, dhiiga Yesuusiin Kakuu Haaraa jalqabsiisuu ture; kunis amantoota hunda irratti dhiibbaa guddaa qaba (Hojii Ergamootaa 2:37–40). Pheexiros gama barumsa amantiitiin hunda isaa sirriitti hubate (Hojii Ergamootaa 2:22–33): Hafuurri Waaqayyoo karaa amantii saba Isaatti dhiʼachuu dandaʼa. Isaan Masiihicha Kiristoos keessatti dheekkamsa Waaqayyoo jalaa dhokatan. Yesuus fannoo irratti duʼuu Isaa dura Hafuura caalaatti balʼinaan hojjechuu dhowwaa kan ture siʼachi hin jiru. Kanaaf, akkuma lallabni Pheexiros ifatti ibsu, waadaan Hafuuraa fi eebbi isa wajjin walqabatu hundi, loogii tokko malee, saba Waaqayyoo hundaaf—warra maqaa Yesuus waammatan hundaaf—taʼe (Hojii Ergamootaa 2:39).

Jireenya Waldaa

“Phexrosis Hafuura Qulqulluudhaan guutamee akkana isaaniin jedhe; “Isin yaa bulchitootaa fi maanguddoota uummataa!” (Hojii Ergamootaa 4:8).

“Erga isaan Waaqa kadhatanii booddee lafti isaan itti wal gaʼan sun ni sosochoote; isaan hundinuus hafuura qulqulluudhaan guutamanii ija jabinaan dubbii Waaqaa dubbatan.” (Hojii Ergamootaa 4:31).

“Anis waan Gooftaan, ‘Yohannis bishaaniin cuuphe; isin garuu Hafuura Qulqulluudhaan cuuphamtu’ jedhee ture sana nan yaadadhe.” (Hojii Ergamootaa 11:16).

“Barattoonnis gammachuu fi Hafuura Qulqulluudhaan guutaman.” (Hojii Ergamootaa 13:52).

Waaqayyo akkuma Kakuu Moofaa keessatti godhe, amantoota addaa tokko yookaan lama keessatti darbee darbee qofa hin hojjetu. Amma Hafuurri Waaqayyoo yeroo hunda qaama amantootaa guutuu keessatti hojjechuudhaan jireenya isaanii guuta. Akkuma Waaqayyo Israaʼeloota lafa Kanaʼaan gaʼuuf lafa onaa keessa geggeesse, Yesuus Kiristoos inni duʼaa kaʼe saba Waaqayyoo geggeessuu itti fufa. Akkuma dibamuun Eliyaas irraa gara Elsaaʼitti darbe, duʼaa kaʼuu Yesuus irratti dibamuun Yesuus irraa gara saba Isaatti darbe.

Dhuguma, kutaan Kitaaba Qulqulluu hedduun—Hojii Ergamootaa mataa isaa keessattis muraasa miti—waaʼee amala Hafuuraan guutamuu gaaffii kaasa. Garuu ragaan akkanaa hundi kaayyoo Waaqayyo saba Isaa hundaaf qabu isa caalaa guddaa keessatti ilaalamuu qaba. Waaqayyo biyya lafaa keessatti karaa saba Isaa jiraachuudhaan humnaan hojjeta; amala Kiristoos fakkaatu isaan keessatti uuma, akkasumas hojii harka isaanii jiru—saba hundumaa bartoota gochuu (Maatewos 28:18–20)—akka raawwatan kennaawwan hafuuraatiin isaan hidhachiisa. Kitaaba Hojii Ergamootaa guutuu fi sana booda illee kan arginu kana.