C. Dibata Kiristaanotaaf Kennamu

1 Yohannis 2:20, 27

“Isin garuu Isa Qulqulluu sanaan dibamtaniirtu; isin hundis dhugaa ni beektu.” (1 Yohannis 2:20).

“Garuu dibanni isin isa irraa argattan sun waan isin keessa jiraatuuf namni tokko iyyuu isin barsiisuu hin barbaachisu; dibanni isaa sun garuu waan waaʼee hundumaa isin barsiisuuf, dibanni sun waan dhugaa malee soba hin taʼiniif akkuma inni isin barsiise sanatti isumaan jiraadhaa.” (1 Yohannis 2:27).

“Egaa kan akka nu isin wajjin Kiristoositti jabaannee dhaabannu godhuu fi kan nu dibe Waaqa;” (2 Qorontos 1:21).

Lakkoofsawwan armaan olii dibanni Kiristoos dibata amantoonni argatan wajjin wal fakkaachuu isaa ifatti agarsiisu. Guutummaatti tokkoo? Kun falmisiisuu dandaʼa. Garuu Abbaan Yesuusin dibuun Isaa argama Hafuura Qulqulluu isa humna kennuu fi amantoota jijjiirutti geessu wajjin walqabsiisuu akka qabnu fakkaata.

“Isin garuu Isa Qulqulluu sanaan dibamtaniirtu” jechuun, dibamuu amantootaa dibata karaa Kiristoos Waaqayyo biraa dhufu wajjin ifatti walqabsiisa. Kiristoos jechuun akkuma jirutti “Isa dibame” jechuu akka taʼe yaadadhaa: Christos—Kiristaanota. Dibanni kun mindaa hojii tokkoof kennamu utuu hin taʼin, amantii nama tokkoo irraa dhufa; sababiin isaas Yohannis akka waliigalaatti amantoota achi turanitti dubbachaa ture. Kana malees, “dibamtaniirtu” jechuun ammas jecha amantii yookaan qulqullummaa, kan Kiristoosiif fayyadame sanuma fayyadama (maqaan isaa chrisma).

“Isin garuu” (2:20) fi “isin” (2:27) jechuun, geggeessitoota filataman qofa utuu hin taʼin amantoota waldaa naannoo sana keessa jiran hundumaa argisiisa (1 Yohannis 1:3–4). Kanaaf dibanni kun wanta amantoota hundaaf waliigalaa taʼe dha. Erga xalayaa Phaawulos warra Roomaatii fi Qorontositti barreesse dubbisnee booda, kanuma eegna. “Akka nu ijoollee Waaqaa taane kan hafuura keenya wajjin dhugaa baʼus Hafuuruma sana” (Roomaa 8:16). “Nu akka waan Waaqni toluma nuu kenne hubannuuf Hafuura Waaqa irraa dhufe arganne malee hafuura addunyaa hin arganne” (1 Qorontos 2:12). Barsiisnii fi wal-qunnamtiin Hafuura Qulqulluu kutaa Phaawulos armaan olii keessatti barsiifame, dubbii Yohannis, “dibanni isaa sun ... waaʼee hundumaa isin barsiisu” (1 Yohannis 2:27), jedhuun mirkanaaʼeera. Kunis Hafuura Yesuusin dibe fi Hafuura amantoota dibu gidduu walitti dhufeenya akka jiru ammas ifatti agarsiisa.

“Isin isa irraa argattan” (2:27) jechuun, dibanni kun yeroo darbe amantootaaf akka taʼee fi amantii Kiristoositti haaraa arganne wajjin walqabatu mirkaneessa; dibata Yesuus argate wajjinis wal fakkaata. “Isa irraa argattan” (2:27) jechuun, dibata kana hojii keenyaan akka hin arganne; kennaa Waaqa Abbaa biraa nuuf kennamee fi qaama fayyinaa guutuu taʼe akka taʼe nu yaadachiisa. Kanaaf, haaromfamuu (Yohannis 3:3, 7) jechuun namni Hafuura irraa dhalachuu isaa qofaan utuu hin taʼin, amantii Kiristoositti qabuun jireenya haaraa argatee Hafuuraan jiraachuu isaatiinis mulʼata.

Hiika dibataa irratti falmiin tokko illee yoo jiraate, “waan isin keessa jiraatuuf” (lakkoofsa 27) jechuun hiika kana mirkaneessa. Dibanni kun Waaqayyo argama Hafuura Qulqulluutiin saba Isaa keessa jiraachuu yookaan jiraata taʼuu Isaa wajjin walqabata. Hafuurri taatee yeroo tokkoof qofa achi hin jiru; nu keessa jiraata, jechuunis itti fufiinsaan nu keessa jira.

Kanaaf, sabni Waaqayyoo akkuma Yesuus Hafuuraan dibama; kanaanis akkuma Yesuus godhe Kiristoosii fi Hafuuraan Waaqayyoo wajjin dhiʼeenyaan jiraachuu dandaʼa. Akkuma Kiristoos, fedha Waaqayyoo raawwachuuf adda baafamaniiru; hojiiwwan Waaqayyo isaaniif qopheesse raawwachuu irraa wanti isaan dhowwu hin barbaachisu (Efesoon 2:10). Hafuuraan kan kaʼe humna, ogummaa fi ayyaana Waaqayyoo qabna. Eebba kana mirkaneeffachuuf, Hafuuraan Gooftaa keessa jiraachuu yookaan Isaa wajjin wal-qunnamtii qabaachuu qofa nu barbaachisa. Kunis yeroo dhuunfaa guyyaa guyyaatti Isaa wajjin dabarsinu fi guyyaa guutuu Isaa wajjin wal-qunnamtii qabaachuun barbaachisaa taʼuu ammas jabeessa (“utuu gargar hin kutin kadhadhaa,” 1 Tasalonqee 5:17).

Waaqayyo amantoota dibuun Isaa, isaan jireenyaa fi ergama Kiristoos akka itti fufan Isaa eeguu mulʼisa; kanaaf sababa ittiin of qusannu hin qabnu.

Gabaabumatti

Dibanni amantoota hundaaf kennamu kun, amaloota amanaa dhugaa (waan inni taʼe) fi hojii Hafuura Qulqulluu amanaa keessa jiru irraa eegamu (waan inni hojjetu) mirkaneessuuf karaa biraa dha. Akkuma dibata Kiristoos, nutis Waaqayyoo wajjin wal-qunnamtii ulfina qabeessa mataa keenyaa fi tajaajila Abbaa raawwachuuf of kenninee hojjechuuf dandeettii qabna. Yesuus fedha Abbaa raawwachuuf dhufe; erga raawwatee booda (Yohannis 19:30), kaayyoo wal fakkaatuuf dibata addaa Abbaa irraa dhufe ijoollee Isaatiif kenneera. Kun fakkii Kiristoos mataa taʼee waldaan immoo dhagna Isaa taʼuu wajjin guutummaatti wal-sima. Fedha Isaa isa dinqisiisaa raawwachuuf qophoofnee hidhachiifamneerra.