Dhugoonni Kiristaanaa buʼuuraa kun salphaatti hubatamanii jireenya keenya keessatti hojii irra ooluu qabu; kanaanis tokkoon tokkoon keenya guutummaa Hafuura Waaqayyootiin sochoofamnee jijjiiramna. Amantoonni hundi argama Waaqayyoo keessatti jireenya hafuuraa nama gammachiisu qabaachuu qabu jechuun warri kaarizmaatikii nu qoran fudhachuu qabna. Waadaan Yesuus amantoota hundumaaf ture. Akkuma Kakuu Moofaa keessatti mulʼatu, Waaqayyo nama kana yookaan sana irratti qofa ni dhufa, yookaan akkuma Kakuu Haaraa keessatti namoonni tokko tokko yaadan, warra “afaanota” dubbatan irratti qofa ni dhufa jechuun dogoggora. Nuti—duuka buutoonni Isaa dhugaan hundi—mana qulqullummaa Isaa taaneerra! Bishaanonni keessa keenya jiran, jalqaba jireenya keenya keessa humnaan burqanii jijjiirama dinqisiisaa isaanii erga raawwatanii booda qofa nu keessaa gara alaatti yaaʼu.

Sabni Waaqayyoo hundi walitti dhufeenya Gooftaa wajjin qaban keessatti dagaagaa jiraachuu dhabuun isaanii nama gaddisiisa. Waaqayyotti amanuu dhabuu dabalatee, wantoonni baayʼeen dhiʼeenya Gooftaa wajjin qabnu isa gadi fagoo gufachiisuu dandaʼu. Garuu itti fufuu keenya dura, ani waaʼee wal-argii dinqii addaa tokkoo utuu hin taʼin, dinqisiifannaa waliigalaa argama Waaqayyoo keessatti jiraachuu—kan yeroo Yesuus Kiristoositti amannu uumamu—dubbachaa akkan jiru ifa gochuun barbaada.

Amantoonni tokko tokko cubbuu hin himamin irraa kan kaʼe duubatti hafaniiru. Jireenya keenya keessatti fincila ifa taʼeef iddoo kennuu hin qabnu; qalbii jijjiirrannaa fi cubbuu himachuudhaan gara fuulduraatti ceʼuu qabna! Phaawulos warra Qorontos keessaa tokko tokko akka daaʼimaatti amala isaanii itti fufaniif isaan ifata (1 Qorontos 3:1–2). Guutummaa Waaqayyo itti isaan uume sana keessa gara fuulduraatti ceʼuun isaan barbaachisa ture. Taphni kubbaa miilaa kubbaa malee, yookaan bidiruun sharaa malee bishaan irra saffisaan deemtu eenyuun gammachiisa? Kanaaf nu amantoonni ayyaana Gooftaa isa irraa hafee barbaaduu qabna; Kiristoositti amanna jechuun yookaan yeroo hunda waldaa dhaquun jireenya Kiristaanaa akka ibsu tilmaamuu hin qabnu. Dhugaan isaa faallaa kanaa ti.

Argama Hafuuraa dhabuudhaan burjaajofnee yoo of argine, hamma kun irra caalaan furamutti buʼuura fayyinaa irratti xiyyeeffachuu qabna.

Fayyinni gara argama Waaqayyootti, jechuunis Hafuura Qulqulluun jireenya keenya keessa jiraachuutti nu geessa (akka qabdii yookaan kaffaltii duraatti; Efesoon 1:13–14). Kunis gara qulqullummaa nu geessa; qulqullummaan immoo guutummaa Hafuura Waaqayyootiif karaa bana. Muuxannoo dhuunfaa keenya ajaaʼibsiifachuuf yeroo dheeraa hin dhaabannu; kanaa mannaa, Hafuurri gara hojii gaarummaa fi kennaawwan hafuuraa keenya yeroo hunda fayyadamuutti caalaatti akka nu kakaasu haa goonu. Jireenyi Kiristaanaa keenya guutuun Hafuura Waaqayyoo isa nu keessa jiruun humna argachuu qaba!

Jireenya Gooftaa wajjin caalaatti gadi fagoo taʼe yoo barbaadne, kun gaarii dha. Jireenyi keenya guutuun argama Gooftaa caalaatti hawwuudhaan qabamuu qaba; kun gaarii fi uumamaa dha. Barbaacha kana keessatti Gooftaan gaaffii keenyaaf homaa hojjechaa hin fakkaatu jechuun yaaddaʼaa fi dhiphachaa taʼuu hin qabnu. Kanaa mannaa, Waaqayyo karaa Isaa addaa taʼeen yeroo sirriitti nu qunnamuuf karoora gaarii qabaachuu Isaa tasgabbiidhaan mirkanaaʼoo taʼuu qabna.

Hojiin Hafuuraa tarkaanfiiwwan hedduudhaan gabaabfamuu dandaʼa. Muuxannoon fayyinaa, amantii hojii Kiristoos isa fayyisu irratti qabnuun ibsamu, Hafuuri Isaa nu keessa jiraachaa gara argama Waaqayyootti nu fida. Walitti dhufeenya Waaqayyoo wajjin qabnu isa dhiʼoo sana irraa, jaalala qulqullummaa isa dhugaa fi jibba cubbuu fi jalʼinaa ni guddifanna. Walitti dhufeenyi dhiʼoo argama Waaqayyoo keessatti qabnu kun amala fi yaada keenya karaa barbaachisaa taʼeen boca; hojii gochuun barbaachisaa taʼe, jechuunis hojii gaarii, akka argamu godha (1 Ximotewos 6:18). Gooftaan kaayyoo jireenya keenyaaf qabu akka raawwannuuf nu boca; humna nuufis kenna.

Wanti kun hundi baayʼee addaa dha. Kun gaarummaa Isaa argachuun nuuf waan hin malleef qofa utuu hin taʼin, jireenya keenya isa hirʼuu taʼe keessattii fi karaa keenya hojjechuuf fedhii waan qabuufis. Obsaan Isaa maal nama dinqisiisa! Hiika dibamuu Yesuusii fi amantootaa yeroo ilaallu, kana caalaatti mariʼanna.

B. Hafuurri Yesuusin Dibuu Isaa

Luqaas 4:17–21; Isaayyaas 61:1–2

Dibamuun Yesuus, yeroo baayʼee amantoota wajjin walqabsiifamee kan hin ilaalamne taʼus, amanaa Kiristaanaatiif hiika guddaa qaba. Jalqaba barbaachisummaa dibamuu Yesuus ifa goona; itti aansuudhaan amantootaa wajjin walqabsiisna.

“Kitaabni raajicha Isaayyaas isatti kenname” (lakkoofsa 17). Yesuus raajiin Isaayyaas 61:1–2 guyyaa sana raawwatamuu isaa dubbate: “Barreeffamni kun harʼa gurra keessanitti raawwatame” (lakkoofsa 21). Kunis raajii Kakuu Moofaa Yesuusii wajjin walqabsiisa.

“kitaabni raajicha Isaayyaas isatti kenname. Innis kitaabicha banee kutaa akkana jedhamee barreeffame argate: “Hafuurri Gooftaa narra jira; akka ani hiyyeeyyiitti oduu gaarii lallabuuf, inni na dibeeraatii. Inni akka ani akka warri hidhaman hiikaman, akka warri jaaman argan, akka warri cunqurfamanis bilisa baʼan lallabuuf na ergeera; inni akka ani bara tola Gooftaa labsuufis na ergeera.” Innis kitaabicha cufee tajaajiltichatti deebisee kennee taaʼe; warri mana sagadaa sana keessa turan hundinuus xiyyeeffatanii isa ilaalaa turan. Innis, “Barreeffamni kun harʼa gurra keessanitti raawwatame” isaaniin jechuu jalqabe.” (Luqaas 4:17–21; Isaayyaas 61:1–2).

“Yeroo sana Yesuus Naazreeti ishee Galiilaatii dhufee Laga Yordaanos keessatti Yohannisiin cuuphame. Yesuus utuma bishaan keessaa ol baʼaa jiruu, samiin banamee utuu Hafuurri akkuma gugeetti isa irratti gad buʼuu arge.” (Maarqos 1:9–10).

“Hafuurri Gooftaa narra jira” (Luqaas 4:18) jechuun, yeroo Yesuus cuuphame Hafuurri Qulqulluun akkamitti Isa irratti akka dhufee fi Isa dibe argisiisa. “Hafuurri akkuma gugeetti isa irratti gad buʼuu” (Maarqos 1:10) jechuun, dibannii fi tajaajilli Hafuura Qulqulluu itti aanu Yesuus keessatti mulʼachuu isaa amansiisummaadhaan barsiisa. Amantoonni yeroo baayʼee tajaajila Yesuus isa humna qabeessa Waaqummaa Isaa wajjin walitti maku. Garuu Filiphisiyus 2:3–11 Yesuus humna Waaqummaa Isaa ofii isaatiif akka hin fayyadamne, dibata humna-qabeessa Hafuura Qulqulluu irratti akka hirkate ifatti dubbata. Ibroota 4, dhufuun Yesuus amantootaa wajjin—jechuunis, akka lubaatti—tokko taʼee isaan hubachuuf akkamitti akka Isa dandeessise; akkasumas nuti duuka buutota Isaa taanee gargaarsa Hafuura Qulqulluutiin akkuma Isaa amanamoo akka taanu akkamitti akka nu jajjabeessu mulʼisa.

“Inni na dibeera” (Luqaas 4:18) jechuun jireenyaa fi tajaajila Yesuus irra caalaan ibsa. Jechi “Kiristoos” jedhu jecha Giriikii as keessatti dibuu (chriō) jedhu irraa dhufe. Jechi Kakuu Moofaa dibamuuf oolu Masiih jedhama; akkuma jirutti gara afaan biraatti yeroo ceʼu Masiih jedhamee, afaan Ingiliffaatiin immoo Kiristoos jedhamee barreeffama (Yohannis 1:41)—Isa Waaqayyo dibe. Afaan Giriikii keessatti jechoonni dibuu ibsan afur jiru; as keessatti jecha dibata amantii yookaan qulqulluu ibsuutu fayyadame. Jechoonni idilee sadan (fakkeenyaaf, qaama dibuu) bakka biraatti fayyadamu. Fakkiin as jiru, Waaqayyo kaayyoo fayyisuu Isaa addaa raawwachuuf kennaawwan barbaachisan Ilma Isaatiif kennuuf Hafuura Isaa Isa irratti dhangalaasuu dha.

“Oduu gaarii lallabuuf” (Luqaas 4:18) jechuun, Hafuuri Qulqulluun ergama Dubbii Waaqayyoo ifatti lallabuu fi barsiisuu keessatti Yesuusiif mulʼataa fi humna akkamitti akka kenne waliigalaan ibsa. Kunis yeroo baayʼee mallattoowwan Hafuuraa, fakkeenyaaf jaamaan arguu, wajjin deema (Luqaas 4:18). Wanti Yesuus irratti taʼe barbaachisaa dha; sababiin isaas hojiin Hafuura Qulqulluu Isa keessatti mulʼate, hamma xiqqaa taʼeen illee, jireenya saba Isaa keessatti irra deebiʼee mulʼata.