ବାବିଲ୍ ଦୁର୍ଗ ଓ ଜଗତର ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ

ବାବିଲ୍ ଦୁର୍ଗର ଘଟଣାରୁ ଜଗତରେ ଏତେ ଭାଷା କିପରି ଆସିଲା, ତାହା ବିଷୟରେ ଜାଣୁ। ଭାଷାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ପରିବାରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ। ମୂଳ ଲେଖକଙ୍କ ମତରେ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେଇଥିବା ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ବିରୋଧ ଯୋଗୁଁ ଭାଷାର ସାଧାରଣ ମୂଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅବହେଳିତ ହୋଇଥିଲା।

ଆଦି ପୁସ୍ତକ ୧୧ର ଆରମ୍ଭରେ ବାବିଲନ୍‌ରେ ବହୁ ପୂର୍ବେ ଘଟିଥିବା ଏକ ଘଟଣା ଅଛି। ଏହା ଜଗତର ସଂସ୍କୃତିକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବଦଳାଇଦେଲା। ଅଧ୍ୟାୟ ୧୦ କେଉଁମାନେ ଜଗତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ କେଉଁଠି ବସବାସ କରୁଥିଲେ, ତାହାର ବଡ଼ ଚିତ୍ର ଦିଏ। ଅନେକ ଭାଷାର ସୃଷ୍ଟି ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧ର ଏହି ଘଟଣା ଇତିହାସରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ।

ଜଗତ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ବାଧାଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ଓ କ୍ରମେ ଆଗେଇଯାଉଛି। କ୍ଷମତା ଓ ଧନର ଆକାଂକ୍ଷା ବିଶ୍ୱସଂସ୍କୃତିର ଏହି ଧାରାକୁ ଚଳାଉଛି। କିନ୍ତୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଷାର ଲୋକ ମୁକ୍ତି ପାଇ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରିବେ।

ନୋହ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅର ପାପର ଘଟଣା (୯:୨୦–୨୭) ପ୍ରଳୟ ପରେ ଗଢ଼ିଉଠିବାକୁ ଥିବା ସମାଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦୋଷ ମନେ ପକାଏ। ପରମେଶ୍ୱର କୌଣସି ଭ୍ରାନ୍ତ ଆଶାରେ ନଥିଲେ। ମଣିଷ ସବୁବେଳେ ଏକ ଆଦର୍ଶ ଓ ନିଖୁଣ ସମାଜ ଖୋଜେ। କିନ୍ତୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଜଣାଏ ଯେ ପ୍ରଳୟ ପରେ ନୋହଙ୍କ ନୂଆ ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ନିଖୁଣ ସମାଜ ମିଳିବ ନାହିଁ। ପାପ ମଣିଷର ସ୍ୱଭାବକୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିଥିବାରୁ ସେ ଯେଉଁଠି ଯାଏ, ପାପ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଯାଏ।

ବାବିଲନ୍‌ର ଜିଗୁରାଟ୍ ଓ ପୁରାତନ ବର୍ଣ୍ଣନା

ପ୍ରାଚୀନ ମେସୋପୋଟାମିଆ ସମଭୂମିରେ ନିର୍ମିତ ଅନେକ ଜିଗୁରାଟ୍‌ ମଧ୍ୟରୁ ବାବିଲ୍ ଦୁର୍ଗକୁ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବୁଝାଏ। ଜିଗୁରାଟ୍ ହେଉଛି ସୋପାନ ଆକାରର ଏକ ଉଚ୍ଚ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ। ସେଗୁଡ଼ିକର ଶୀର୍ଷରେ ମନ୍ଦିର ଥିବାର ସୂଚନା ମିଳେ। ଏଠାରେ କେବଳ ସାମରିକ ନିରୀକ୍ଷଣ ନୁହେଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

ମୂଳ ଲେଖାରେ ବାବିଲନ୍‌ର Etemenankiକୁ “ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀର ଭିତ୍ତିସ୍ଥାନର ମନ୍ଦିର” ବୋଲି ପରିଚୟ ଦିଆଯାଇଛି। ୱିକିପିଡ଼ିଆକୁ ଆଧାର କରି ନବୂଖଦ୍‌ନିତ୍ସର ରାଜାଙ୍କ ଏକ ପୁରାତନ ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି:

“ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ରାଜା ପୃଥିବୀର ସାତ ଜ୍ୟୋତିର ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଶୀର୍ଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିନଥିଲେ। ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଲୋକେ ନିଜ କଥାକୁ ସୁସଙ୍ଗତ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରୁନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ତାହା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟଠାରୁ ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ବିଜୁଳି ତାହାର ଖରାରେ ଶୁଖାଯାଇଥିବା ମାଟିକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରିଦେଇଥିଲା; ବାହାରର ଇଟା ଫାଟିଯାଇଥିଲା ଓ ଭିତରର ମାଟି ଗଦା ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା। ମହାପ୍ରଭୁ ମରୋଦକ ଏହାକୁ ମରାମତି କରିବା ପାଇଁ ମୋ ମନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ମୁଁ ସ୍ଥାନ ବଦଳାଇଲି ନାହିଁ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ଭିତ୍ତିପଥର ହଟାଇଲି ନାହିଁ। ସେହି ଭିତ୍ତିରେ ମୁଁ ନିର୍ମାଣ କଲି; ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଯେପରି ଥିଲା, ସେପରି ତାହାର ଶୀର୍ଷକୁ ଉଚ୍ଚ କଲି।”

— ମୂଳ ଇଂରାଜୀ ଲେଖାରେ ନବୂଖଦ୍‌ନିତ୍ସରଙ୍କ ନାମରେ ଉଦ୍ଧୃତ ବର୍ଣ୍ଣନାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ; ଏହା ବାଇବେଲର ଉଦ୍ଧୃତି ନୁହେଁ।

ଲୋକମାନଙ୍କ କଥା ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୋଇଯିବାର ଉଲ୍ଲେଖକୁ ଲେଖକ ବାବିଲ୍‌ର ଭାଷାଭେଦ ସହିତ ଯୋଡ଼ନ୍ତି। ସେହିପରି ପୁରାତନ ଗଠନର ଭଙ୍ଗା ଅଂଶ ଧୂଳିମାଟିରେ ଢାଙ୍କିହୋଇ ଚାରିପାଖର ଭୂମିଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଟିଲା ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ସେ ବୁଝାନ୍ତି।

ବାବିଲ୍ ଦୁର୍ଗର ଘଟଣା କେବେ ହେଲା?

ମଣିଷର ଦୁଷ୍ଟତା ପୁଣି ସୀମା ଟପିଯାଉଥିଲା ଓ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିଚାର ଆସିବାର କାରଣ ହେଉଥିଲା। ମଣିଷକୁ ଅନେକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ କରି ପରମେଶ୍ୱର ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଖାଇଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଷାଗୋଷ୍ଠୀ ପରିବାରକୁ ଆଧାର କରି ଗଢ଼ିଉଠିଥିବ ବୋଲି ଲେଖକ ମନେ କରନ୍ତି। ଆଦି ପୁସ୍ତକ ୧୦ରେ ସତୁରି ଲୋକଗୋଷ୍ଠୀର ଧାରା ଦେଖୁ; ପରେ ଆହୁରି ଗୋଷ୍ଠୀ ହେଲା।

ଘଟଣାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ସୁମେରୀୟ ଇତିହାସର ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ବଂଶତାଲିକାର କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣୁ ନାହିଁ। ପ୍ରଳୟ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ବୟସର ତଥ୍ୟ ମିଳେ: ନୋହଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସେତେବେଳେ ବୟସ୍କ ଥିଲେ; ପ୍ରଳୟର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ଶେମଙ୍କୁ ଶହେ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା (୧୧:୧୦)। କିନ୍ତୁ ୧୧:୧–୯ରେ ବାବିଲ୍ ଦୁର୍ଗ ପାଇଁ ସେପରି ବର୍ଷ ଦିଆଯାଇନାହିଁ।

କେତେକ ଆଦି ପୁସ୍ତକ ୧୦:୨୫କୁ ଏହି ଘଟଣା ସହିତ ଯୋଡ଼ନ୍ତି:

^୨୫ ଏହି ଏବରର ଦୁଇ ପୁତ୍ର; ଏକର ନାମ ପେଲଗ୍ (ବିଭାଗ), କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ବିଭକ୍ତ ହେଲା; ତାହାର ଭ୍ରାତାର ନାମ ଯକ୍ତନ୍।

ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ପେଲଗଙ୍କ ସମୟର “ବିଭାଗ” ଭାଷାଭେଦ ଯୋଗୁଁ ମାନବଗୋଷ୍ଠୀ ଅଲଗା ହେବାକୁ ସୂଚାଏ।

^୮ ଏହିରୂପେ ସଦାପ୍ରଭୁ ସେସ୍ଥାନରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ସବୁଆଡ଼େ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ; ଏଣୁ ସେମାନେ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେଲେ।

ଅନ୍ୟମାନେ ପେଲଗଙ୍କ ସମୟର ବିଭାଗକୁ ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବିଭାଜନ ବୋଲି ବୁଝନ୍ତି। ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଖ୍ୟାଟି ଅଧିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବୋଲି ଲେଖକ ମନେ କରନ୍ତି। ଅଧ୍ୟାୟ ୧୦ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଶତାଲିକା ଦିଆଯିବା ପରେ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧ର ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି; ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶକୁ ସିଧା କାଳକ୍ରମ ଭାବରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଘଟଣା କେବେ ହେଲା ଜାଣୁ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାନବ ଇତିହାସ ଉପରେ ତାହାର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ଜାଣୁ। ଭାରତ, ଚୀନ୍ କିମ୍ବା ଆଫ୍ରିକାର ଗ୍ରାମ ଓ ସହରକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ ମୋତେ ବାରମ୍ବାର ଅନୁବାଦକ ଖୋଜିବାକୁ ହୁଏ। ଭାଷାର ଭିନ୍ନତା ତଥ୍ୟ ଆଦାନପ୍ରଦାନରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଫଳରେ ଲୋକଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଅଲଗା ରହନ୍ତି। ଅଜଣା ବିଷୟ ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ଇଚ୍ଛା ଓ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମେ।

ମଣିଷ ଏକାଠି ହୋଇ ମନ୍ଦ ଚିନ୍ତା ବାଣ୍ଟି ଆହୁରି ମନ୍ଦ କାମ ନ କରୁ, ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ମଣ୍ଡଳୀର ଆରମ୍ଭରେ ଲୋକେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ କଥା ଶୁଣିଲେ ଓ ସମସ୍ତେ ସୁସମାଚାର ବୁଝିଲେ। ଏହା ଏକ ବିଶେଷ ଘଟଣା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ସମୟଠାରୁ ସୁସମାଚାର ସାରା ଜଗତକୁ ଯାଇ ଭାଷାର ବାଧା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଥିଲା ବୋଲି ଆମକୁ ବୁଝାଏ।

ମାନବଜାତିର ବିବିଧତା

ମୂଳ ଲେଖାରେ ଯୋସେଫସଙ୍କ ପୁରାତନ ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି:

“ସମସ୍ତ ମଣିଷଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଭାଷା ଥିବା ବେଳେ କେତେକ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଦୁର୍ଗ ତିଆରି କଲେ, ଯେପରି ସେଥିରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଢ଼ିଯିବେ। କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ଝଡ଼ ପଠାଇ ଦୁର୍ଗକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ନିଜସ୍ୱ ଭାଷା ଦେଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ସହରର ନାମ ବାବିଲନ୍ ହେଲା। … ତା'ପରେ ଭାଷାର ଭେଦ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ସବୁଆଡ଼େ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ହୋଇ ବସବାସ କଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯେଉଁ ଭୂମିରେ ପହଞ୍ଚିଲା ଓ ପରମେଶ୍ୱର ଯେଉଁଠାକୁ ନେଲେ, ସେଠାରେ ଅଧିକାର କଲା। ଏହିପରି ଭିତର ଦେଶ ଓ ସମୁଦ୍ରକୂଳ ସମେତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂଖଣ୍ଡ ଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। କେତେକ ଜାହାଜରେ ସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇ ଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକରେ ରହିଲେ। କେତେକ ଜାତି ଆଜି ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାଙ୍କ ନାମ ଧରିରଖିଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେତେକ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହରାଇଛନ୍ତି…”

— ମୂଳ ଲେଖାରେ ଉଦ୍ଧୃତ Josephus, Antiquities of the Jews, I.5ର ଅନୁବାଦ। ଏହା ପୁରାତନ ଇତିହାସର ବର୍ଣ୍ଣନା; ବାଇବେଲର ପଦ ନୁହେଁ।

^୩ ଅନନ୍ତର ସେମାନେ ପରସ୍ପର କହିଲେ, ଆସ, ଆମ୍ଭେମାନେ ଇଟା ବନାଇ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ପୋଡ଼ି ଦେଉ। ତହିଁରେ ଇଟା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଵରୂପ ଓ ମାଟିଆ ତେଲ ସେମାନଙ୍କର ଚୂନ ସ୍ଵରୂପ ହେଲା।

^୪ ପୁଣି ସେମାନେ କହିଲେ, ଆସ, ଆମ୍ଭେମାନେ ଆପଣାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ନଗର ଓ ଗଗନସ୍ପର୍ଶୀ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଗଡ଼ ନିର୍ମାଣ କରୁ; ତହିଁରେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ନାମ ବିଖ୍ୟାତ ହେବ, ପୁଣି ଆମ୍ଭେମାନେ ସମୁଦାୟ ପୃଥିବୀରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେବା ନାହିଁ।

୧. ମଣିଷର ଯୋଜନା ଆଦି ପୁସ୍ତକ ୧୧:୧–୫

ମଣିଷ କ'ଣ ଦେଖିଲା?

ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେବାକୁ ଲୋକେ ଚାହୁଁନଥିଲେ (୧୧:୪)। ଅଲଗା ଅଲଗା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ଏକତ୍ର ରହି ପାଇଥିବା ସୁବିଧା ହରାଇବେ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏକ ଦିଗରୁ ସେମାନଙ୍କ ଭାବନା ଠିକ୍ ଥିଲା (୧୧:୬)। ଆଜି ସହରରୁ ଉପନଗରକୁ ପ୍ରସାର ହେବା ପରି ଏହାକୁ ଭାବିପାରୁ। ଆଗରେ ଏହାକୁ ନୂଆ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିବା ବା ବସତି ସ୍ଥାପନ କୁହାଯାଉଥିଲା—ଯେଉଁଠି କେହି ଯାଇନାହାନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯିବା।

ମଣିଷ କ'ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲା?

ଲୋକେ ପରସ୍ପର ସହିତ କଥା ହୋଇ ଯୋଜନାକୁ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।

1. ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।
2. ଏକ ନଗର ଓ ଦୁର୍ଗ ତିଆରି କରିବା।

ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ: ନିଜର ନାମ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ହେବା।

ମଣିଷ କ'ଣ କଲା?

ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ନଗର ଓ ଆକାଶ ଆଡ଼କୁ ଉଠିଥିବା ଦୁର୍ଗ ତିଆରି କଲେ (୧୧:୫)। କିନ୍ତୁ ମଣିଷକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ପରମେଶ୍ୱର ତାହା ଦେଖୁଥିଲେ। ସେ ମଣିଷକୁ ଓ ତାହାର ମନ୍ଦତା କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ଜାଣିଥିଲେ। ଏବେ ସେହି ତିନି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବା।

^୫ ଅନନ୍ତର ମନୁଷ୍ୟସନ୍ତାନମାନେ ଯେଉଁ ନଗର ଓ ଗଡ଼ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ସଦାପ୍ରଭୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଲେ।

^୬ ପୁଣି ସଦାପ୍ରଭୁ କହିଲେ, ଦେଖ, ଏହି ଲୋକ ସମସ୍ତେ ଏକ ଓ ଏମାନଙ୍କର ଭାଷା ହିଁ ଏକ, ଆଉ ଏବେ ଏମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଉଅଛନ୍ତି; ଏଥିଉତ୍ତାରୁ ଯାହା ଯାହା କରିବାକୁ ମନସ୍ଥ କରନ୍ତି, ତହିଁରୁ ନିବାରିତ ହେବେ ନାହିଁ।

^୭ ଏଣୁକରି ସେମାନେ ଯେପରି ପରସ୍ପର ଭାଷା ବୁଝି ନ ପାରନ୍ତି, ଏଥିପାଇଁ ଆସ, ଆମ୍ଭେମାନେ ଓହ୍ଲାଇ ଯାଇ ସେ ସ୍ଥାନରେ ସେମାନଙ୍କ ଭାଷାର ଭେଦ ଜନ୍ମାଉ।

^୮ ଏହିରୂପେ ସଦାପ୍ରଭୁ ସେସ୍ଥାନରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ସବୁଆଡ଼େ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ; ଏଣୁ ସେମାନେ ନଗର ନିର୍ମାଣ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ହେଲେ।

^୯ ଏନିମନ୍ତେ ସେହି ନଗରର ନାମ ବାବିଲ (ଭେଦ) ହେଲା; ଯେହେତୁ ସଦାପ୍ରଭୁ ସେ ସ୍ଥାନରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଭାଷାଭେଦ ଜନ୍ମାଇଲେ, ପୁଣି ସେ ସ୍ଥାନରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସମୁଦାୟ ପୃଥିବୀରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।

୨. ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୂଲ୍ୟାୟନ ଆଦି ପୁସ୍ତକ ୧୧:୫–୯

ପ୍ରଭୁ କ'ଣ ଦେଖିଲେ?

ସଦାପ୍ରଭୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ନଗର ଓ ଦୁର୍ଗ ଦେଖିବାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଯୋଜନା ଏତେ ଆଗେଇଥିଲା ଯେ ପ୍ରଭୁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ।

ପ୍ରଭୁ କ'ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ?

ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଦୁର୍ଗ ନଥିଲା; ବରଂ ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ସେମାନେ ତାହା ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ଭାଷା ଓ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକତ୍ର ହେବାରୁ ସେମାନେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରିବେ, ତାହା କରିପାରିବେ ବୋଲି ପ୍ରଭୁ ନିଜେ କହିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ। ପ୍ରଭୁ ଏଥିରେ ମନ୍ଦତାର ଆଗାମୀ ବିପଦ ଦେଖିଲେ।

କେହି ଭାବିପାରନ୍ତି ଯେ ପରମେଶ୍ୱର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଚାହୁଁନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବିଷୟଟି ତାହାଠାରୁ ଗଭୀର। ସେ ଜଗତକୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ; ମନ୍ଦତାର ତୀବ୍ରତା ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାଧା ଦେଉଥିଲା। ତେଣୁ ସେ ଅନେକ ଛୋଟ ସଂସ୍କୃତି ଗଢ଼ିଉଠିବାର ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ପୃଥକ୍ ରହିଲେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ବିପଦରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମନ ଦେଲେ।

ପ୍ରଭୁ କ'ଣ କଲେ?

ସେମାନଙ୍କ ଭାଷାରେ ଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଆଗପରି ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପରର କଥା ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତଥାପି କେତେକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ବୁଝିପାରୁଥିଲେ। ସେହି ଗୋଷ୍ଠୀ କେତେ ବଡ଼ ଥିଲା—ଗୋଟିଏ ପରିବାର, ନା ଜଣେ ପ୍ରପିତାମହଙ୍କ ବଂଶ—ତାହା ଆମେ ଜାଣୁ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଲଗା ଅଲଗା ଦିଗକୁ ଗଲା।

ସେମାନଙ୍କୁ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ। ଏଥିରେ ଭାଷାଭେଦ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ଘଟିଥିଲା କି ନାହିଁ, ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣୁ ନାହିଁ। ଖରାପ ପାଗ, ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ସ୍ଥାନ ଦରକାର ବୋଲି ଅନୁଭବ—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ନେଇଥାଇପାରେ। ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିବାକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲେ।

ଏହି ଘଟଣାରୁ ଯାହା ବୁଝୁ

ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମଣିଷର ଭାଷାରେ ଭେଦ ହେଲା। ଏହି ବାଧା ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନା ବନ୍ଦ କରିବା ସହିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭାଷା ଅନୁସାରେ ପୃଥକ୍ ଗୋଷ୍ଠୀ କଲା। ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକେ ପରସ୍ପରକୁ ବୁଝୁଥିଲେ। ଏକ ଭାଷାର ଲୋକ ଏକାଠି ରହିବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଆଜିର “ଚାଇନାଟାଉନ୍‌” ପରି ବସତିରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁ। ପୃଥକ୍ ଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜ ସଂସ୍କୃତି ଗଢ଼ିଲେ। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିରେ ପ୍ରଳୟ ପରି ପ୍ରମୁଖ ବାଇବେଲୀୟ ଘଟଣାର କିଛି ସ୍ମୃତି ରହିଥିବାର କାରଣ ଏହା—ଭାଷାଭେଦ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ଏକାଠି ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ଅନୁଭବ ପାଇଥିଲେ; ପରେ ସ୍ମୃତିରେ କିଛି ବିକୃତି ଆସିଲା।

ଭାଷାର ବିକାଶ

ସାରା ଜଗତରେ ଗୋଟିଏ ଭାଷା ଥିବା କଥା ଜଣେ ବିଶ୍ୱଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ କଳ୍ପନା କରିବା କଷ୍ଟକର ଲାଗିପାରେ। ଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ରା, ପୋଷାକ, ରୀତିନୀତି ଓ ବୁଝି ନ ହେଉଥିବା ଭାଷାରେ ସେ ଏତେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ଯେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ଗୋଟିଏ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ଥିଲା ବୋଲି ଭାବିବା ଅସାଧାରଣ ଲାଗେ। ସମାନ ଭାଷା, ସମାନ କଥା—ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ହେବାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲେ।

^୧ ପୂର୍ବେ ସମୁଦାୟ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଭାଷା ଓ ଏକ ରୂପ ଉଚ୍ଚାରଣ ଥିଲା।

ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଭାଷାରେ ଭେଦ ହେବାର କଥା ଥିବାରୁ, ଏକ ମୂଳ ଭାଷା ଥିବା ସମ୍ଭାବନା ବିଷୟରେ ଏହି ଲେଖା ଆଲୋଚନା କରେ। ଭାଷାର ଇତିହାସ ଉପରେ ଅନେକ କାମ ହୋଇଛି। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ଭାଷାପରିବାରର ଶବ୍ଦକୁ ତୁଳନା କରାଯାଏ।

କେତେକ ଇବ୍ରୀୟ ଭାଷାକୁ ଆଦି ଏଦନୀୟ ଭାଷା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରନ୍ତି। The Word: The Dictionary That Reveals the Hebrew Roots of the English Languageର ଲେଖକ ଆଇଜାକ୍ ମୋଜେସନ୍ ଏହି ମତରେ ଦୃଢ଼। ମୂଳ ଅଧ୍ୟୟନରେ ତାଙ୍କ ମତ ଏପରି ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଛି:

“ଶତକଡ଼ା ହିସାବରେ ଓ ଶବ୍ଦଭଣ୍ଡାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଇଂରାଜୀକୁ ଲାଟିନ୍‌, ଗ୍ରୀକ୍ କିମ୍ବା ଫ୍ରେଞ୍ଚ୍‌ର ଅପେକ୍ଷା ଇବ୍ରୀୟ ଭାଷାର ଏକ ଉପଭାଷା ବୋଲି ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ୟେଲ୍ କଲେଜର ଇବ୍ରୀୟ ଆଦର୍ଶବାକ୍ୟଠାରୁ ଆହୁରି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହେଉଛି ହାର୍ଭାର୍ଡ କଲେଜର ପ୍ରଥମ ଗବେଷଣାପତ୍ରର ଶୀର୍ଷକ: ‘ଇବ୍ରୀୟ ହେଉଛି ମାତୃଭାଷା।’ ନୋଆ ୱେବ୍‌ଷ୍ଟରଙ୍କ ମୂଳ ଅଭିଧାନ ଅନେକ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦର ମୂଳକୁ ଜର୍ମାନ୍‌, ଫ୍ରେଞ୍ଚ୍‌, ଲାଟିନ୍‌ ଓ ଗ୍ରୀକ୍‌ର ପଛକୁ ଯାଇ ‘ଶେମୀୟ’ ଉତ୍ସ ସହ ଯୋଡ଼ିବା ବେଳେ କେହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇନଥିଲେ। ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକେ ଇବ୍ରୀୟକୁ ମୂଳ ଭାଷା ବୋଲି ଜାଣୁଥିଲେ। ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ଇଂରାଜୀ ଅଭିଧାନ ‘babble’ ଶବ୍ଦର ବାଇବେଲୀୟ ବାବିଲ୍‌ ସହ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଏତେ ସନ୍ଦିହାନ ଯେ ବାବିଲ୍‌ ସହିତ ସିଧା ସମ୍ପର୍କ ଖୋଜିହୁଏ ନାହିଁ ବୋଲି ପାଠକଙ୍କୁ କହେ ଓ ତାହାର ଉତ୍ସ ଅଜଣା ବୋଲି ଦର୍ଶାଏ।”

— ଆଇଜାକ୍ ମୋଜେସନଙ୍କ ମତର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ; ମୂଳ ଲେଖାରେ ଉଦ୍ଧୃତ।

ମୂଳ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭାଷାଗୋଷ୍ଠୀ

ଏହା ମୂଳ ଲେଖାରେ ଉଦ୍ଧୃତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀକରଣ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ତଥାପି ସେଗୁଡ଼ିକ ଭାଷାକୁ ଅନେକ ପରିବାରରେ ବିଭକ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ମୂଳ ଲେଖାର ତାଲିକା ରଖାଯାଇଛି।

ଶେଷ ଚିନ୍ତା

ଭାଷାର ଏହି ଭେଦକୁ ଆମେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର କରିପାରିନାହୁଁ। ଆମ ପିଢ଼ି ଅନୁବାଦ ଦ୍ୱାରା ଓ କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ବିଶ୍ୱଭାଷାର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇ ଏହି ବାଧାକୁ ପାର ହେଉଛି। ଚୀନା ଭାଷାର ୱେବ୍‌ପୃଷ୍ଠା ପଢ଼ୁଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଅନୁବାଦ ସେବା ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ପୃଷ୍ଠା ପଢ଼ିପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ସଚେତନ ରୁହନ୍ତୁ। ପ୍ରକାଶିତ ବାକ୍ୟରେ ଆଭାସ ମିଳୁଥିବା ଏକରୂପ ବିଶ୍ୱସଂସ୍କୃତି ଆଡ଼କୁ ଜଗତ ଯାଉଛି ବୋଲି ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ସତର୍କ କରେ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ: ଆଧୁନିକ ସଂସ୍କୃତିର ଅବକ୍ଷୟ →

ଇଂରାଜୀ ମୂଳ ଲେଖା: Paul J. Bucknellଙ୍କ ମୂଳ ଅଧ୍ୟୟନ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଶାସ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଧୃତି: ପବିତ୍ର ବାଇବଲ (Re-edited) — ବାଇବେଲ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ODIAOV-BSI)। Copyright © 2014 by The Bible Society of India. ଉଦ୍ଧୃତ ପଦଗୁଡ଼ିକର ଓଡ଼ିଆ ପାଠ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖାଯାଇଛି।