Boqonnaa 9: Yaaddoo Moʼachuuf Tarkaanfiiwwan
Yaaddoo Moʼachuuf Tarkaanfiiwwan: Adeemsa Sadii fi Karaa Keenya
Adeemsa Tarkaanfii Sadii Sirriitti Barachuu
Boqonnaawwan dhumaa lamaan kun keessaa baayʼee nama kakaasan taʼuu dandaʼu. Hamma ammaatti wanti baranne si qoree fi si gargaareera jedheen abdadha. Amma garuu barnoota hunda tarkaanfii sadii gabaabaa keessatti walitti qabna. Kun hojii dinqii miti. Yaadadhu: nagaan murtoowwan sirrii walitti aanan irraa dhufa. Adeemsa kana sirriitti barachuun yaaddoo ati yookaan hiriyyaan kee qabu keessaa baayʼee irratti hojii irra ooluu dandaʼa.
Garaan qophaaʼuu malee wanti sirriitti hin hojjetu; garuu Waaqayyo nama keessatti hojjechaa jira taanaan, tarkaanfiiwwan kun deebifamaaf karaa isa gargaara.
Kaayyoon keenya yeroo dhiphinaa nagaa Waaqayyoo akka argattu qofa miti; Waaqayyo jireenya kee keessatti maal akka hojjete ragaa namoota biraatti himuu dandeessu akka qabaattu illee dha.
Kiristaanonni yeroo baayʼee namoota biroo waaʼee Gooftaa akkamitti akka dubbatan hin beekan. Sababni guddaan, Waaqayyo yeroo dhiyoo keessatti jireenya isaanii keessa maal akka hojjete ragaa haaraa hin qaban. Nama yaaddoo yookaan dhiphina keessa jiru wajjin yeroo dubbattu, “Gooftaan yaaddoo koo keessatti akkamitti akka na gargaare siif qooduu dandaʼaa?” jettee gaafachuu dandeessa. Sana booda Waaqayyo jireenya kee keessatti maal akka hojjete itti himi.
Haa kadhannu.
Yaa Abbaa keenya isa samii, jijjiirama irratti dubbachuun salphaa dha; jijjiiramni dhugaan garuu ulfaataa dha. Ati na jijjiiruu si barbaachisa. Kitaaba kana dubbisee, jireenya namoota biroo keessatti akkamitti akka hojjette dhagaʼee, dhumarratti garuu jireenya koo irratti homaa hin hojjenne nama taʼuu hin barbaadu. Yaa Waaqayyo, ayyaana kee isa dinqisiisaatiin yaaddoo fi dhiphina guyyaa guyyaa olii akka jiraadhu na gargaari. Ragaa jireenyaa naaf kenni; namoonnis hojii kee arganii haa dinqisiifatan. Maqaa Kiristoosiin nan kadhadha. Ameen.
Hattuun “Yaaddoo” jedhamu jireenya kee keessaa maal si jalaa fudhate?
Wanti Si Jalaa Bade Jiraa?
Namni tokko gara mana keetti dhufee qabeenya kee fudhachuu jalqabe maal goota? Yeroo baayʼee ni aarra; poolisii waamna. Garuu hattuu tokko irra deddeebiʼee jireenya keenya keessa seenee waan barbaade akka fudhatu eeyyamneerra. Isa dhaabuun akka dandaʼamu hin beekne.
Yaaddoon saamtuu fi hattuu dha. Rakkoon isaa, namoonni nagaa fi nageenya isaanii irraa akka saamu irra deddeebiʼee eeyyamuu isaanii dha. Akka nama nama doorsisee miidhisutti isa ilaalu; “homaa gochuu hin dandeenyu” jedhanii irraa fagaachuuf yaalu. Garuu namni akkasii mormii yoo hin arganne, hamma namni isa dura dhaabatutti waan barbaade fudhachuu itti fufa.
Isin keessaa tokko tokko wantoota gatii guddaa qaban—jaalala, gammachuu fi amantii—dhabdaniittu. Humni keessan xuuxameera; amantiin keessan baayʼee laafeera. Jireenya gammachuudhaan jiraachuun illee isin rakkisa.
Jaalala Dhabuu
Namni yaaddoo keessa jiru fedhii ofii isaa irratti xiyyeeffata. Fedhii namoota biroo kunuunsuuf humna hin qabu.
Gammachuu Dhabuu
Namni yaaddoo keessa jiru rakkoo taʼuu dandaʼuuf furmaata barbaaduu irratti xiyyeeffata. Wanta gaarii Waaqayyo jireenya keessatti kenne gammachuudhaan fudhachuu dadhaba.
Amantii Dhabuu
Namni yaaddoo keessa jiru shakkii isaa irratti xiyyeeffata. Karaan Gooftaa isa gaarii taʼuu, yookaan rakkoon akka furamu illee hin amanu. Namni tokko achuma taaʼee yaaddoon waan barbaade akka fudhatu eeyyamuu dandaʼa. Hattuun sun yeroo tokko hirriba kee gaafata; ati isa kennita. “Kana qofaan haa dhaabu” jettee abdii qabda. Garuu deebiʼee fedhii nyaataa kee fudhata. Sana booda fayyaa kee irratti dhufa. Ati immoo qoricha, yaala yookaan mala biraatiin itti fufuu yaalta.
Kun baayʼee fageenyaan dubbachuu fakkaachuu dandaʼa; garuu jireenya namoota hedduu keessatti akkasuma taʼa. Ati yookaan hiriyyaan kee amma haala kana keessa jiruu dandeessu. Namoonni baayʼeen abbaa irree hamaa kana jireenya isaanii keessatti fudhataniiru.
Duraan akka itti mormitu hin beekne taʼuu dandaʼa; amma garuu ni beekta. Boqonnaawwan kana erga dubbistee booda, humna Waaqayyootiin dhaabbattee diina kana mormuu akka dandeessu hubatteetta jedheen abdadha.
Gooftaan Dubbii Isaa keessatti hirriba, fedhii nyaataa fi fayyaa kee deebiftee argachuu akka dandeessu nuuf mirkaneesseera. Jaalala, gammachuu fi amantii kees deebiftee fudhachuu dandeessa. Isaan Waaqayyo siif kenne; yaaddoon isaan akka si jalaa fudhatu eeyyamuuf sababa hin qabu. Wanta tokko akka fudhatu yoo eeyyamte, kan biraa illee fudhata; ati “dhaabi!” hamma jettutti fudhachuu itti fufa.
Yeroo gabaabaa fudhadhuutii yaaddoon jireenya kee keessaa maal akka si jalaa fudhate yaadi. Namummaa Waaqayyo akka taatu siif karoorse keessaa hammam si hirʼise? Wanta kana galmee yookaan waraqaa shaakala kee irratti barreessi. Harʼa yaaddoo tarkaanfii sadii ifa taʼeen akkamitti akka moʼattu ilaalla.
Jalqaba mala keenya haa ilaallu.
Karaa Keenya
Kadhannaan Gooftaa akka fakkeenya kadhannaatti nuuf kenname. Yesuus jecha tokko qofa irra deddeebiʼee dubbachuun kadhannaa sirrii miti jechuun akeekkachiise. Kadhannaan keenya jireenya keenya wajjin wal qabatee dhuunfaa taʼuu qaba. Kadhannaa Gooftaa keessatti kaayyoo guguddoo sadii argina:
- A1 — Dhugaa Waaqayyoo mirkaneessuu.
- A2 — Fedhii keenyaaf gargaarsa gaafachuu.
- A3 — Haala keenya qorachuu.
A1: Dhugaa Waaqayyoo Mirkaneessuu
“Yaa Abbaa keenya isa samii keessa jirtu, maqaan kee haa qulqullaaʼu.” (Maatewos 6:9)
- Waaʼee Waaqayyoo fi walitti dhufeenya Inni nu wajjin qabu dhugaa labsuu.
Waaqayyo Abbaa keenya dha. Inni nu kunuunsa; jireenya keenya keessattis qulqullummaa Isaa akka mulʼisu barbaanna.
“Mootummaan kee haa dhufu; fedhiin kee akkuma samii keessatti taʼu, lafa irrattis haa taʼu.” (6:10)
- Fedha Waaqayyoo mirkaneessuu fi akka raawwatamu fedhii keenya himuu.
Mootummaan Isaa akka dhufu barbaanna. Jireenya keenya qofa irratti yaaddachuu irra, mootummaa Isaa irratti xiyyeeffachuu qabna. Wanti karaa keenya osoo hin taane karaa Isaa akka raawwatamu barbaanna.
A2: Fedhii Keenyaaf Gargaarsa Gaafachuu
“Harʼa buddeena guyyaa keenya nuuf kenni.” (6:11)
- Fedhii keenya adda baasuu fi gaafachuu.
Hundumti keenya fedhii guyyaa guyyaa akka nyaataa fi bishaanii qabna. Fedhii dhuunfaa biroo illee qabna. Inni isaan beeka. Ifatti Isaaf himi.
“Akkuma nuti warra nu yakkaniif dhiifama goonu, yakka keenya nuuf dhiisi.” (6:12)
- Walitti dhufeenya deebisuu: dhiifama gochuu fi dhiifama gaafachuu.
Nuti Waaqayyoon fi namoota biroo miineerra; namoonni biroonis nu miidhaniiru. Dhiifama gochuu fi bakka barbaachisutti dhiifama gaafachuu qabna. Walitti dhufeenyi deebifamuu qaba.
A3: Haala Keenya Qorachuu
“Qorumsa keessa nu hin galchin; hamaa irraa nu oolchi.” (6:13a)
- Qajeelfamaa fi eegumsa Isaa barbaaduu keenya himuu.
Isa gaafachuun qofti illee eegumsa akka barbaannu fi gargaarsa Isaa akka nu barbaachisu agarsiisa. Garuu yeroo wal fakkaatutti, dhugumaan eegumsa sana barbaannaa? Qorumsa irraa fagaachuu dhugumaan barbaannaa? jechuun garaa keenya qorachuu qabna.
“[Mootummaan, humnii fi ulfinni bara baraan kan kee ti. Ameen.]”
- Waaqa waaʼee Isaa waliigalaan dhugaa labsi. Waaqayyoon galateeffadhu!
Dhugaa Waaqayyoo hamma mirkaneessinu, mootummaa dukkanaa sobni irratti hirkatu hamma raafama. Itti jabinaan waan dhugaa fi gaarii taʼe sagalee ol kaasii dubbadhu.
Kadhannaan dhuunfaa yeroo baayʼee dhugaa dha; sababni isaa jireenya keenya fedha Waaqayyoo wajjin walitti hidha. Akkasitti yeroo kadhannu, Waaqayyoon caalaatti amanachuu jalqabna. Dhugaa Isaa argina; lubbuun keenyas ni jajjabaata. Kadhannaan karaa Waaqayyotti dhihaannu keessaa isa guddaa dha.
Adeemsa Sana
Namni maaliif akka yaaddamu hubachuu dandeenya; garuu yaaddoo sana akkamitti balleessina? Amma barnoota hanga ammaatti baranne walitti qabachuun barbaachisaa dha. Hiriyyaan kee tokko dhufee “baayʼee yaaddaʼeera” si jedhe maal jetta? Maal kadhatta? Yeroon kun amantii kee itti qooddu—yaaddoo isaa moʼuuf isa gargaaru—taʼuu dandaʼa.
Kadhannaan Gooftaa tarkaanfii sadii nuuf kaaʼa.
1. Dhugaa Waaqayyoo Mirkaneessi
Dhugaa haala kee wajjin wal qabatu labsi. Dhugaawwan kun yaada kee bocuu jalqabu. Miira kee keessatti dhugaa fakkaachuu dhiisus, labsi. Dhugaa waan taʼeef.
Fakkeenyaaf, yoo sodaatte, Waaqayyo bakka hundumaatti akka jiru dhugaa isaa labsi. Inni yeroo hunda dhiʼoo dha. Ani intala koo tokko yeroo isheen xinnaa turte, abbaa fi haati ishee yeroo mana hin jirre sodaa qabdu irratti akkana barsiise: dhugaan isheen yaadachuu qabdu Waaqayyo yeroo hunda akka ishee wajjin jiru dha. Abbaa fi haati manuma keessa yeroo jiran illee, dhugumaan kan eegu Waaqayyo dha. Sana booda caqasawwan Waaqayyo saba Isaa wajjin akka jiru dubbatan waliin ilaalla.
Yaaddoo keenya dhugaa Waaqayyootiin dura dhaabanna!
2. Gargaarsa Gaafadhu
Kadhannaa kana keessatti gaaffiiwwan garaagaraa jiru:
- Fedhii guyyaa guyyaa akka nyaataa nuuf qopheessuu.
- Bakka Waaqayyoon fi nama sirriitti hin jaallannetti dhiifama.
- Hamaa irraa eegumsa.
Waaqayyoon gaafachuun Isa irratti hirkachuu keenya mulʼisa. Akka kanaaf uumamne. Wanti hundi hanga caccabutti kadhachuu dhiisuun nama gaddisiisa. Waan nu barbaachisu hundi nu harka jira fakkaatu yeroo illee Waaqayyo irratti hirkachuu barachuun gaarii dha.
3. Haala Keenya Qori
Nuti lolaa hafuuraa keessa akka jirru yeroo baayʼee irraanfanna. Fedhii qaamaa qofa yaaduu hin qabnu; eegumsa hafuuraa illee nu barbaachisa. Kufaatii darbe qofa osoo hin taʼin, kufaatii gara fuulduraa irraa illee ooluu yaaduu qabna. Furmaata guutuu barbaanna.
Boqonnaa itti aanu keessatti qabxiilee kana caalaatti gadi fageenyaan ilaalla; asitti garuu waliigala isaanii qabachuu barbaada. Yaaddoo moʼachuuf tarkaanfiin sadii: mirkaneessuu, gaafachuu, qorachuu. Tokkoon tokkoon isaa kutaa garaagaraatti balʼachuu dandaʼa; garuu akka salphaatti yaadattuuf Kadhannaa Gooftaa wajjin wal qabsiifneerra.
Caqasawwan Kitaaba Qulqulluu: yoo kan biraa jedhamee hin ibsamne, Biblica® Hiikkaa Ammayyaa Banamaa Haaraa™, Loqoda Dhiʼaa irraa fudhatamaniiru. Mirgi seeraan eegama © 2022 Biblica, Inc. Caqasawwan kun eeyyama Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International jalatti fayyadama irra oolaniiru.